Iran báo tin vui đến cả châu Á

Hơn 30 tàu chở dầu của Iran, mang theo trên 50 triệu thùng dầu thô, đang hướng tới châu Á sau khi Mỹ tạm thời nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu của Tehran. Đây được xem là một trong những đợt vận chuyển dầu thô công khai lớn nhất của Iran trong nhiều tháng qua, đồng thời phát đi tín hiệu về sự trở lại của nguồn cung dầu nước này trên thị trường quốc tế.

Theo dữ liệu vận chuyển do của Kpler, các tàu chở dầu hiện đều di chuyển với thiết bị phát đáp Hệ thống Nhận dạng Tự động (AIS) được bật. Điều này trái ngược với giai đoạn trước, khi nhiều tàu thuộc "hạm đội ngầm" của Iran thường tắt tín hiệu để tránh bị phát hiện trong quá trình vận chuyển dầu.

Động thái trên diễn ra sau khi Mỹ và Iran ký một Bản ghi nhớ (MoU) vào tuần trước, trong đó bao gồm các bước nhằm mở lại eo biển Hormuz và tạm thời nới lỏng các hạn chế đối với xuất khẩu dầu của Iran. Bộ Tài chính Mỹ sau đó đã ban hành giấy phép chung có thời hạn 60 ngày, có hiệu lực từ ngày 22/6 đến khoảng 21/8, cho phép sản xuất, vận chuyển và bán dầu thô, các sản phẩm dầu mỏ và các dẫn xuất của Iran. Giấy phép cũng bao gồm các dịch vụ ngân hàng, bảo hiểm và vận tải biển liên quan.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessant cho biết quyết định miễn trừ được đưa ra sau khi Iran đồng ý duy trì hoạt động lưu thông quốc tế qua eo biển Hormuz và cho phép các thanh sát viên của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) tiếp cận nước này trong khuôn khổ các cuộc đàm phán đang diễn ra. Theo Washington, cơ chế miễn trừ sẽ được duy trì trong thời gian hai bên tiếp tục hướng tới một thỏa thuận toàn diện hơn, có thể dẫn đến việc dỡ bỏ thêm các lệnh trừng phạt.

Các chuyến hàng mới đánh dấu sự thay đổi đáng kể so với chỉ vài tuần trước, khi nhiều tàu chở dầu của Iran bị mắc kẹt do các biện pháp phong tỏa trên biển. Song song với dữ liệu của Kpler, tổ chức United Against a Nuclear Iran (UANI) cũng ghi nhận khoảng 15 tàu chở dầu cỡ lớn đăng ký tại Iran đã rời các cảng trong nước để hướng tới Đông Á. Theo UANI, các tàu này đều bật tín hiệu AIS trong suốt hành trình, cho phép theo dõi công khai, thay vì hoạt động bí mật như trước.

Giới phân tích nhận định Trung Quốc sẽ tiếp tục là khách hàng lớn nhất của dầu thô Iran, chủ yếu thông qua các nhà máy lọc dầu độc lập. Ngoài ra, Ấn Độ và một số quốc gia Đông Nam Á cũng được xem là những thị trường tiềm năng khi nguồn cung từ Iran dần được khơi thông trở lại.

Sự trở lại của dầu mỏ Iran cũng được kỳ vọng sẽ góp phần bổ sung nguồn cung cho thị trường toàn cầu. Sau khi từng vượt mốc 100 USD/thùng trong giai đoạn căng thẳng leo thang quanh eo biển Hormuz, giá dầu đã giảm về khoảng 78 USD/thùng khi lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung dần hạ nhiệt.

Theo số liệu của UANI, xuất khẩu dầu của Iran đã giảm mạnh trong thời gian các biện pháp phong tỏa được siết chặt, từ khoảng 29,7 triệu thùng trong tháng 4 xuống chỉ còn khoảng 2,01 triệu thùng trong tháng 5. Vì vậy, diễn biến của các lô hàng hiện nay sẽ là thước đo quan trọng để đánh giá liệu việc nới lỏng trừng phạt tạm thời có tạo ra sự thay đổi lâu dài đối với hoạt động xuất khẩu dầu của Iran và nguồn cung trên thị trường năng lượng toàn cầu hay không.