Iran yêu cầu Mỹ trả tự do ngay lập tức cho tàu hàng M/V Touska

Trong diễn biến mới nhất liên quan đến vụ Mỹ nổ súng, bắt giữ tàu Iran chở hàng từ Trung Quốc, Bộ Ngoại giao Iran đã lên án gay gắt việc quân đội Mỹ bắt giữ tàu hàng M/V Touska mang cờ Iran và yêu cầu phía Washington "trả tự do ngay lập tức cho con tàu, toàn bộ thủy thủ đoàn và gia đình của họ".

" Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ sử dụng toàn bộ năng lực để bảo vệ lợi ích, an ninh quốc gia cũng như quyền và phẩm giá của công dân", Bộ Ngoại giao Iran thông tin.

Tàu hàng M/V Touska nhiều lần cập cảng Trung Quốc

Tàu hàng M/V Touska thuộc sở hữu của hãng Vận tải Biển Quốc gia Iran (IRISL), doanh nghiệp nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Touska nằm trong diện trừng phạt do "lịch sử hoạt động phi pháp".

Dữ liệu hàng hải cho thấy tàu M/V Touska nhiều lần cập cảng Chu Hải, miền nam Trung Quốc, trước khi đi qua Đông Nam Á rồi hướng về Iran. Nhiều nhà phân tích nhận định đây là phần trong lộ trình giúp Iran duy trì dòng chảy thương mại bất chấp sức ép từ Mỹ.

Tờ Reuters cũng dẫn các nguồn tin trong lĩnh vực an ninh hàng hải đưa tin tàu Touska có thể đang chở theo "các loại hàng hóa lưỡng dụng" vào thời điểm bị bắt.

Đây là khái niệm dùng để gọi những vật tư, thiết bị có thể được dùng trong cả lĩnh vực dân sự và quân sự. Nhiều mặt hàng như hóa chất, kim loại, ống dẫn và linh kiện điện tử được Mỹ xếp vào diện "lưỡng dụng".

Cùng thời điểm, Trung Quốc lên tiếng chỉ trích vụ chặn bắt tàu M/V Touska. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn (Guo Jiakun) nhấn mạnh Bắc Kinh quan ngại về việc Mỹ "chặn bắt bằng vũ lực" tàu chở hàng Iran.

"Tình hình tại eo biển Hormuz hiện nhạy cảm và phức tạp", ông Quách nói tại họp báo và cho rằng các bên cần tránh làm leo thang căng thẳng cũng như "tạo điều kiện cần thiết để hoạt động lưu thông bình thường qua eo biển được nối lại".

Gần đây, CENTCOM cho biết lực lượng Mỹ cũng yêu cầu 27 tàu quay đầu hoặc quay trở lại cảng của Iran kể từ khi bắt đầu phong tỏa đối với các tàu ra vào khu vực ven biển này.

Theo dữ liệu theo dõi tàu thuyền được AFP dẫn lại, hoạt động vận chuyển qua “điểm nghẽn” chiến lược này ngày càng bị hạn chế, khi cả hai bên áp đặt các lệnh phong tỏa riêng, gây khó khăn cho hoạt động thương mại qua khu vực Vịnh.

Mỹ bắt giữ thêm tàu chở dầu trong vùng biển quốc tế

Hiện tại, lực lượng Mỹ đang thực thi phong tỏa hàng hải nhắm vào các tàu ra vào cảng Iran. Một số tàu, bao gồm tàu chở dầu và tàu container trong khu vực, được cho là đã bị yêu cầu đổi hướng hoặc quay đầu.

Trong khi đó, Iran tăng cường kiểm soát eo biển, các sự cố liên quan đến tàu mang cờ nhiều quốc gia khác nhau làm gia tăng căng thẳng tại tuyến hàng hải nhộn nhịp này. Một số tàu được báo cáo bị hư hại hoặc buộc phải đổi hướng giữa những gián đoạn.

Theo quân đội Mỹ, lực lượng nước cũng vừa bắt giữ tàu chở dầu có liên hệ với Iran trong vùng biển quốc tế và họ lên con tàu này "mà không xảy ra sự cố nào".

Dữ liệu theo dõi của MarineTraffic cho thấy con tàu có khả năng chở 2 triệu thùng dầu thô, lần cuối báo cáo vị trí vào sáng ngày 21/4, gần Sri Lanka ở Ấn Độ Dương. Con tàu chất đầy hàng và báo hiệu Singapore là điểm đến.

"Như chúng tôi đã nói rõ, chúng tôi sẽ tiếp tục nỗ lực thực thi pháp luật hàng hải toàn cầu để phá vỡ các mạng lưới bất hợp pháp và chặn bắt tàu bị trừng phạt đang cung cấp hỗ trợ vật chất cho Iran - bất kể chúng hoạt động ở đâu", Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ cho biết.

Trong một tuyên bố ngắn gọn trên mạng xã hội, ông Trump thông tin thêm Iran vi phạm thỏa thuận ngừng bắn nhiều lần, nhưng không cung cấp thêm chi tiết.

Hiện tại, Iran chưa đưa ra bình luận ngay lập tức về vụ việc, nhưng động thái này có thể làm phức tạp thêm nỗ lực dàn xếp đàm phán hòa bình. Iran cho rằng việc Mỹ phong tỏa cảng của nước này là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn và họ sẽ không đàm phán chừng nào lệnh phong tỏa còn hiệu lực.