'Kế hoạch nghỉ hưu của tôi là gục trên bàn làm việc': Dân chơi chứng khoán khóc ròng vì thị trường, U60 than phải cày tiếp 15 năm

Thế hệ Gen X, trong nhiều trường hợp, không còn hưởng những đặc quyền tài chính cốt lõi như trước. Nghỉ hưu ở tuổi 55 tại Mỹ giờ đây phần lớn chỉ còn là ký ức thuộc về quá khứ.

Hiện nay, hầu hết những người trong độ tuổi 50–55 vẫn đang nhìn về chặng đường 10 đến 15 năm làm việc phía trước. Điều này kéo dài thời gian họ tiếp tục đóng góp vào các khoản đầu tư cá nhân để tích lũy tài sản – và thời gian nắm giữ trên thị trường chính là lợi thế lớn nhất của nhà đầu tư.

Tuy nhiên, càng đến gần mốc nghỉ hưu, sự bấp bênh của thị trường lại giáng một đòn đau, đẩy họ lùi lại.

"Kế hoạch nghỉ hưu của tôi từng là nghỉ hưu ở tuổi 60. Giờ đây, có lẽ nó đã chuyển sang "gục trên bàn làm việc", một nhà đầu tư Gen X đau đớn chia sẻ trên diễn đàn Reddit.

Gen X – nhóm tuổi được xác định là những người sinh từ năm 1965 đến 1980 – là thế hệ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi sự dịch chuyển từ chế độ lương hưu truyền thống sang chế độ đóng góp tự nguyện, khi mà chế độ hưu trí tại doanh nghiệp ngày càng trở nên hiếm hoi. Theo nghiên cứu từ Viện Thu nhập Hưu trí thuộc Alliance, chỉ 14% lao động Gen X sở hữu hợp đồng lương hưu truyền thống, so với tỷ lệ 56% của thế hệ Baby Boomer.

Xét trên hầu hết các thước đo tài chính, Gen X là thế hệ ít có sự chuẩn bị nhất cho đời sống hưu trí. "Trong khi thế hệ Baby Boomer chiếm sóng trên các trang tin tức, thì thế hệ X thực chất đang phải đối mặt với một khủng hoảng hưu trí còn nghiêm trọng hơn nhiều," các tác giả nghiên cứu nhận định.

Mối nguy từ các cuộc khủng hoảng

Thực trạng này buộc nhiều người thuộc thế hệ X phải thấp thỏm nhìn vào quỹ hưu trí của mình. Một thập kỷ tăng trưởng vượt bậc vừa qua đã khiến nhiều nhà đầu tư – đặc biệt là những người chỉ còn cách mốc nghỉ hưu vài năm – phân bổ tỷ trọng quá lớn vào các quỹ tương hỗ và quỹ ETF mô phỏng chỉ số S&P 500. Họ đón sóng tăng kỷ lục của thị trường cổ phiếu ngay trước ngưỡng cửa về nghỉ.

Thế nhưng, lịch sử tài chính đã chứng kiến không ít đợt sụp đổ xảy ra vào những thời điểm tồi tệ nhất đối với những người thiếu may mắn.

Biểu đồ cổ phiếu Amazon thời kỳ bong bóng dot-com là một ví dụ điển hình. Những nhà đầu tư đu đỉnh vào năm 1999 đã phải chờ đợi trọn vẹn một thập kỷ chỉ để cổ phiếu này hòa vốn, trước khi chính thức bứt phá lập đỉnh mới vào cuối năm 2009.

Chỉ số S&P 500 cũng kể một câu chuyện phục hồi trầy tróc tương tự. Sau khi chạm đáy vào tháng 10/2002 do bong bóng dot-com, chỉ số này mất tới gần 5 năm để leo lại đỉnh cũ vào năm 2007 - một đỉnh cao thậm chí còn không giữ nổi nhiệt, bởi cuộc Đại Suy thoái sau đó đã lập tức xóa sạch mọi thành quả. Nếu tính từ đáy của đợt sụp đổ thứ hai (tháng 3/2009), phải mất thêm 4 năm nữa, tức đến tháng 3/2013, S&P 500 mới chính thức vượt qua được mức đỉnh của năm 2007 một cách bền vững.

Tùy thuộc vào cách tính, nhà đầu tư có thể phải chịu cám cảnh từ 4 đến 13 năm. Đối với một người chỉ còn cách mốc nghỉ hưu 3 đến 5 năm, đó là một mất mát lớn.

Chuyên gia quy hoạch tài chính (CFP) Ernie Cave, sáng lập viên Cave Wealth Management, nhận định rằng thị trường giảm rồi cuối cùng cũng sẽ tăng lại, nhưng thời điểm phục hồi lại là yếu tố sống còn với người nghỉ hưu.

"Lịch sử cho thấy thị trường luôn phục hồi, nhưng người nghỉ hưu không có quyền lựa chọn quá trình đó mất 1 năm hay nhiều năm. Nếu bạn buộc phải bán các khoản đầu tư trong thời kỳ thị trường lao đao để lấy tiền sinh hoạt, số cổ phiếu đó sẽ biến mất vĩnh viễn và không còn cơ hội tham gia vào nhịp phục hồi sau đó," ông Cave phân tích.

Chiến lược rời xa S&P 500

Lời khuyên đầu tiên dành cho những nhà đầu tư bắt đầu nghĩ đến chuyện nghỉ hưu là: Đừng bị mê hoặc bởi những mức tăng ấn tượng mà S&P 500 đã mang lại trong quá khứ.

"Một trong những sai lầm lớn nhất mà tôi thường thấy là các nhà đầu tư tiến gần đến tuổi hưu trí nhưng vẫn dồn hầu hết tài sản vào quỹ S&P 500 chỉ vì nó đã thể hiện rất tốt trong thập kỷ qua," ông Cave chia sẻ. S&P 500 là một kênh đầu tư dài hạn tuyệt vời, nhưng nó có thể không phải là nơi thích hợp để gửi gắm khoản tiền bạn sẽ cần chi dùng trong những năm đầu nghỉ hưu.

"Vấn đề không nằm ở việc sở hữu quỹ S&P 500. Vấn đề nằm ở chỗ bạn bắt cùng một quỹ vừa phải trả hóa đơn sinh hoạt cho năm tới, lại vừa phải gánh mục tiêu tài chính cho 25 năm sau," ông Cave nhấn mạnh.

Dĩ nhiên, người sắp nghỉ hưu không nhất thiết phải cắt giảm tỷ trọng cổ phiếu một cách quá cực đoan, nhưng họ cần phân định rạch ròi giữa khoản tiền sẽ chi tiêu sớm và khoản tiền có thể kiên nhẫn nằm lại qua chu kỳ tiếp theo của thị trường. "Nghỉ hưu không làm mất đi nhu cầu tăng trưởng tài sản. Nó chỉ xem dòng tiền nào có thể kiên nhẫn chờ đợi sự tăng trưởng đó mà thôi."

Tuy nhiên, thị trường hiện tại đang có sự khác biệt lớn so với quá khứ ở ít nhất một điểm quan trọng, theo Asher Rogovy, Giám đốc Đầu tư (CIO) của Magnifina: Đó là sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) và tỷ trọng áp đảo của một nhóm nhỏ cổ phiếu công nghệ trong chỉ số S&P 500.

"Theo truyền thống, việc sở hữu 20 đến 30 cổ phiếu riêng lẻ đã cung cấp đủ sự bảo vệ trước rủi ro riêng của từng doanh nghiệp. Nhưng ngày nay, ước tính có tới 40% đến 50% giá trị thị trường của S&P 500 lại tập trung vào các công ty gắn liền với một chủ đề duy nhất: AI," ông Rogovy phân tích.

Nếu lịch sử lặp lại, đây có thể là dấu hiệu cho thấy kết cục sẽ không mấy êm đẹp. "Chúng ta đã từng thấy kịch bản này trước đây. Bong bóng dot-com cũng từng ghi nhận mức độ tập trung chỉ số tương tự, và dư kịch sau đó buộc chúng ta phải giật mình suy ngẫm," ông Rogovy nhận định.