“Làm sạch” 617.000 mã số thuế để minh bạch môi trường kinh doanh

617.000 mã số thế cần được "làm sạch"

Một nội dung được cộng đồng doanh nghiệp và hộ kinh doanh đặc biệt quan tâm trong những ngày qua đó chính là Chiến dịch "làm sạch" mã số thuế của Cục Thuế. Trên hệ thống của ngành Thuế hiện vẫn còn khoảng 617.000 mã số thuế của doanh nghiệp, hộ kinh doanh không còn hoạt động hoặc có thông tin chưa được cập nhật đầy đủ.

Thực trạng này không chỉ tạo ra những "điểm mù" trong dữ liệu quản lý thuế, mà còn tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng để thành lập doanh nghiệp "ma", mua bán hóa đơn hoặc giả mạo thông tin cá nhân. Đó là lý do Cục Thuế triển khai "Chiến dịch làm sạch mã số thuế" trên phạm vi toàn quốc, với mục tiêu xử lý dứt điểm các trường hợp tồn đọng trong năm nay.

Cụ thể, có gần 292.000 doanh nghiệp đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục giải thể, chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Khoảng 325.500 doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký với cơ quan thuế và đồng thời đang có nợ thuế.

Đáng chú ý, trong quá trình rà soát còn phát hiện những trường hợp thông tin cá nhân bị đánh cắp, giả mạo để đăng ký thành lập doanh nghiệp, cùng với những hộ kinh doanh được đăng ký nhưng không phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh thực tế. Để xử lý các trường hợp này, Chiến dịch "làm sạch" mã số thuế được chia thành 3 giai đoạn, triển khai từ ngày 15/7 đến hết ngày 31/12 năm nay.

"Làm sạch" mã số thế để bảo vệ môi trường kinh doanh

Để hoàn thành mục tiêu này trước ngày 31/12 năm nay, Chiến dịch "làm sạch" mã số thuế đã được triển khai đồng loạt trên cả nước. Tại nhiều địa phương, cơ quan Thuế đã và đang trực tiếp liên hệ với doanh nghiệp, hộ kinh doanh để hướng dẫn hoàn thiện thủ tục, đồng thời rà soát các trường hợp có dấu hiệu rủi ro để xử lý theo quy định.

Do ngừng kinh doanh nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động, mã số thuế của chị Thảo vẫn còn trên hệ thống. Sau khi được cơ quan thuế thông báo, chị đã chủ động hoàn thiện thủ tục để chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Chị Mai Thị Phương Thảo - Hộ kinh doanh tại tỉnh Nghệ An cho biết: "Chiến dịch làm sạch mã số thuế lần này tạo điều kiện cho các hộ kinh doanh như chúng tôi có cơ hội xử lý, chấm dứt những nghĩa vụ thuế và kê khai cho dứt điểm. Sau này, nếu tiếp tục kinh doanh thì chúng tôi cũng đã xử lý dứt điểm các nghĩa vụ trước đó".

"Thực hiện công khai số điện thoại đường dây nóng, công khai tất cả số điện thoại của công chức thực hiện hỗ trợ người nộp thuế ở trạng thái 03 và 06", ông Đinh Viết Dũng - Phó Trưởng Thuế cơ sở 8, tỉnh Nghệ An cho biết.

Chiến dịch "làm sạch" mã số thuế không dễ dàng. Có doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã ngừng hoạt động từ hàng chục năm trước. Thông tin về người đại diện, chủ sở hữu cũng chưa được cập nhật đầy đủ. Có trường hợp người này đứng tên hộ người khác. Muốn xác minh lại thông tin, cơ quan Thuế phải mất khá nhiều thời gian.

Tại Hà Nội, ngành Thuế cũng vừa công khai danh sách khoảng 150.000 người nộp thuế đã ngừng hoạt động hoặc bỏ địa chỉ kinh doanh, để người dân và cơ quan chức năng cùng rà soát.

Ông Võ Chung Đông - Phó Trưởng Thuế cơ sở 3, TP Hà Nội cho biết: "Chúng tôi phải phối hợp với Công an phường, UBND phường để khai thác các thông tin định danh của người nộp thuế và làm việc trực tiếp với người đại diện pháp luật để hướng dẫn hoàn tất các thủ tục hồ sơ chấm dứt hoạt động theo quy định".

Sau khi xác minh, các hồ sơ sẽ được chia thành từng nhóm để xử lý. Hồ sơ nào cần hỗ trợ thì cơ quan thuế hướng dẫn hoàn thiện thủ tục. Hồ sơ có dấu hiệu rủi ro thì tiếp tục kiểm tra, xác minh và xử lý theo quy định.

"Phân luồng hồ sơ phân tầng rủi ro, tách bạch giữa nhóm hồ sơ cần hỗ trợ tháo gỡ để giải quyết nhanh với nhóm cần kiểm tra xác minh xử lý nghiêm. Đảm bảo xử lý hồ sơ đúng thời điểm thời điểm theo quy định, đảm bảo quyền lợi của người nộp thuế", ông Trần Xuân Hiển - Trưởng phòng Quản lý hỗ trợ doanh nghiệp số 3, Thuế TP Hà Nội cho biết.

Làm sạch mã số thuế không chỉ là xử lý những hồ sơ tồn đọng, mà để dữ liệu phản ánh đúng thực tế: doanh nghiệp, hộ kinh doanh nào đang hoạt động, đơn vị nào đã ngừng kinh doanh.

Một dữ liệu đúng, đủ, sạch và sống sẽ giúp cơ quan quản lý nhìn rõ hơn thực tế, phát hiện sớm những bất thường, mạo danh và quản lý sát hơn với hoạt động của doanh nghiệp, hộ kinh doanh.

6 bước để doanh nghiệp chấm dứt mã số thuế và hoàn tất giải thể

Làm sạch mã số thuế là cần thiết. Nhưng với một doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã ngừng hoạt động từ lâu, thậm chí đã bỏ địa chỉ kinh doanh, muốn thực sự "rời khỏi" hệ thống cũng không phải chuyện đơn giản. Với một doanh nghiệp, để hoàn tất thủ tục giải thể, cơ bản phải đi qua nhiều bước:

Bước 1: Nộp hồ sơ đề nghị chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Bước 2: Hoàn thiện các tờ khai, báo cáo thuế còn thiếu; trong đó có tờ khai thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, báo cáo tài chính các năm và thủ tục xử lý hóa đơn nếu có.

Bước 3: Xác định và hoàn thành các khoản tiền thuế, tiền phạt, tiền chậm nộp còn phát sinh.

Bước 4: Thực hiện thủ tục thông báo giải thể với cơ quan đăng ký kinh doanh.

Bước 5: Hoàn tất quyết toán thuế và thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Bước 6: Hoàn tất thủ tục giải thể, chấm dứt hoạt động của doanh nghiệp.

Đề xuất giảm xử phạt với doanh nghiệp chậm giải thể

Với những doanh nghiệp đã ngừng hoạt động nhiều năm, hồ sơ thất lạc, thiếu tờ khai hoặc không còn người đại diện để liên hệ, từng bước trong quy trình này đều có thể trở thành một trở ngại. Thậm chí, các khoản phạt do chậm thực hiện nghĩa vụ có thể lên tới vài chục triệu đồng. Nhiều hộ kinh doanh, doanh nghiệp rơi vào cảnh "để lại doanh nghiệp cũng không được, mà giải thể cũng chẳng xong".

Lấy một trường hợp cụ thể, một doanh nghiệp có vốn điều lệ dưới 10 tỷ đồng, đã ngừng hoạt động 5 năm, không phát sinh doanh thu, không có nợ thuế nhưng chưa làm thủ tục chấm dứt hoạt động, giải thể. Muốn hoàn tất thủ tục, doanh nghiệp có thể phải xử lý nhiều khoản nghĩa vụ tài chính còn tồn đọng như phạt chậm nộp tờ khai thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, khoảng 8-15 triệu đồng mỗi khoản; thuế môn bài trong 5 năm khoảng 10 triệu đồng, chưa kể tiền chậm nộp 0,03%/ngày.

Nếu từng phát sinh doanh thu hoặc còn nợ thuế, số tiền phải xử lý có thể tăng. Vì vậy, việc "rời khỏi" thị trường không chỉ là làm hồ sơ mà còn phải hoàn tất các nghĩa vụ phát sinh trong thời gian hoạt động.

Theo Hội Tư vấn Thuế, cần phân biệt doanh nghiệp vẫn hoạt động nhưng không kê khai thuế với doanh nghiệp đã ngừng kinh doanh nhưng chưa làm thủ tục chấm dứt hoạt động. Trong nhiều trường hợp, đây là vi phạm thủ tục, không phải gian lận hay trốn thuế. Vì vậy, cần xem xét cách xử lý phù hợp hơn.

Bà Lê Thị Duyên Hải - Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội Tư vấn Thuế Việt Nam cho biết: "Hiệp hội Tư vấn Thuế đề xuất xử phạt họ theo các quy định liên quan đến việc không thông báo với cơ quan thuế về việc tạm dừng kinh doanh, không báo chấm dứt hiệu lực mã số thuế... Không nên xử phạt theo hướng doanh nghiệp đang hoạt động nhưng không kê khai. Như vậy sẽ tháo gỡ được những vấn đề, không dẫn đến việc xử phạt hàng chục triệu đồng do không nộp tờ khai hoặc phải nộp thuế môn bài. Mức phạt chỉ khoảng 5-7 triệu đồng hoặc hơn 10 triệu đồng".

Đại diện Cục Thuế cho biết, nghĩa vụ kê khai và hoàn thành nghĩa vụ thuế đã được pháp luật quy định. Người nộp thuế không thực hiện đúng thì phải chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, với những trường hợp thực tế đã ngừng hoạt động, không phát sinh doanh thu, cơ quan Thuế cũng đang rà soát để có cách xử lý phù hợp hơn.

Ông Nguyễn Đức Huy - Phó Trưởng ban Nghiệp vụ thuế, Cục Thuế, Bộ Tài chính cho biết: "Hiện tại, cơ quan thuế đã báo cáo Chính phủ về việc sửa đổi Nghị định 125 về xử phạt vi phạm hành chính bằng Nghị định 310. Trong đó, đã cân nhắc giảm mức độ xử phạt đối với những hành vi có tính chất tương tự nhau và chỉ bị xử phạt một lần. Cục Thuế cũng đang rà soát các quy định về xử phạt hành chính, đối với những trường hợp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký. Chúng tôi sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền để có giải pháp tháo gỡ cho những trường hợp không phát sinh hóa đơn, không có hoạt động sản xuất, kinh doanh".

Nếu việc xử phạt một lần được áp dụng, đây sẽ là một hướng tháo gỡ cho những doanh nghiệp, hộ kinh doanh thực sự đã rời thị trường. Bởi làm sạch dữ liệu không chỉ là đưa những mã số thuế không còn hoạt động ra khỏi hệ thống. Quan trọng hơn là tạo điều kiện để những doanh nghiệp, hộ kinh doanh này có thể khép lại hoạt động một cách rõ ràng, đúng quy định.

Chiều tối 17/8, Cục Thuế cũng đã ban hành văn bản hỏa tốc gửi Thuế các địa phương, để chấn chỉnh công tác xử lý hồ sơ làm sạch mã số thuế. Cục Thuế yêu cầu phải công khai đường dây nóng, quy trình, thành phần hồ sơ và thời hạn giải quyết để người nộp thuế dễ dàng theo dõi, phản ánh khi có vướng mắc. Nghiêm cấm công chức thuế tự ý đặt thêm thủ tục, giấy tờ, kéo dài thời gian xử lý và phải xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.