Lấy thu nhập thực tế và sức mua làm thước đo chất lượng tăng trưởng

Thảo luận tại tổ 3 gồm các Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hải Phòng, Lạng Sơn và Hà Tĩnh các đại biểu cơ bản thống nhất với báo cáo của Chính phủ, báo cáo thẩm tra và dự thảo Nghị quyết về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động, nền kinh tế Việt Nam vẫn đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận. GDP 9 tháng tăng 9,01%, riêng quý III tăng 9,95%; thu ngân sách cả năm ước đạt 3,06 triệu tỷ đồng, trong khi vẫn thực hiện miễn, giảm, gia hạn khoảng 360.000 tỷ đồng tiền thuế và các khoản thu ngân sách. Kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu vượt 1.000 tỷ USD; thời gian và chi phí tuân thủ thủ tục hành chính lần lượt giảm 53% và 55%.

Theo Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (Đoàn TP. Hải Phòng) bên cạnh những kết quả tăng trưởng tích cực, cần đánh giá đầy đủ hơn mức cải thiện thu nhập thực tế và sức mua của người dân.

Theo báo cáo của Chính phủ, thu nhập bình quân của người lao động trong 9 tháng đạt khoảng 9,1 triệu đồng/tháng, tăng khoảng 9%. Tuy nhiên, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân cũng tăng 4,52%, riêng tháng 9 tăng 5,08% so với cùng kỳ, mức cao nhất trong nhiều năm.

Đại biểu phân tích, khi tính đến yếu tố lạm phát, thu nhập thực tế chỉ tăng khoảng một nửa so với mức tăng danh nghĩa. Với công nhân, người nghỉ hưu và người thu nhập thấp, áp lực còn lớn hơn do phần lớn thu nhập dành cho các khoản thiết yếu như ăn uống, nhà ở và đi lại.

Dẫn báo cáo của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phản ánh mức cải thiện thu nhập thực tế chưa tương xứng với biến động giá cả, đại biểu đề nghị Chính phủ bổ sung đánh giá về thu nhập thực tế và sức mua của người dân trong báo cáo kinh tế - xã hội.

"Cần coi đây là một thước đo chất lượng tăng trưởng", đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn nhấn mạnh, cho rằng điều này phù hợp với tinh thần dự thảo Nghị quyết lấy "đời sống Nhân dân làm thước đo".

Cùng quan tâm đến tác động của lạm phát, đại biểu Hoàng Văn Tuyên (TP. Hải Phòng) phân tích, giá các mặt hàng, dịch vụ thiết yếu như nhà ở, điện, nước và thực phẩm tăng gây sức ép khác nhau đối với từng nhóm hộ gia đình. Người thu nhập thấp phải dành phần lớn thu nhập cho nhu cầu thiết yếu nên khi giá cả tăng, họ buộc phải cắt giảm các khoản chi khác.

“Sức mua thu hẹp khiến doanh nghiệp khó tiêu thụ hàng hóa, tạo việc làm và tăng lương. Khó khăn về đời sống vì vậy gắn trực tiếp với khả năng tăng trưởng”, đại biểu nhận định.

Với mục tiêu kiểm soát CPI năm 2027 khoảng 4,5%, đại biểu Hoàng Văn Tuyên đề nghị Chính phủ tính toán kỹ thời điểm, mức độ điều chỉnh giá dịch vụ công và năng lượng, tránh để nhiều khoản cùng tăng trong một thời điểm. Việc điều chỉnh giá cần được đánh giá tác động theo từng nhóm hộ gia đình, nhất là nhóm thu nhập thấp.

Đối với các chính sách miễn, giảm thuế, phí mang tính tạm thời, đại biểu đề nghị đánh giá tác động trước khi kết thúc hoặc điều chỉnh để doanh nghiệp, người dân chủ động trong sản xuất, kinh doanh và chi tiêu. Đồng thời, ngân sách cần tập trung hỗ trợ đúng nhóm chịu tác động lớn, kết hợp các giải pháp giảm chi phí vận chuyển, phân phối và tháo gỡ khó khăn về nguồn cung.

Đặc biệt, theo đại biểu, đánh giá đời sống người dân không nên chỉ dựa vào thu nhập bình quân mà cần xem xét phần thu nhập còn lại sau khi trừ chi phí thiết yếu, khả năng duy trì việc làm và mức độ tiếp cận các dịch vụ cơ bản.

"Kết quả bình quân chung chưa phản ánh hết gia đình khó khăn, nhất là khi tiền lương, lương hưu hoặc thu nhập từ sản xuất điều chỉnh chậm hơn chi phí sinh hoạt”, đại biểu đặt vấn đề.