Loại nấm khiến người ăn vào nhìn thấy hàng trăm yêu tinh tí hon chạy nhảy xung quanh

Lanmaoa asiatica là một loài nấm gan bò (bolete mushroom), được ưa chuộng nhờ hương vị thơm ngon và vô cùng phổ biến tại tỉnh Vân Nam, Trung Quốc — nơi chúng phát triển nhờ mối quan hệ cộng sinh với các loài cây thông. Tuy nhiên, bất kỳ ai ăn loại nấm này đều cần phải cẩn trọng, bởi nó mang lại ảo giác về rất nhiều người tí hon chỉ cao khoảng 2 cm, mặc quần áo màu sắc sặc sỡ, liên tục nhảy múa, chạy nhảy, leo trèo và đùa giỡn trong một bối cảnh đời thực hoàn toàn bình thường.

Theo VICE, bất kể quốc tịch hay nền tảng văn hóa của người ăn là gì, tất cả đều nhìn thấy cùng một kiểu người tí hon giống nhau.

Những ảo giác này gợi nhớ đến hình ảnh các nhân vật tí hon trong series phim truyền hình ăn khách Small Prophets của đài BBC, dù không có năng lực tâm linh như trên phim. Dù mang lại những ảo giác mạnh mẽ, Lanmaoa lại hoàn toàn không có họ hàng với chi nấm Psilocybe (hay "nấm thức thần"), vốn gây ra các ảo giác đa dạng trong vài giờ nhờ hoạt chất psilocybin.

Chất gây ảo giác có trong nấm Lanmaoa hiện vẫn chưa được xác định, dù các nhà nghiên cứu đang tích cực tìm hiểu về nó. Những điều duy nhất đã biết chắc chắn là: các ảo giác này luôn luôn xuất hiện hình ảnh người tí hon, có thể kéo dài trong nhiều ngày, và chất gây ảo giác này có thể bị phân hủy nếu nấu chín nấm trong vòng 15 phút trước khi ăn. Ngoài tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), Lanmaoa asiatica mới chỉ từng được tìm thấy tại một nơi duy nhất khác trên thế giới: Philippines.

Để giải mã bí ẩn này, nhóm nghiên cứu do nhà sinh học Colin Domnauer tại Đại học Utah dẫn đầu đã tiến hành giải mã trình tự gen của hàng chục mẫu nấm thuộc họ Lanmaoa. Kết quả nghiên cứu được công bố trên tạp chí khoa học Mycologia đã bác bỏ giả thuyết rõ ràng và duy nhất trước đó: loại nấm này chứa một chất gây ảo giác đã biết.

Cụ thể, loài nấm này không có các con đường di truyền cần thiết để tạo ra psilocybin - hợp chất tạo nên hiệu ứng ảo giác đặc trưng của các loại "nấm thức thần". Nó cũng không chứa axit ibotenic, hoạt chất hướng thần có trong nấm Fly Agaric (loại nấm biểu tượng giống trong game Super Mario với thân trắng và mũ nấm màu đỏ đốm trắng).

Các nhà khoa học vẫn chưa thể giải thích vì sao loại nấm này khiến con người nhìn thấy người tí hon

Kết quả giải mã gen hoàn toàn trùng khớp với các phân tích hóa học trước đây - vốn cũng không thể tìm thấy bất kỳ hợp chất gây ảo giác nào có sẵn trong tự nhiên có thể tạo ra ảo giác, chứ chưa nói đến việc khiến những người đến từ nhiều vùng miền khác nhau trên thế giới trải qua cùng một dạng ảo giác giống hệt nhau.

Thông thường, các chất thức thần sẽ tạo ra ảo giác phụ thuộc vào trải nghiệm sống, môi trường và trạng thái tâm lý riêng của từng cá nhân. Tuy nhiên, L. asiatica không quan tâm bạn là ai; nó sẽ mang lại cho tất cả mọi người một trải nghiệm ảo giác gần như y hệt.

Hiện tại, tất cả những gì giới nghiên cứu có chỉ là các giả thuyết. Giả thuyết hàng đầu hiện nay là phải tồn tại một hợp chất hoàn toàn mới hoặc một con đường sinh hóa chưa từng được khám phá. Nếu điều này là đúng, chúng ta có thể đang đứng trước ngưỡng cửa khám phá ra một phân loại hóa học hướng thần hoàn toàn mới của tự nhiên.

Nguồn: VICE, The Guardian