Lời khuyên cho những người hay ăn trứng

Có những hôm trong nhà chẳng còn nhiều thức ăn, chỉ cần vài quả trứng là vẫn có thể xoay xở được một bữa. Trứng luộc cho bữa sáng, trứng chiên ăn cùng cơm, trứng kho thịt, nấu canh, làm bánh... Cũng vì tiện và dễ chế biến nên nhiều gia đình cứ hết lại mua, trong tủ lạnh gần như lúc nào cũng có sẵn một vỉ. Thế nhưng, càng là thứ mua thường xuyên, chúng ta lại càng dễ làm mọi việc theo thói quen. Đi chợ thấy quả to thì chọn, thấy khay lớn đang giảm giá thì mua nhiều một chút, về nhà tiện tay xếp hết vào khay trứng trên cánh tủ lạnh. Đến khi nghi một quả đã cũ, nhiều người lại đem thả vào nước rồi quyết định nổi là bỏ, chìm là ăn. Không phải tất cả những thói quen ấy đều sai, nhưng cũng có những điều cần hiểu kỹ hơn. Nếu nhà bạn thường xuyên mua và ăn trứng, dưới đây là những lời khuyên thực tế đáng để lưu ý.

1. Khi mua trứng, đừng chỉ nhìn quả to hay giá đắt

Đứng trước một quầy đầy trứng gà, trứng vịt, trứng cút hay các loại trứng đóng hộp với đủ mức giá, đôi khi chúng ta dễ nghĩ rằng quả càng to hoặc loại càng đắt thì càng tốt. Thực tế, kích thước trước hết cho biết bạn đang mua một quả trứng lớn hơn, chứ không phải là cách đơn giản để kết luận chất lượng của nó. Điều đáng kiểm tra đầu tiên lại rất cơ bản: vỏ trứng có nguyên vẹn hay không. Với trứng đóng hộp, nếu bao bì cho phép, mọi người có thể nhìn qua cả khay để tránh lấy phải những quả đã nứt, vỡ hoặc rò dịch. Nếu có ngày đóng gói, hạn sử dụng và hướng dẫn bảo quản trên bao bì thì cũng nên xem trước khi mua.

Với trứng đang được bày bán trong tủ mát, sau khi mua về nên tiếp tục duy trì điều kiện bảo quản lạnh. Nếu còn phải đi nhiều nơi, nhất là trong ngày nóng, đừng để trứng mua từ quầy lạnh nằm trong cốp xe hàng giờ rồi tối mới mang về. Còn nếu mua trứng bán rời ngoài chợ, mọi người càng nên quan sát từng quả. Một quả nứt được bán rẻ hơn vài nghìn không phải khoản tiết kiệm đáng để đánh đổi.

2. Trứng gà, trứng vịt hay trứng cút: Chọn loại phù hợp với món ăn thay vì cố tìm loại “tốt nhất”

Mỗi loại trứng có kích thước, hương vị và cách sử dụng khác nhau. Vì thế, thay vì hỏi loại nào “tốt nhất”, câu hỏi thực tế hơn là nhà mình định nấu món gì và cần bao nhiêu. Trứng gà khá linh hoạt, có thể luộc, chiên, chưng, nấu canh hay làm bánh. Trứng vịt thường lớn hơn, hương vị đậm hơn và phần lòng đỏ cũng lớn nên hợp với nhiều món kho, luộc hoặc một số loại bánh. Trong khi đó, trứng cút nhỏ, dễ chia khẩu phần và tiện dùng trong các món kho, súp hay món ăn cần nhiều quả nhỏ.

Ngay cả trong cùng một loại trứng, kích thước cũng có thể khác nhau. Bởi vậy, nếu đang làm một công thức cần tỷ lệ chính xác, đặc biệt là làm bánh, đừng tùy tiện đổi “2 quả trứng gà” thành “2 quả trứng vịt” rồi nghĩ số lượng như nhau là được. Tương tự, những tên gọi như trứng gà ta, trứng nuôi theo phương thức khác nhau hay các dòng sản phẩm có giá cao hơn cũng nên được nhìn dựa trên thông tin cụ thể của sản phẩm, thay vì mặc định cứ đắt hơn, quả nhỏ hơn hay có một tên gọi quen tai là dinh dưỡng sẽ vượt trội.

3. Nếu mua nhiều vỉ, đừng đổ tất cả vào chung một khay

Đây là thói quen rất dễ gặp. Mua trứng về, mọi người bỏ hộp giấy hoặc bao bì cho gọn rồi xếp từng quả vào chiếc khay có sẵn trong tủ lạnh. Đến tuần sau mua thêm một vỉ nữa, trứng mới lại được đặt chung với những quả còn sót lại. Chỉ sau vài lần như vậy, bạn rất dễ rơi vào tình huống không còn biết quả nào mua trước, quả nào mua sau. Nếu trứng được mua dưới dạng đóng hộp và cần bảo quản lạnh, giữ nguyên hộp ban đầu thường tiện hơn. Bạn vừa xem được thông tin ngày tháng trên bao bì, vừa dễ áp dụng nguyên tắc rất đơn giản: mua trước thì dùng trước. Nếu gia đình ăn ít, cũng không nhất thiết phải mua khay vài chục quả chỉ vì giá mỗi quả rẻ hơn một chút. Mua vừa đủ để sử dụng và biết rõ mình đang có những gì đôi khi lại đỡ lãng phí hơn.

4. Trứng mua về có cần rửa sạch trước khi cất?

Đây là câu hỏi không nên trả lời bằng một câu “có” hoặc “không” cho mọi quả trứng, bởi trứng bán trên thị trường có thể đã trải qua cách làm sạch và bảo quản khác nhau. Với trứng thương mại đã được làm sạch, đóng gói và bán trong điều kiện bảo quản lạnh, không cần đem cả vỉ ra rửa lại rồi mới cho vào tủ. Nếu sản phẩm có hướng dẫn bảo quản trên bao bì, cách an toàn nhất là làm theo hướng dẫn đó và tiếp tục duy trì nhiệt độ bảo quản phù hợp. Còn với trứng mua từ chợ, trang trại nhỏ hoặc nguồn khác, tình trạng quả trứng và cách xử lý trước khi bán có thể không giống nhau. Vì thế, đừng mặc định cứ thấy một chút bụi bẩn là đem cả mẻ đi ngâm nước, kỳ cọ thật sạch rồi cất nhiều ngày. Nếu một quả bẩn bất thường, nứt hoặc rò dịch, điều cần cân nhắc trước tiên là có nên sử dụng nó hay không, thay vì cố rửa cho sạch để giữ lại.

5. Có khay trứng trên cánh tủ lạnh không có nghĩa đó luôn là vị trí lý tưởng

Nhiều chiếc tủ lạnh thiết kế sẵn những ô tròn vừa khít quả trứng trên cánh cửa. Nhìn vào đó, việc lấy trứng ra khỏi hộp rồi xếp lên gần như là phản xạ tự nhiên. Tuy nhiên, với trứng cần được bảo quản lạnh, phần chính bên trong tủ có nhiệt độ ổn định hơn so với cánh cửa - nơi liên tục tiếp xúc với không khí bên ngoài mỗi lần chúng ta mở tủ. Bởi vậy, nếu trứng được mua từ hệ thống bảo quản lạnh, mọi người có thể giữ nguyên trong hộp và đặt vào phía trong tủ. Việc này vừa giúp hạn chế thay đổi nhiệt độ, vừa tránh tình trạng đóng mở cửa liên tục khiến các quả trứng va vào nhau. Quan trọng hơn, đừng thấy tủ lạnh có khay trứng rồi mặc định mọi loại trứng mua từ mọi nguồn đều phải xử lý giống hệt nhau. Điều kiện trứng được bán và hướng dẫn của nhà sản xuất vẫn là căn cứ nên ưu tiên.

6. Trứng nổi trong nước chưa chắc đã hỏng

Đây có lẽ là một trong những mẹo kiểm tra trứng được truyền miệng nhiều nhất: thả quả trứng vào cốc nước, chìm là còn tươi, nổi là đã hỏng. Mẹo này có cơ sở nhưng thường bị hiểu quá xa. Khi quả trứng để lâu, độ ẩm và khí bên trong thay đổi, túi khí lớn dần khiến nó có xu hướng nổi hơn. Vì thế, phép thử bằng nước có thể giúp chúng ta hình dung phần nào một quả trứng còn mới hay đã để lâu. Nhưng nó không phải phép thử an toàn thực phẩm. Một quả nổi không đồng nghĩa chắc chắn đã hỏng, còn một quả chìm cũng không chứng minh rằng nó hoàn toàn không có vi khuẩn gây bệnh. Nếu bạn đang phân vân về một quả trứng đã để lâu, có một mẹo thực dụng hơn khi nấu ăn: đập riêng nó vào một chiếc bát nhỏ trước. Nếu trứng có mùi khó chịu hoặc biểu hiện bất thường, bạn có thể bỏ đi mà không làm hỏng cả chảo thịt, bát nhân hay tô bột đang chuẩn bị.

7. Đập trứng thấy lòng trắng loãng chưa chắc quả trứng đã hỏng

Đây cũng là tình huống dễ khiến nhiều người phân vân. Ở một quả trứng còn mới, lòng trắng thường có phần đặc bao quanh lòng đỏ khá rõ. Khi trứng để lâu hơn, cấu trúc lòng trắng thay đổi và có thể trở nên loãng, lan rộng hơn khi đập ra. Vì thế, lòng trắng loãng có thể là dấu hiệu cho thấy trứng không còn mới như ban đầu, nhưng không thể chỉ nhìn vào đặc điểm này rồi kết luận ngay rằng quả trứng đã hỏng. Màu lòng đỏ cũng vậy. Có quả vàng nhạt, có quả vàng đậm đến cam, nhưng sự khác biệt này chịu ảnh hưởng đáng kể từ thức ăn của gia cầm. Lòng đỏ càng cam không đồng nghĩa một cách đơn giản với việc quả trứng càng bổ. Khi kiểm tra một quả trứng tại nhà, mọi người nên nhìn tổng thể tình trạng và đặc biệt chú ý đến mùi bất thường. Nếu đã nghi ngờ chất lượng, đừng cố giữ lại chỉ vì tiếc một quả trứng.

8. Nhà có trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc phụ nữ mang thai càng nên chú ý đến độ chín

Cuối cùng mới là chuyện quả trứng được ăn như thế nào. Trứng lòng đào, trứng chần hay những món sử dụng trứng sống có hương vị và kết cấu được nhiều người yêu thích. Tuy nhiên, không phải thành viên nào trong gia đình cũng có mức độ rủi ro giống nhau khi ăn thực phẩm sống hoặc chưa chín kỹ. Trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người cao tuổi và người có hệ miễn dịch suy yếu là những nhóm cần thận trọng hơn với nguy cơ bệnh do thực phẩm như Salmonella. Với những thành viên này, gia đình nên ưu tiên trứng được nấu chín kỹ. Nếu một công thức bắt buộc phải sử dụng trứng sống hoặc chưa chín hoàn toàn, nên lựa chọn sản phẩm trứng đã được thanh trùng phù hợp cho mục đích đó. Nói cách khác, cùng một vỉ trứng nhưng không nhất thiết cả nhà phải ăn theo cùng một cách.

Kết luận: Trứng quá quen thuộc nên nhiều người chẳng mấy khi nghĩ rằng việc mua và cất vài quả cũng có nhiều điều cần để ý đến vậy. Nhưng thực ra, bạn không cần biến chuyện ăn trứng thành một quy trình phức tạp. Chỉ cần nhớ vài nguyên tắc đơn giản: đừng mua quả nứt, xem thông tin trên bao bì, mua vừa đủ, đừng trộn lẫn trứng cũ với trứng mới, bảo quản theo đúng điều kiện của sản phẩm và đừng dùng một mẹo truyền miệng duy nhất để quyết định quả trứng còn an toàn hay không. Những thói quen nhỏ này có thể chẳng khiến món trứng ngon lên ngay lập tức, nhưng lại giúp mọi người bớt phải đoán mò mỗi lần đứng trước quầy hàng, mở tủ lạnh hay cầm một quả trứng đã để vài ngày mà không biết nên dùng tiếp hay bỏ đi.