'Mách nước' tối ưu cho chủ xe dùng xăng E10

Chủ động bảo dưỡng xe

Là một trong những người sớm sử dụng xăng E10 sau khi loại nhiên liệu này được áp dụng rộng rãi, chị Thy (ngụ phường Trung Mỹ Tây, TPHCM ) cho biết, trước khi đổ xăng đã được nhân viên cây xăng hướng dẫn không nên để bình xăng quá cạn và hạn chế để nước lọt vào bình chứa.

Chiếc xe máy chị Thy đang sử dụng được mua từ năm 2004, nhiều năm qua chỉ bảo dưỡng ở mức tối thiểu, chủ yếu thay nhớt định kỳ và sửa chữa khi phát sinh hư hỏng. Chính vì vậy, khi chuyển sang sử dụng xăng E10 chị không khỏi lo lắng.

“Sau một ngày sử dụng xăng E10, xe vẫn hoạt động bình thường, chưa thấy dấu hiệu bất thường nào. Tuy nhiên tôi vẫn đang tiếp tục theo dõi”, chị Thy chia sẻ.

Với anh Đức (ngụ phường An Lạc), việc sử dụng xăng E10 vẫn chưa bắt đầu bởi trong bình xe còn lượng xăng khoáng từ trước. Tuy nhiên, để chuẩn bị cho việc chuyển đổi, anh đã chủ động bảo dưỡng xe kỹ hơn , thay bugi, kiểm tra gioăng, ống dẫn nhiên liệu và một số chi tiết cao su có nguy cơ xuống cấp.

Theo PGS, TS. Đỗ Văn Dũng - Chủ tịch Hội Ô tô và Thiết bị động lực TPHCM, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TPHCM, từ khi xăng E10 được thí điểm rồi triển khai rộng rãi tại Việt Nam, phản ứng của người sử dụng luôn khá đa dạng.

Một bộ phận người dùng ghi nhận xe vận hành êm ái, mức tiêu hao nhiên liệu chỉ tăng nhẹ. Tuy nhiên, không ít trường hợp lại gặp các hiện tượng như khó khởi động, hụt ga, chết máy đột ngột, yếu máy, sáng đèn báo lỗi hoặc hao nhiên liệu.

Có phải “hên xui, may rủi”?

Theo PGS, TS. Đỗ Văn Dũng, những khác biệt này không xuất phát từ yếu tố may rủi hay cảm nhận chủ quan mà có nguyên nhân kỹ thuật khá rõ ràng.

Nguyên nhân đầu tiên nằm ở hệ thống bồn chứa xăng tại các cây xăng. Ethanol trong xăng E10 có đặc tính hút ẩm mạnh, dễ hấp thụ hơi nước từ môi trường thông qua các khe hở và hệ thống thông hơi của bồn chứa. Khi lượng nước tích tụ vượt quá ngưỡng cho phép, ethanol và nước sẽ tách thành một lớp riêng biệt lắng xuống đáy bồn, trong khi phần xăng nhẹ hơn nổi lên phía trên.

Thực tế, nhiều bồn chứa xăng tại Việt Nam hiện nay được thiết kế từ trước cho xăng khoáng truyền thống E0 và chưa được nâng cấp phù hợp với xăng sinh học E10. Điều này làm tăng nguy cơ xảy ra hiện tượng tách lớp nước.

Nếu người dân đổ xăng tại thời điểm bồn chứa vừa được nạp đầy hoặc có lượng tiêu thụ lớn, xăng thường đồng đều và ít phát sinh vấn đề. Ngược lại, với các bồn chứa tồn lưu lâu ngày, vòi bơm có thể hút phải lớp nước và ethanol lắng dưới đáy. Khi hỗn hợp này đi vào động cơ, xe dễ gặp các hiện tượng như khó nổ máy, hụt ga, chết máy giữa đường hoặc vận hành yếu.

Đặc điểm khí hậu nóng ẩm tại Việt Nam càng làm vấn đề trở nên phức tạp hơn khi độ ẩm không khí cao khiến bồn chứa hấp thụ nước nhanh hơn.

Bên cạnh đó, ethanol còn có tính tẩy rửa mạnh. Khi đưa vào các phương tiện cũ chưa được vệ sinh kỹ , ethanol có thể hòa tan lớp cặn bẩn, gỉ sét tích tụ nhiều năm trong bình xăng. Các tạp chất này theo dòng nhiên liệu đi vào hệ thống, gây nghẹt lọc xăng, kim phun hoặc bộ chế hòa khí, khiến xe hụt ga, giảm công suất và tiêu hao nhiên liệu nhiều hơn.

Không chỉ vậy, ethanol còn tác động lên các chi tiết cao su và kim loại. Với những phương tiện đời cũ, các gioăng cao su, phớt hoặc ống dẫn nhiên liệu có thể bị phồng, giòn hoặc xuống cấp nhanh hơn. Khi kết hợp với nước, ethanol còn thúc đẩy quá trình ăn mòn và rỉ sét các chi tiết kim loại trong hệ thống nhiên liệu.

Theo chuyên gia này, những mẫu xe đời mới thường đã được nhà sản xuất tính toán khả năng tương thích với ethanol nên ít gặp sự cố hơn. Trong khi đó, các phương tiện cũ chưa được kiểm tra hoặc làm sạch hệ thống nhiên liệu trước khi chuyển đổi sang E10 là nhóm dễ phát sinh trục trặc nhất.

Để hạn chế rủi ro, người sử dụng nên ưu tiên đổ xăng tại các cửa hàng có lượng khách lớn nhằm giảm thời gian tồn chứa nhiên liệu trong bồn; không nên để xe nằm yên quá lâu khi trong bình đã có xăng E10. Đối với xe đời cũ, chủ phương tiện nên kiểm tra và vệ sinh bình xăng, thay lọc nhiên liệu, kiểm tra đường ống và các gioăng cao su trước khi sử dụng xăng E10 thường xuyên.

Giám sát chặt chất lượng xăng

Liên quan đến những băn khoăn của người dân, ông Nguyễn Khắc Hiếu - Phó Trưởng phòng Quản lý năng lượng Sở Công Thương TPHCM - cho biết, việc chuyển đổi sang một loại nhiên liệu mới khiến người tiêu dùng lo lắng là điều dễ hiểu và cơ quan chức năng đã chủ động chuẩn bị từ sớm.

Theo ông Hiếu, hiện số lượng doanh nghiệp được cấp phép phối trộn xăng E10 trên cả nước chưa tới 10 đơn vị. Đây đều là những doanh nghiệp đầu mối lớn trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu, có quy trình quản lý nghiêm ngặt và nhiều kinh nghiệm phối trộn nhiên liệu. Nhờ vậy, cơ quan quản lý có thể dễ dàng truy xuất nguồn gốc và xác định trách nhiệm nếu xảy ra sự cố liên quan đến chất lượng sản phẩm.

Sở Công Thương TPHCM đang phối hợp chặt chẽ với Sở Khoa học và Công nghệ để giám sát chất lượng xăng E10 trên thị trường. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường, các cơ quan chức năng sẽ tiến hành kiểm tra và xử lý ngay đối với đơn vị liên quan.

Đáng chú ý, lực lượng Quản lý thị trường TPHCM duy trì chế độ trực 24/7 nhằm giám sát hoạt động kinh doanh xăng dầu trên toàn địa bàn. Người dân khi phát hiện dấu hiệu vi phạm có thể phản ánh trực tiếp qua đường dây nóng của Sở Công Thương hoặc Chi cục Quản lý thị trường để được tiếp nhận và xử lý kịp thời.

Ông Hiếu cho biết thêm, từ khi Bộ Công Thương ban hành Thông tư số 50/2025/TT-BCT, TPHCM đã chủ động làm việc với các thương nhân đầu mối và đơn vị phân phối để rà soát toàn bộ hệ thống hạ tầng phục vụ việc kinh doanh xăng E10.

Hiện thành phố có hai doanh nghiệp sản xuất xăng dầu , 12 thương nhân đầu mối, 65 thương nhân phân phối, 425 đại lý và 1.176 cửa hàng bán lẻ phục vụ hơn 14 triệu người dân. Về cơ bản, các thương nhân đã sẵn sàng hệ thống hạ tầng để triển khai kinh doanh xăng E10.