Mái tôn bị cong nên làm gì đầu tiên?

Mái tôn là kiểu mái được nhiều gia đình ưa chuộng nhờ ưu điểm nhẹ, dễ thi công, chi phí tương đối hợp lý và có nhiều lựa chọn về kiểu dáng, màu sắc. Từ nhà ở, nhà cấp 4 đến khu vực sân thượng, nhà kho hay các công trình phụ, mái tôn xuất hiện khá quen thuộc và trở thành một phần của nhiều không gian sống. Tuy nhiên, sau thời gian dài chống chọi với nắng nóng, mưa gió và sự thay đổi nhiệt độ, mái tôn cũng khó tránh khỏi tình trạng xuống cấp, trong đó cong vênh, biến dạng là vấn đề không hiếm gặp. Một tấm tôn bị cong nhẹ có thể chưa ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt, nhưng nếu bỏ qua trong thời gian dài, những biến dạng nhỏ có thể kéo theo nhiều vấn đề như khe hở, thấm dột, bung vít hoặc ảnh hưởng đến độ ổn định của cả hệ mái. Vậy khi mái tôn bị cong nên làm gì? Điều quan trọng là không vội nắn chỉnh ngay mà cần kiểm tra kỹ mức độ hư hỏng và nguyên nhân, từ đó mới lựa chọn cách xử lý phù hợp.

Thấy mái tôn bị cong vênh, cần kiểm tra mức độ cong vênh

Việc đầu tiên cần làm khi phát hiện mái tôn bị cong là đánh giá tình trạng thực tế. Không phải trường hợp nào cũng cần thay mới toàn bộ tấm tôn, nhưng cũng không nên xem nhẹ nếu mái đã có dấu hiệu biến dạng rõ rệt. Nếu tôn chỉ hơi cong ở mép hoặc một vài sóng, không xuất hiện vết rách, thủng, bung vít hay khe hở bất thường, tình trạng có thể chưa quá nghiêm trọng. Ngược lại, nếu tấm tôn bị dập mạnh, gãy sóng, võng xuống, xô lệch khỏi vị trí ban đầu hoặc tạo ra những khoảng hở lớn, cần xử lý sớm để hạn chế nước mưa lọt vào bên dưới. Gia chủ cũng nên quan sát các vị trí tiếp giáp và hệ thống vít. Những chiếc vít bị lỏng, mất vòng đệm, rỉ sét hoặc bị bật lên có thể làm giảm khả năng liên kết của mái và tạo điểm thấm dột. Đặc biệt, nếu mái bị cong sau mưa bão hoặc có dấu hiệu xà gồ, khung đỡ bên dưới bị võng, lệch, việc kiểm tra không nên chỉ dừng ở bề mặt tôn. Khi đó, phần kết cấu nâng đỡ mái mới là yếu tố cần được chú ý. Nếu mái bị biến dạng nghiêm trọng, có dấu hiệu bung khỏi khung hoặc không đảm bảo an toàn, không nên tự trèo lên mái để kiểm tra hay sửa chữa. Tốt nhất nên nhờ thợ có chuyên môn đánh giá trực tiếp.

Với mái cong nhẹ, nên kiểm tra lại vít và hệ thống liên kết

Trong trường hợp mái chỉ bị cong nhẹ, một trong những việc cần kiểm tra là hệ thống vít liên kết tấm tôn với xà gồ. Sau thời gian dài sử dụng, vít có thể bị lỏng do rung động, giãn nở nhiệt hoặc tác động của thời tiết. Vòng đệm đi kèm cũng có thể bị chai, nứt hoặc xuống cấp, khiến khả năng chống thấm giảm đi. Nếu phát hiện vít bị lỏng hoặc hư hỏng, có thể cần siết lại hoặc thay mới bằng loại vít phù hợp với mái tôn. Tuy nhiên, không nên siết quá mạnh vì có thể làm biến dạng tấm tôn hoặc làm hỏng vòng đệm, từ đó tạo thêm nguy cơ rò nước. Với những vị trí tôn bị biến dạng nhẹ, việc nắn chỉnh nên được thực hiện bởi người có kinh nghiệm, sử dụng dụng cụ phù hợp và thao tác cẩn thận. Không nên tự dùng búa đập mạnh vào tôn, bởi bề mặt tôn khá mỏng và dễ bị móp, nứt lớp bảo vệ hoặc thủng nếu tác động không đúng cách. Các điểm nối, khe tiếp giáp hoặc vị trí có nguy cơ thấm dột có thể được xử lý bằng vật liệu chống thấm phù hợp. Keo silicone chuyên dụng có thể được sử dụng trong một số trường hợp để hỗ trợ bịt kín khe hở, nhưng đây không phải giải pháp thay thế cho việc sửa chữa vít hoặc gia cố kết cấu khi mái đã bị biến dạng nghiêm trọng.

Với mái cong nặng, gãy sóng, nên cân nhắc thay mới

Nếu tấm tôn đã bị cong vênh nghiêm trọng, gãy sóng, rách, thủng hoặc rỉ sét ăn sâu, việc cố nắn lại có thể chỉ mang tính tạm thời. Khi đó, thay tấm tôn mới thường là phương án phù hợp và lâu dài hơn. Tôn bị biến dạng nhiều có thể không còn giữ được hình dạng và khả năng liên kết như ban đầu. Những vị trí gãy hoặc thủng cũng khó đảm bảo khả năng chống nước, đặc biệt khi phải đối mặt với mưa lớn và gió mạnh. Khi thay tôn, không nên chỉ quan tâm đến tấm tôn bên trên mà cần kiểm tra luôn vít, xà gồ và các bộ phận liên quan. Nếu phần khung bên dưới vẫn chắc chắn, việc thay tấm mới có thể giải quyết vấn đề ở bề mặt mái. Nhưng nếu nguyên nhân bắt nguồn từ kết cấu đỡ, thay tôn mà không xử lý phần khung sẽ khiến tình trạng biến dạng có nguy cơ lặp lại.

Đừng bỏ qua xà gồ và khung đỡ bên dưới

Một tấm tôn bị cong chưa chắc nguyên nhân nằm ở chính tấm tôn. Trong nhiều trường hợp, **xà gồ hoặc khung đỡ bên dưới bị võng, dịch chuyển hoặc xuống cấp mới là nguyên nhân khiến mái mất độ phẳng. Đặc biệt với những mái đã sử dụng lâu năm, gia chủ nên kiểm tra tình trạng rỉ sét, mối nối, độ chắc chắn của xà gồ và các điểm liên kết. Nếu kết cấu bên dưới yếu, việc chỉ nắn lại tôn hoặc thay một vài chiếc vít sẽ không giải quyết được vấn đề. Khi phát hiện xà gồ bị cong võng hoặc kết cấu có dấu hiệu không ổn định, nên để thợ có chuyên môn kiểm tra và đưa ra phương án gia cố phù hợp. Việc này vừa giúp xử lý đúng nguyên nhân, vừa hạn chế tình trạng mái tiếp tục biến dạng sau khi sửa.

Một số nguyên nhân khiến mái tôn bị cong

Mái tôn có thể bị cong do nhiều nguyên nhân khác nhau. Một trong những nguyên nhân thường gặp là **giãn nở vì nhiệt**. Tôn thường xuyên phải chịu tác động của nắng nóng và sự thay đổi nhiệt độ, khiến vật liệu giãn nở và co lại. Nếu quá trình lắp đặt không tính toán phù hợp hoặc các điểm liên kết không cho phép mái thích ứng với sự thay đổi này, tôn có thể bị biến dạng theo thời gian. Bên cạnh đó, mưa bão, gió mạnh hoặc vật nặng rơi xuống mái cũng có thể làm tấm tôn bị móp, cong hoặc xô lệch. Việc lắp đặt không đúng kỹ thuật, khoảng cách xà gồ không phù hợp, sử dụng vít không đúng loại hoặc hệ khung đã xuống cấp cũng có thể góp phần khiến mái nhanh bị biến dạng. Vì vậy, muốn xử lý triệt để, gia chủ cần xác định đúng nguyên nhân thay vì chỉ tập trung vào phần tôn đang bị cong.

Không nên chủ quan với mái tôn đã biến dạng

Mái tôn bị cong nhẹ đôi khi chưa gây ra vấn đề ngay lập tức, nhưng đây vẫn là dấu hiệu nên được kiểm tra. Một khe hở nhỏ hoặc chiếc vít lỏng có thể trở thành điểm nước xâm nhập, lâu ngày gây thấm dột và làm các bộ phận bên dưới xuống cấp. Quan trọng hơn, việc sửa mái cần đặt yếu tố an toàn lên hàng đầu. Mái tôn có thể trơn trượt, đặc biệt sau mưa, và những khu vực đã bị biến dạng hoặc rỉ sét có thể không còn đảm bảo khả năng chịu lực như bình thường. Do đó, gia chủ không nên tự ý trèo lên mái nếu không có đầy đủ kinh nghiệm và phương tiện bảo hộ.