Một loại cá của Việt Nam được châu Âu liên tục săn lùng: Protein cao hơn cả cá hồi, vừa thu về hơn 4 triệu USD

Theo số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), 9 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam sang EU đạt hơn 4 triệu USD, tăng 2% so với cùng kỳ năm trước. Khối thị trường EU chiếm 4% tổng kim ngạch, đứng sau các thị trường lớn như Brazil, Mỹ, Ả Rập Xê Út và khối CPTPP.

Diễn biến giữa các thị trường thành viên có sự khác biệt. Bỉ là thị trường lớn nhất trong khối, với kim ngạch 9 tháng đạt hơn 2 triệu USD, tăng 39% và chiếm hơn một nửa xuất khẩu sang EU. Riêng quý III, xuất khẩu sang Bỉ tăng hơn 200%; tháng 9 tăng gần 24% so với cùng kỳ.

Xuất khẩu sang Đức 9 tháng đạt 560 nghìn USD, giảm 29%, với cả ba quý đều thấp hơn cùng kỳ. Tại Hà Lan, kim ngạch quý I tăng 237%, quý III giảm 71%, lũy kế 9 tháng giảm 7%. Trong tháng 9, kim ngạch sang các nước EU còn lại ở mức thấp. Như vậy, xuất khẩu cá rô phi sang EU hiện tập trung chủ yếu vào thị trường Bỉ.

Về cơ cấu sản phẩm, nhóm HS 03 (không gồm phi lê đông lạnh), chủ yếu là cá rô phi nguyên con đông lạnh, chiếm 76% giá trị xuất khẩu sang EU. Phi lê đông lạnh thuộc nhóm HS 0304 chiếm gần 24%, sản phẩm GTGT thuộc nhóm HS 16 chiếm tỷ trọng không đáng kể. Cá nguyên con đông lạnh hiện là mặt hàng chủ lực của Việt Nam tại thị trường này.

Thị trường cá rô phi EU chủ yếu dựa vào nguồn nhập khẩu. Trung Quốc là nhà cung cấp lớn nhất, chiếm phần lớn giá trị nhập khẩu ở cả mặt hàng nguyên con và phi lê. Ở mặt hàng cá nguyên con đông lạnh, Việt Nam là nguồn cung lớn thứ hai, giá bình quân cao hơn cá rô phi Trung Quốc. Trung Quốc đang mở rộng xuất khẩu sang EU, Trung Đông và châu Phi, đồng thời phát triển giống cá cỡ lớn phục vụ sản phẩm phi lê dày cho phân khúc cao cấp.

Indonesia định vị cá rô phi tại châu Âu là sản phẩm thay thế cá tuyết với giá hợp lý, phục vụ kênh siêu thị và nhà hàng, và chưa ghi nhận lô hàng bị từ chối nhập khẩu. Giá phi lê Indonesia vào EU cao hơn đáng kể so với cá rô phi Việt Nam. Phi lê cá rô phi Việt Nam hiện có mức giá nhỉnh hơn hàng Trung Quốc.

Theo đánh giá của VASEP, ngành cá rô phi Việt Nam có thể kế thừa nền tảng từ ngành cá tra, bao gồm các nhà máy đạt tiêu chuẩn EU và chuỗi cung ứng tương đối hoàn chỉnh, để phát triển thêm sản phẩm phi lê và sản phẩm GTGT. Bên cạnh Bỉ, việc mở rộng sang các thị trường khác trong khối, cùng với duy trì chất lượng ổn định và truy xuất nguồn gốc, là những yếu tố hỗ trợ xuất khẩu cá rô phi sang EU trong thời gian tới.