Muốn cạnh tranh phương Tây, tổ chức do Trung Quốc dẫn đầu thúc đẩy một kế hoạch lớn, nước thành viên Nga không 'mặn mà'

Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) gồm 10 quốc gia bao gồm Trung Quốc, Nga và Iran đang đẩy nhanh nỗ lực ra mắt một ngân hàng phát triển nhằm giải quyết nhu cầu cơ sở hạ tầng ngày càng tăng của khối và thách thức sự thống trị tài chính của phương Tây.

Trong những tháng gần đây, SCO do Trung Quốc dẫn đầu đã tăng cường tham vấn đa phương để hoàn thiện các vấn đề cụ thể xung quanh cơ chế cho vay chung.

Trong bối cảnh nhu cầu gây quỹ ngày càng tăng giữa các thành viên, khối đã lên kế hoạch cho một loạt cuộc họp sau khi các nhà lãnh đạo SCO đạt được thỏa thuận vào tháng 9 về việc xây dựng một khuôn khổ tài chính nội khối.

Vào tháng 3, Bắc Kinh đã tổ chức hội nghị tham vấn đầu tiên. Trọng tâm chủ yếu là định hình cấu trúc của ngân hàng, bao gồm các nguyên tắc vốn hóa, cơ cấu thể chế và khung quản trị nhằm đảm bảo sự tham gia bình đẳng giữa các quốc gia thành viên.

Tháng trước, tại một hội nghị tiếp theo tại thành phố Tây An, tỉnh Thiểm Tây của Trung Quốc, các thành viên SCO đã thảo luận về các lĩnh vực tài chính ưu tiên, cơ chế tài chính phi chính phủ và sử dụng tiền tệ quốc gia và các công cụ tài chính thay thế để hình thành vốn điều lệ của ngân hàng, theo hãng thông tấn nhà nước Kazinform (Kazakhstan).

Vòng thảo luận mới nhất diễn ra vào thứ Năm (28/5) tại Bishkek, thủ đô Kyrgyzstan. Thứ trưởng Bộ Tài chính Trung Quốc, Liao Min, và người đồng cấp Kyrgyzstan đồng chủ trì sự kiện.

Ngoài Trung Quốc, Nga, Iran, Kazakhstan và Kyrgyzstan, các quốc gia thành viên chính thức khác của SCO là Ấn Độ, Pakistan, Belarus, Tajikistan và Uzbekistan.

Đối với các thành viên Trung Á nói riêng, ngân hàng có thể trở thành nguồn tài chính cho các dự án cơ sở hạ tầng và chất xúc tác cho tăng trưởng kinh tế, Kazinform cho biết, đồng thời nhận định thêm rằng ngân hàng sẽ đóng vai trò là công cụ để Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng tài chính và kinh tế của mình.

Trong một tuyên bố tại hội nghị thượng đỉnh tháng 9 ở Thiên Tân, Chủ tịch Tập Cận Bình kêu gọi các quốc gia thành thành lập ngân hàng "càng sớm càng tốt" để tăng cường quan hệ an ninh và kinh tế.

Tuy nhiên, việc tạo ra một định chế cho vay đa phương từ con số 0 là một quá trình dài.

"Quá trình hiện đang diễn ra chậm", Sohail Khan, phó tổng thư ký của SCO, chia sẻ tại Diễn đàn Kinh tế Á-Âu ở Kazakhstan vào 28/5. Ông cho biết khối có kế hoạch tăng dần tỷ lệ tiền tệ quốc gia trong các giao dịch thanh toán song phương, cũng như tăng cường hợp tác đầu tư và ngân hàng.

Ngân hàng phát triển SCO sẽ là thành quả mới của Trung Quốc trong nỗ lực cải thiện quản trị kinh tế toàn cầu của nước này.

Tuy nhiên, một học giả Trung Quốc giấu tên đã nghiên cứu về SCO và các vấn đề Trung Á trong nhiều năm cho biết rất khó có khả năng ngân hàng này sẽ được thành lập tại hội nghị thượng đỉnh SCO sắp tới vào tháng 8 và bày tỏ hoài nghi đặc biệt về động lực của Nga. "Nga đã là trụ cột của Ngân hàng Phát triển Á-Âu (EDB). Mặc dù đã đồng ý với kế hoạch ngân hàng SCO, nhưng về bản chất, Moscow không có động lực để chủ động tham gia vào một định chế tài chính cạnh tranh với EDB.

Ngoài ra, việc đàm phán cơ cấu quản trị của ngân hàng SCO đặt ra những thách thức đáng kể. Các vấn đề kỹ thuật như tỷ lệ đóng góp vốn và phân bổ quyền biểu quyết dự kiến sẽ mất thời gian dài để đàm phán, người này nói thêm.

Theo SCMP