Ngân hàng "khóc ròng" mất sạch tiền vì một sổ đỏ thế chấp là giả, một sổ thật cũng có vấn đề

Tòa án nhân dân Khu vực 9 – Gia Lai mới đây đã công bố bản án phiên xét xử sơ thẩm ngày 25/11/2025 vụ tranh chấp hợp đồng tín dụng giữa một ngân hàng và bà Nguyễn Thị Q. (Bị đơn). Phiên tòa vắng mặt bị đơn do bà Q. đã bỏ trốn khỏi địa phương và đang bị truy nã.

Theo hồ sơ vụ án, tháng 12/2016, bà Nguyễn Thị Q. vay ngân hàng số tiền 800 triệu đồng để bổ sung vốn kinh doanh. Để đảm bảo cho khoản vay này, bà Q. đã thế chấp quyền sử dụng đất của 02 thửa đất tại huyện I, tỉnh Gia Lai.

Tuy nhiên, khi bà Q. mất khả năng thanh toán và bỏ trốn, sự thật về tài sản đảm bảo mới bị phơi bày. Cơ quan điều tra xác định cuốn sổ đỏ của một thửa đất là giả. Bà Q. đã làm giả giấy tờ để lừa đảo chiếm đoạt 720 triệu đồng của ngân hàng.

Do hành vi này có dấu hiệu tội phạm và đã được xử lý trong một vụ án hình sự khác, Hội đồng xét xử quyết định đình chỉ giải quyết khoản nợ 720 triệu đồng tại tòa dân sự để chuyển sang giải quyết cùng vụ án hình sự.

Hy vọng thu hồi vốn của ngân hàng dồn vào khoản nợ dân sự còn lại là 80 triệu đồng (trong tổng số 800 triệu) và tài sản thế chấp thứ hai có sổ đỏ thật cấp năm 2002. Ngân hàng yêu cầu tòa cho phép phát mãi tài sản này để thu hồi nợ.

Tuy nhiên, một tình huống pháp lý đã khiến ngân hàng trắng tay quyền xử lý tài sản. Qua thẩm tra, Tòa án xác định Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của thửa đất được cấp cho "Hộ bà Nguyễn Thị Q". Nguồn gốc đất có từ năm 1979 do UBND xã cấp, thời điểm đó bà Q. mới 13 tuổi. Tại thời điểm cấp sổ đỏ năm 2002, hộ khẩu gia đình bà Q. có nhiều thành viên khác, bao gồm mẹ và các anh chị em.

Theo quy định pháp luật, đây là tài sản chung của hộ gia đình. Việc bà Q. tự ý ký hợp đồng thế chấp với tư cách cá nhân mà không có văn bản ủy quyền hay đồng ý của các thành viên khác trong hộ là vi phạm pháp luật.

Do hợp đồng thế chấp vi phạm điều cấm và quy định về chủ thể giao dịch, Hội đồng xét xử tuyên bố Hợp đồng thế chấp đối với thửa đất thứ 2 bị vô hiệu. Tòa bác bỏ yêu cầu của ngân hàng về việc xử lý tài sản này và yêu cầu hủy kết quả đăng ký thế chấp.

Kết thúc phiên tòa, dù thắng kiện về mặt đòi nợ khi Tòa buộc bà Q. (người đang trốn truy nã) phải trả 80 triệu đồng tiền gốc và hơn 79 triệu đồng tiền lãi, nhưng ngân hàng "thua" trong việc nắm giữ tài sản đảm bảo.