Người tham gia bảo hiểm nên làm gì khi muốn huỷ hợp đồng trước hạn?

Tại Tọa đàm: "Bảo hiểm nhân thọ: Hiểu đúng để yên tâm" do Báo Nhân dân tổ chức mới đây, ông Ngô Trung Dũng - Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam cho biết, việc hủy hợp đồng bảo hiểm nhân thọ trước hạn là một quyết định khiến người tham gia mất đi lớp bảo vệ đã xây dựng. Đồng thời, giá trị hoàn lại của hợp đồng khi hủy thường thấp hơn rất nhiều so với tổng phí đã đóng, đặc biệt là trong những năm đầu.

Theo ông, sản phẩm bảo hiểm nhân thọ được Nhà nước phê chuẩn về giá bán (tức là mức phí bảo hiểm). Bộ Tài chính cũng cho phép trong những năm đầu, doanh nghiệp bảo hiểm được tính các chi phí như chi phí phát hành hợp đồng, chi phí khai thác, chi phí hoa hồng...

"Không chỉ về giá, ngay cả khâu bán ra, cơ quan quản lý cũng cho phép tỷ lệ chi phí năm đầu có thể lên tới 30%, nhưng các năm sau sẽ giảm dần xuống còn khoảng 7% hoặc ít hơn. Chính vì vậy, quy định cũng cho phép trong 1–2 năm đầu tiên, hợp đồng bảo hiểm thậm chí chưa có giá trị hoàn lại", ông nói.

Do đó, khi người tham gia bảo hiểm hủy hợp đồng vào những năm đầu, họ sẽ chịu thiệt thòi rất lớn, đó là vừa mất đi lớp bảo vệ: Mất đi sự bảo vệ tài chính trước các rủi ro; vừa tổn thất tài chính: Giá trị nhận lại rất ít, thậm chí là bằng 0.

"Trong thực tế công tác, tôi đã chứng kiến những trường hợp hủy hợp đồng rất cay đắng vào năm 2023. Có trường hợp một khách hàng của Prudential (khi đó tôi đang công tác tại Prudential), chỉ vì nghe theo các video lan truyền trên mạng xã hội đã quyết định hủy hợp đồng. Vừa hủy xong thì không may bị chẩn đoán mắc bệnh ung thư. Lúc đó người nhà đến khóc hết nước mắt vì giá trị bảo vệ bị mất đi là rất lớn, chỉ vì nghe những thông tin đồn thổi sai lệch rằng bảo hiểm là lừa đảo.

Vì vậy, ngoài nguyên nhân do hoàn cảnh tài chính không thể tiếp tục đóng phí, còn có những trường hợp hủy hợp đồng do ảnh hưởng từ các thông tin thất thiệt trên mạng", ông Dũng chia sẻ.

Về thắc mắc hủy hợp đồng có nhận lại được tiền hay không, phải thẳng thắn rằng điều đó phụ thuộc vào thời điểm hủy: Trong 1–2 năm đầu thì hợp đồng gần như không có giá trị hoàn lại. Các năm tiếp theo thì giá trị hoàn lại cũng rất thấp.

Theo ông Dũng, bảo hiểm nhân thọ là hợp đồng dài hạn (10 năm, 20 năm), cho nên càng về các năm sau, khi chi phí giảm dần và tích lũy tăng lên, hợp đồng mới càng có lợi cho khách hàng. Việc dừng hợp đồng sớm sẽ gây thiệt hại rất lớn.

Đối với những khách hàng gặp khó khăn tài chính và không thể tiếp tục duy trì mức đóng cũ, thay vì hủy hợp đồng, họ có thể lựa chọn các giải pháp linh hoạt sau:

1. Giảm số tiền bảo hiểm: Đồng nghĩa với việc giảm mức phí đóng hàng năm xuống.

2. Vay từ giá trị tài khoản/giá trị hoàn lại: Sử dụng chính giá trị đã tích lũy trong hợp đồng để tạm ứng đóng phí hoặc giải quyết nhu cầu tài chính tạm thời.

3. Chuyển đổi sản phẩm: Chuyển sang dòng sản phẩm khác có mức phí phù hợp hơn.

Khách hàng hoàn toàn có quyền chủ động lựa chọn các phương án này.

Theo ông Dũng, nếu rơi vào trường hợp khó khăn tài chính hoặc có ý định hủy hợp đồng vì bất kỳ lý do gì, trước khi đưa ra quyết định cuối cùng, khách hàng nên liên hệ trực tiếp với doanh nghiệp bảo hiểm để được các chuyên gia tư vấn kỹ lưỡng. Từ đó, tìm ra phương án tối ưu nhất nhằm tiếp tục duy trì quyền lợi bảo vệ hợp pháp của mình.