Nguồn cung tại ông trùm lớn thứ 2 thế giới chao đảo, châu Á bước vào cuộc đua săn lùng LNG: Giá tăng nóng 40%, một quốc gia Nam Á bắt đầu cắt khí cho doanh nghiệp

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang tạo ra những tác động mới trên thị trường năng lượng châu Á, khi hoạt động sản xuất và vận chuyển khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Qatar bị gián đoạn, buộc nhiều quốc gia phải kích hoạt các phương án ứng phó khẩn cấp và tìm kiếm nguồn cung thay thế.

Tại Ấn Độ, các công ty khí đốt từ ngày 3/3 đã bắt đầu cắt giảm nguồn cung cho các doanh nghiệp, trong bối cảnh lo ngại nguồn cung từ Trung Đông sẽ thắt chặt hơn sau khi Qatar tạm ngừng sản xuất. Động thái này phản ánh mức độ nhạy cảm của thị trường Nam Á trước các cú sốc nguồn cung, đặc biệt khi nhu cầu điện và khí đốt chuẩn bị bước vào giai đoạn cao điểm mùa hè.

Theo dữ liệu của Kpler, các khách hàng châu Á hiện chiếm hơn 80% tổng lượng LNG xuất khẩu của Qatar – quốc gia sản xuất LNG lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Mỹ. Điều này khiến khu vực châu Á trở thành bên chịu tác động trực tiếp nếu xung đột kéo dài và làm gián đoạn dòng chảy hàng hóa qua các tuyến vận tải chiến lược.

Tại Đài Loan, nơi LNG chiếm hơn 40% cơ cấu phát điện và khoảng ⅓ nguồn cung đến từ Qatar, Bộ Kinh tế cho biết đã kích hoạt cơ chế ứng phó khẩn cấp. Chính quyền hòn đảo này dự kiến tăng cường nhập khẩu LNG từ Mỹ, đồng thời để ngỏ khả năng phối hợp mua chung với Nhật Bản và Hàn Quốc nếu tình trạng phong tỏa vận chuyển kéo dài.

Nhật Bản – nước nhập khẩu LNG lớn thứ hai thế giới hiện chỉ phụ thuộc khoảng 4% nguồn cung từ Qatar. Tuy nhiên, Tokyo cho biết vẫn sẵn sàng tham gia thị trường giao ngay hoặc triển khai cơ chế hỗ trợ lẫn nhau với các đối tác trong khu vực nếu cần thiết. Các quan chức nhận định tác động tức thời chưa rõ rệt do một số lô hàng trong tháng đã cập cảng an toàn, song rủi ro trung hạn vẫn hiện hữu.

Tại Bangladesh và Pakistan, giới chức ngành năng lượng so sánh tình hình hiện nay với hệ quả từ cuộc xung đột Nga – Ukraine năm 2022, thời điểm giá LNG tăng vọt và gây ra tình trạng mất điện kéo dài.

Bangladesh được đánh giá đối mặt rủi ro lớn hơn khi phụ thuộc đáng kể vào LNG nhập khẩu cho phát điện. Trong số chín lô hàng dự kiến nhận từ Qatar trong tháng 3, mới có bốn lô đi qua Eo biển Hormuz – tuyến vận tải then chốt của khu vực. Dhaka nhiều khả năng sẽ phải tìm mua thêm LNG trên thị trường giao ngay, đồng thời cân nhắc tăng nhập khẩu than và điện từ Ấn Độ nếu gián đoạn kéo dài.

Trong khi đó, Pakistan – quốc gia gần như nhập khẩu toàn bộ LNG từ Qatar lại đang ở trong tình thế đặc biệt. Tình trạng dư thừa LNG trước đó đã buộc các nhà khai thác khí nội địa cắt giảm sản lượng. Vì vậy, việc chậm giao hàng trong ngắn hạn có thể giúp nước này giảm áp lực tồn kho và tiết kiệm ngoại tệ. Tuy nhiên, về dài hạn, Islamabad vẫn lên kế hoạch tăng sản lượng khí nội địa và điều chỉnh công suất tái hóa khí tại các nhà ga.

Diễn biến địa chính trị đã nhanh chóng phản ánh vào giá cả. Giá LNG chuẩn tại châu Á đầu tuần tăng gần 40%, trong khi giá khí đốt bán buôn chuẩn tại châu Âu cũng tăng 35–40%. Với các nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu, biến động giá được xem là rủi ro lớn nhất.

Một lãnh đạo ngành năng lượng Nam Á thừa nhận: “Câu hỏi thực sự là giá cả sẽ đi về đâu. Nếu tăng gấp nhiều lần, chúng tôi đơn giản là không thể chịu đựng nổi”.

Trong bối cảnh nhu cầu điện mùa hè tại châu Á sắp tăng cao, bất kỳ sự gián đoạn kéo dài nào tại Trung Đông đều có thể khuếch đại áp lực giá và đẩy các quốc gia nhập khẩu vào thế phải đánh đổi giữa an ninh năng lượng và ổn định tài chính. Diễn biến tại Qatar vì thế không chỉ là vấn đề khu vực, mà đang trở thành phép thử đối với khả năng chống chịu của toàn bộ thị trường LNG châu Á.

Theo Reuters