Nhà giáo Ưu tú ngoài 90 tuổi có nhiều học trò là nghệ sĩ lừng danh, mắt mờ vẫn chơi đàn piano, truyền lửa nghề
"Tình yêu đối với nghề giáo của tôi bây giờ và ngày xưa không hề thay đổi", bà chia sẻ.
- 19-11-2026Việt Nam có nam ca sĩ từng đỗ Thủ khoa, được đề cử đẹp nhất thế giới: Mẹ là nhà giáo giữ chức hiệu trưởng trường THPT nổi tiếng
- 31-10-2026Việt Nam có 1 gia đình 3 đời nổi tiếng, 4 người thủ khoa, từ NSND đến Nhà giáo Ưu tú đều có đủ
- 15-10-2026Con gái Nhà giáo Ưu tú là Tiến sĩ: 7 tuổi thi đỗ nhạc viện, 20 lần mang nhạc Việt vươn ra quốc tế
Nhà giáo Ưu tú Hồ Mộ La là người thầy thanh nhạc dìu dắt nhiều thế hệ nghệ sĩ danh tiếng của Việt Nam, trong đó có NSND Thanh Hoa và NSND Quang Thọ. Dù thị lực đã suy giảm, bà vẫn nhận biết và uốn nắn từng nốt nhạc cho học trò bằng kinh nghiệm tích lũy suốt nhiều thập niên.
Ngoài 90 tuổi vẫn ngồi bên đàn piano truyền nghề
Những ngày cuối tháng 12/2019, căn hộ của bà Hồ Mộ La ở khu vực Định Công, Hà Nội vẫn rộn ràng tiếng hát ngay sau buổi bà hướng dẫn cho NSND Rơ Chăm Pheng. Dù mái tóc đã bạc trắng và thị lực giảm nhiều, người phụ nữ ở tuổi ngoài 90 có dáng đi khá nhanh nhẹn. Ngồi bên cây đàn piano quen thuộc, bà miệt mài với công việc truyền nghề đã gắn bó suốt cả cuộc đời.
Bà chia sẻ, thị lực giảm sút khiến bản thân không thể đọc rõ tổng phổ để chơi hoàn chỉnh một bản nhạc dài. Bù lại, bà vẫn đệm thuần thục các bài luyện thanh nền tảng, chăm chú lắng nghe từng câu hát của học trò và góp ý tỉ mỉ những điểm chưa tròn trịa.
Tình trạng suy giảm thị lực của bà từng được nhắc đến từ nhiều năm trước. Trong bài hồi ức đăng trên báo Công an nhân dân năm 2014, tác giả Trương Nguyên Việt kể rằng bà không còn đọc sách được vì đôi mắt suy yếu nhưng vẫn có học trò tìm đến tận nhà theo học. Sang cuộc trò chuyện năm 2019, bà chia sẻ: " Tình yêu đối với nghề giáo của tôi bây giờ và ngày xưa không hề thay đổi ".
Có những tuần cả bảy ngày bà đều kín lịch dạy. Việc gặp gỡ học trò, trao đổi chuyện nghề và tiếp tục được làm việc đã mang lại cho bà niềm vui trọn vẹn trong cuộc sống thường nhật. Tại lễ mừng thọ tuổi 90, nhiều thế hệ học trò như NSND Thanh Hoa, NSND Quang Thọ và ca sĩ Anh Thơ đến chúc mừng bà. Thời điểm ấy, bà vẫn minh mẫn nhớ rõ tên của nhiều học trò cũ nay đã bước sang tuổi 60 đến 70.
Vì sao người cao tuổi nên duy trì những hoạt động yêu thích?
Viện Lão khoa Quốc gia Hoa Kỳ (NIA) khuyến khích người cao tuổi duy trì các hoạt động có ý nghĩa và giữ kết nối với cộng đồng. Việc tham gia câu lạc bộ sở thích, học thêm điều mới hoặc làm công việc tình nguyện giúp đời sống tinh thần thêm phong phú. Dù nhiều nghiên cứu quan sát nhận thấy mối liên hệ tích cực giữa sinh hoạt xã hội với một số chỉ số sức khỏe nhưng không thể kết luận rằng, tiếp tục đi làm sẽ giúp con người sống thọ hay ngăn ngừa chứng sa sút trí tuệ.
Thực tế này cũng đặt ra một bài toán rất cụ thể trong đời sống hàng ngày: khi đôi mắt dần suy yếu, người cao tuổi có thể tiếp tục duy trì các hoạt động quen thuộc bằng cách nào? Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tình trạng suy giảm thị lực bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau như tật khúc xạ, đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp và các bệnh lý về võng mạc. Nhiều trường hợp có thể cải thiện nhờ đeo kính phù hợp hoặc điều trị đúng cách nên người nhìn kém cần chủ động đi khám mắt thay vì mặc nhiên coi đó là quy luật tất yếu của tuổi già.
Trong sinh hoạt gia đình, những biểu hiện dễ nhận thấy là cha mẹ khó đọc nhãn thuốc, nhìn không rõ bậc thềm hoặc hay vấp phải đồ vật. Gia đình nên bố trí ánh sáng đủ mạnh, giữ lối đi luôn thông thoáng, cố định thảm trải sàn và tạo màu sắc tương phản ở các vị trí dễ hụt chân. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ghi nhận tình trạng suy giảm thị lực có thể làm tăng nguy cơ té ngã và thu hẹp khả năng tham gia các hoạt động hàng ngày của người cao tuổi.
Với những việc đòi hỏi nhìn chữ nhỏ, người lớn tuổi có thể thử dùng kính lúp thích hợp, bật chế độ phóng to chữ hoặc sử dụng tính năng đọc văn bản thành tiếng trên điện thoại. Các vật dụng quen thuộc nên được cất ở vị trí cố định để dễ tìm kiếm. Nếu thị lực vẫn còn hạn chế dù đã đi khám và chỉnh kính, gia đình có thể trao đổi với bác sĩ về các phương pháp phục hồi thị giác cùng thiết bị hỗ trợ chuyên biệt.
Một nguyên tắc quan trọng khác là phân chia lại công việc thay vì làm thay toàn bộ. Người cao tuổi có thể đảm nhận phần việc trong ngưỡng an toàn, còn người thân hỗ trợ những khâu đòi hỏi nhìn rõ, di chuyển ở nơi lạ hoặc xử lý thuốc men. Nếu thị lực giảm đột ngột, đau mắt dữ dội hoặc xuất hiện chớp sáng kèm nhiều chấm đen mới, người bệnh cần đi khám khẩn cấp.
Sự gắn bó với công việc cũng cần song hành cùng thời gian nghỉ ngơi và chăm sóc sức khỏe. Người yêu âm nhạc có thể nghe nhạc, ca hát hoặc truyền đạt kinh nghiệm trong khả năng cho phép, còn người mê đọc sách có thể chuyển sang sách nói. Đối với người có bệnh mạn tính, gia đình nên trao đổi với nhân viên y tế về mức vận động phù hợp.
Phụ Nữ Mới