Phát hiện đoàn tàu chở hơn 2 triệu thùng dầu âm thầm vượt eo biển Hormuz, tắt tín hiệu định vị hướng thẳng đến các quốc gia châu Á

Căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục làm dấy lên lo ngại về an ninh tại eo biển Hormuz – tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu tiêu thụ toàn cầu. Trong những ngày gần đây, ngày càng nhiều tàu chở dầu đã lựa chọn tắt hệ thống nhận dạng tự động (AIS) khi đi qua khu vực này, khiến hoạt động vận tải trở nên khó theo dõi hơn.

Theo dữ liệu sơ bộ của Kpler, trong ngày 12/7, cả 6 tàu chở hàng đi qua eo biển Hormuz đều tắt thiết bị phát tín hiệu định vị. Trong ba ngày trước đó, số chuyến tàu "ẩn mình" bằng cách ngừng phát tín hiệu cũng nhiều hơn số chuyến có thể theo dõi thông qua hệ thống AIS.

Dữ liệu do Reuters phân tích cho thấy, trong số các tàu rời eo biển có tàu chở dầu cỡ lớn Humanity, vận chuyển khoảng 2 triệu thùng dầu của Iran, cùng tàu Capetan Andreas chở khoảng 500.000 thùng sản phẩm dầu mỏ từ Kuwait. Trong khi đó, ba tàu chở dầu rỗng đã tiến vào Vịnh Ba Tư để nhận hàng.

Đáng chú ý, không có tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) nào đi qua eo biển trong cuối tuần được ghi nhận trên hệ thống theo dõi.

Kpler cũng cho biết một tàu chở dầu do Công ty Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) khai thác đã rời eo biển Hormuz trong khoảng thời gian từ ngày 10 đến 12/7 và đang trên hành trình tới cảng Dahej của Ấn Độ.

Theo dữ liệu AIS, sáng sớm 13/7 không ghi nhận tàu nào di chuyển qua eo biển. Tuy nhiên, nhiều tàu đã bất ngờ xuất hiện ở phía bên kia eo biển sau khi tín hiệu cuối cùng được ghi nhận tại Vịnh Ba Tư hoặc Vịnh Oman, cho thấy chúng đã đi qua Hormuz trong lúc tắt hoàn toàn thiết bị định vị.

Việc các chủ tàu chủ động "ẩn mình" diễn ra trong bối cảnh căng thẳng xung đột giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang. Hai bên liên tục tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào mục tiêu của nhau, đồng thời đưa ra những tuyên bố trái ngược về quyền kiểm soát và mức độ an toàn của tuyến hàng hải chiến lược này.

Theo phía Iran, các tàu chỉ có thể đi qua eo biển Hormuz khi được một cơ quan của nước này cho phép. Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) khẳng định các tuyến hàng hải quốc tế vẫn mở và tàu thuyền có quyền tự do lưu thông.

Thực tế, xu hướng tắt thiết bị AIS khi đi qua Hormuz đã xuất hiện từ giữa tháng 4. Thời điểm đó, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) bắt đầu vận chuyển dầu ra khỏi Vịnh Ba Tư bằng những tàu chở dầu không phát tín hiệu định vị nhằm giảm thiểu rủi ro trong bối cảnh khu vực ngày càng bất ổn.

Việc nhiều tàu chuyển sang hoạt động "bí mật" cũng được cho là một trong những nguyên nhân giúp nguồn cung dầu từ vùng Vịnh không bị gián đoạn nghiêm trọng như những lo ngại ban đầu, bất chấp xung đột quân sự kéo dài.

Những diễn biến mới đã ngay lập tức tác động đến thị trường năng lượng. Giá dầu Brent giao tháng 9 tăng 3,75%, lên 78,86 USD/thùng, trong khi dầu WTI giao tháng 8 tăng 3,65%, đạt 74,02 USD/thùng.

Giới phân tích cho rằng nếu tình hình tiếp tục leo thang hoặc hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn, thị trường dầu mỏ toàn cầu có thể đối mặt với những biến động mạnh hơn trong thời gian tới.