Phát hiện láng giềng Việt Nam đưa “người nhện máy” bò lên bồn thép khổng lồ: Không cần dây bảo hộ vẫn làm nhiệm vụ nguy hiểm

Trên bề mặt của một bồn chứa hóa dầu khổng lồ tại Trung Quốc, một thiết bị hình hộp từ từ bò lên cao. Không có công nhân đu dây, cũng không cần giàn giáo bao quanh. Thay vào đó, robot bám trực tiếp lên thành thép, tự xác định đường đi rồi di chuyển theo lộ trình đã tính toán.

Hình ảnh này khiến phương tiện được ví như một “người nhện máy”. Nhưng điều đáng chú ý không chỉ nằm ở khả năng bò trên những bề mặt gần như dựng đứng.

Sau khi tiếp cận khu vực cần xử lý, robot có thể thực hiện liên tiếp nhiều công việc vốn trước đây thường cần con người trực tiếp leo lên độ cao nguy hiểm để hoàn thành.

“Người nhện máy” làm gì trên bồn thép?

Theo Xinhua, loại robot bám tường này được phát triển bởi một doanh nghiệp robot có trụ sở tại Thiên Tân, Trung Quốc. Thiết bị đã được đưa vào sử dụng trong các lĩnh vực như đóng tàu và dầu khí, nơi có nhiều kết cấu thép lớn, bề mặt cao và môi trường làm việc phức tạp.

Khi bám lên thành bồn chứa, “người nhện máy” có thể tự lập bản đồ tuyến đường trước khi bắt đầu nhiệm vụ. Robot sau đó lần lượt thực hiện những công đoạn như loại bỏ gỉ sét, kiểm tra bề mặt và phun phủ bảo vệ. Điều này có nghĩa một thiết bị có thể đảm nhiệm nhiều bước trong cùng một quy trình thay vì phải thay đổi liên tục giữa các nhóm công nhân hoặc máy móc khác nhau.

Đặc biệt, robot có thể duy trì độ bám trên bề mặt thép mà không cần sử dụng hệ thống dây bảo hộ như con người. Đây cũng là lý do loại thiết bị này được chú ý trong các ngành có nhiều công việc trên cao.

Thay con người làm nhiệm vụ nguy hiểm

Trong các ngành công nghiệp nặng, những công việc như hàn, phun phủ hay xử lý bề mặt, thường đặt người lao động vào môi trường có nhiều rủi ro. Người thực hiện có thể phải làm việc ở độ cao lớn, tiếp xúc với bụi, hóa chất hoặc những khu vực khó tiếp cận.

Theo đại diện doanh nghiệp phát triển robot, đây chính là nhóm nhiệm vụ mà máy móc có thể phát huy lợi thế. Thay vì đưa công nhân trực tiếp lên vị trí nguy hiểm, robot được điều khiển hoặc tự động hóa để tiếp cận khu vực cần xử lý. Con người khi đó chủ yếu theo dõi, giám sát và can thiệp khi cần thiết từ vị trí an toàn hơn.

Điểm đáng chú ý là robot không chỉ thực hiện những câu lệnh đơn giản được cài đặt sẵn. Một số hệ thống được tích hợp mô hình ngôn ngữ lớn, cho phép tiếp nhận và hiểu lệnh bằng giọng nói. Robot cũng có thể kết hợp dữ liệu từ nhiều cảm biến khác nhau để nhận biết môi trường xung quanh và đánh giá nguy cơ.

Theo Xinhua, hệ thống có thể nắm được các quy trình an toàn trong thời gian rất ngắn, trong khi một lao động mới có thể cần thời gian dài hơn để được đào tạo cho những công việc tương tự.

Không chỉ có một loại “người nhện máy”

Sự xuất hiện của robot bám tường là một phần trong xu hướng đưa robot ra khỏi nhà máy truyền thống và tới những môi trường thực tế phức tạp hơn. Nếu trước đây robot công nghiệp thường được hình dung là những cánh tay máy đứng cố định trên dây chuyền sản xuất, các mẫu mới ngày càng có khả năng tự di chuyển và thích nghi với nhiều loại địa hình.

Tại Trung Quốc, robot bốn chân đã được đưa tới một số khu vực ven sông để thực hiện nhiệm vụ kiểm tra thủy văn. Những robot này có thể tự di chuyển tới bờ sông, lấy mẫu nước rồi quay trở lại. Dữ liệu sau đó được tải lên hệ thống để phục vụ phân tích và cảnh báo chất lượng nước.

Ở các môi trường khác, robot được sử dụng cho logistics kho hàng, kiểm tra thiết bị, sản xuất ô tô hoặc thực hiện những nhiệm vụ có mức độ lặp lại cao. Điểm chung là máy móc ngày càng được thiết kế để đảm nhận những phần việc nặng nhọc, nguy hiểm hoặc khó duy trì độ chính xác trong thời gian dài.

Hàng trăm nghìn robot được sản xuất

Quy mô sử dụng robot tại Trung Quốc cũng đang tăng nhanh. Theo số liệu được Xinhua dẫn từ Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc, trong nửa đầu năm 2026, nước này sản xuất khoảng 538.000 robot công nghiệp, tăng 28% so với cùng kỳ năm trước.

Robot do các thương hiệu nội địa Trung Quốc phát triển đã xuất hiện trong hàng trăm nhóm ngành kinh tế khác nhau. Không chỉ phục vụ thị trường trong nước, robot Trung Quốc cũng đang được xuất khẩu tới nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ. Điều này cho thấy robot không còn chỉ xuất hiện tại những dây chuyền tự động hóa quy mô lớn.

Ngày càng nhiều thiết bị được thiết kế cho từng hoàn cảnh cụ thể, từ bám lên thành bồn thép, lấy mẫu nước ven sông cho tới hoạt động trong những môi trường mà con người khó hoặc không nên tiếp cận trực tiếp.

Khi “người nhện” không còn cần dây bảo hộ

Điểm đáng chú ý của robot bám tường không nằm ở hình dáng giống con người. Thực tế, thiết bị có cấu trúc thiên về công nghiệp, với hình dạng phục vụ khả năng bám và mang theo công cụ làm việc. Biệt danh “người nhện máy” xuất phát từ chính cách nó bò trên những bề mặt thép dựng đứng.

Trong những công việc trước đây cần người lao động đu dây hoặc dựng hệ thống hỗ trợ để tiếp cận, robot có thể tự bám lên bề mặt rồi di chuyển tới vị trí cần xử lý. Điều này giúp giảm mức độ phụ thuộc vào lao động trực tiếp trong những nhiệm vụ nguy hiểm, đồng thời mở ra khả năng tự động hóa cho nhiều khu vực mà robot truyền thống khó tiếp cận.

Việc “người nhện máy” bò lên bồn thép khổng lồ không đơn thuần là một màn trình diễn công nghệ. Phía sau hình ảnh đặc biệt đó là mục tiêu thực tế hơn: đưa máy móc tới những nơi nguy hiểm, để con người không còn phải trực tiếp thực hiện mọi công việc ở độ cao lớn hoặc trong môi trường công nghiệp khắc nghiệt.

Nguồn: Xinhua