Phát hiện láng giềng Việt Nam thả liên tục gần 500 khối bê tông cao bằng toà nhà 10 tầng xuống đáy biển, công trình rộng bằng 3.300 sân bóng đá đã thành hình

Dự án mang tên Tuas Port, được quy hoạch để tập trung toàn bộ hoạt động khai thác container của Singapore về một đầu mối duy nhất. Khi hoàn thành trong thập niên 2040, cảng có thể tiếp nhận những tàu hàng lớn nhất thế giới và xử lý khoảng 65 triệu TEU mỗi năm, khoảng 65 triệu container tiêu chuẩn loại dài 6 mét. 

Một trong những hạng mục đáng chú ý nhất là tuyến cầu cảng được ghép từ 448 khối bê tông rỗng, hay còn gọi là caisson. Mỗi khối cao tương đương tòa nhà khoảng 10 tầng, nặng gần 15.000 tấn và được chế tạo sẵn trước khi đưa ra biển.

Thay vì đổ bê tông trực tiếp trên mặt nước, các kỹ sư xây từng caisson tại khu vực chuyên dụng, sau đó làm nổi, kéo tới công trường và đặt xuống nền đáy biển đã được gia cố. Các khối được căn chỉnh liên tiếp để tạo thành bức tường cảng, vừa làm nơi tàu container cập bến, vừa giữ phần đất san lấp phía trong.

Trong giai đoạn đầu, Singapore sử dụng 221 caisson để hình thành khoảng 8,6 km tường cảng. Giai đoạn 2 bổ sung 227 khối, tạo thêm 9,1 km. Tổng cộng, 2 giai đoạn đầu sẽ có khoảng 17,7 km cầu cảng được tạo nên từ các cấu kiện bê tông khổng lồ này.

Đằng sau bức tường là phần đất mới được hình thành bằng công nghệ lấn biển. Quy trình bắt đầu bằng việc nạo vét và xử lý nền đất yếu dưới đáy, xây hệ thống chắn bao quanh rồi bơm vật liệu san lấp vào phía trong. Riêng giai đoạn một đã cải tạo khoảng 414 ha, trong đó 294 ha là đất hoàn toàn mới được tạo ra từ biển.

Toàn bộ dự án có diện tích quy hoạch rộng tương đương khoảng 3.300 sân bóng đá, trở thành một trong những công trình hàng hải lớn nhất Singapore từng thực hiện. Quá trình thi công giai đoạn đầu tiêu tốn khoảng 34 triệu giờ lao động và có sự tham gia của hơn 450 doanh nghiệp.

Các bến tàu được bố trí theo hình những “ngón tay” vươn ra biển. Thiết kế này giúp tăng đáng kể chiều dài cầu cảng và số vị trí neo đậu mà không cần mở rộng toàn bộ đường bờ theo một dải liên tục. Vùng nước trước bến đủ sâu để tiếp nhận tàu container có mớn nước tới 21 m, thuộc nhóm tàu lớn nhất đang hoạt động trên thế giới.

Singapore công bố kế hoạch xây Tuas Port từ năm 2012. Công tác lấn biển giai đoạn đầu bắt đầu tháng 2/2015 và hoàn tất vào cuối năm 2021. Những tàu đầu tiên cập cảng từ tháng 12 cùng năm, trước khi công trình được khánh thành chính thức vào tháng 9/2022.

Đến tháng 1/2025, Tuas đã có 11 bến đi vào hoạt động. Trong năm 2026, Singapore dự kiến mở thêm 4 bến. Khi giai đoạn đầu hoàn thành năm 2027, cảng sẽ có 21 bến nước sâu, với công suất khoảng 20 triệu TEU mỗi năm. Sau hai giai đoạn đầu, năng lực xử lý dự kiến vượt 40 triệu TEU.

2 giai đoạn còn lại sẽ tiếp tục được triển khai tới thập niên 2040. Khi đó, hoạt động container tại các cảng cũ như Tanjong Pagar, Keppel, Brani và Pasir Panjang sẽ được chuyển dần về Tuas, giải phóng quỹ đất ven biển gần trung tâm cho những mục đích phát triển đô thị khác.

Quy mô lớn không phải điểm khác biệt duy nhất. Tuas được thiết kế như một cảng tự động gần như hoàn toàn. Container sau khi dỡ khỏi tàu sẽ được vận chuyển bằng xe điện tự hành AGV giữa cầu cảng, bãi chứa và các khu logistics mà không cần tài xế ngồi trên phương tiện.

Tại bãi hàng, cẩu tự động đảm nhiệm việc nâng, hạ và sắp xếp container. Nhiều thiết bị được giám sát từ xa trong trung tâm điều hành, nơi nhân viên theo dõi hoạt động qua màn hình, camera và cảm biến.

Các thiết bị được liên kết bằng mạng 5G riêng, cho phép xe tự hành, cẩu bờ, cảm biến và hệ thống quản lý trao đổi dữ liệu gần như tức thời.

AI được sử dụng để phân tích giờ tàu cập bến, vị trí từng container, tình trạng thiết bị và luồng phương tiện. Các thuật toán sẽ quyết định container nên được đặt ở đâu để giảm số lần phải di chuyển lại, đồng thời lựa chọn lộ trình phù hợp cho xe tự hành nhằm hạn chế ùn tắc.

Dù máy móc đảm nhận nhiều công việc nặng, Tuas vẫn cần đội ngũ kỹ sư, chuyên gia dữ liệu, nhân viên bảo trì, điều độ tàu, an ninh và lập kế hoạch logistics. Sự thay đổi chủ yếu nằm ở việc lao động chuyển từ vận hành thủ công sang giám sát và quản lý các hệ thống tự động.

Cảng cũng được định hướng giảm phát thải bằng cẩu điện và xe AGV dùng pin thay cho phương tiện diesel. Theo cơ quan hàng hải Singapore, xe tự hành chạy điện có thể giảm khoảng 50% lượng khí thải so với thiết bị bốc dỡ truyền thống.

Đơn vị vận hành PSA đặt mục tiêu đưa Tuas đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 thông qua lưới điện thông minh, pin lưu trữ, công trình tiết kiệm năng lượng và điện hóa thiết bị. Tuy nhiên, mục tiêu này chỉ tính hoạt động trong cảng, chưa bao gồm khí thải từ các tàu biển ra vào.

Đến tháng 2/2025, Tuas Port đã xử lý lũy kế 10 triệu TEU dù mới hoàn thành một phần nhỏ quy hoạch.

Theo Strait Times, MPA