Phát minh vật liệu mới làm rung chuyển ngành xây dựng: Biến vỏ cây trở thành gạch, nhà mát hơn mà không cần tốn nhiều điện

Trong bối cảnh ngành xây dựng hướng tới mục tiêu giảm phát thải và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, các nhà nghiên cứu tại Pháp đã phát triển một loại gạch sinh học từ sợi lanh kết hợp với vôi, mở ra hướng đi mới trong việc tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để sản xuất vật liệu xây dựng bền vững.

Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí ScienceDirect ngày 30/6/2026, loại gạch này được chế tạo từ phần thân và xơ cây lanh – vốn là phụ phẩm sau quá trình chế biến – kết hợp với vôi sống và vôi thủy lực. Sự kết hợp này tạo ra vật liệu có khối lượng nhẹ, độ dẫn nhiệt thấp, đồng thời vẫn đảm bảo độ bền cơ học cần thiết cho các công trình xây dựng.

Đặc tính nổi bật của gạch sợi lanh là khả năng cách nhiệt, giúp hạn chế sự trao đổi nhiệt giữa môi trường bên trong và bên ngoài công trình. Nhờ đó, tòa nhà có thể giữ nhiệt tốt hơn vào mùa đông và duy trì không gian mát mẻ vào mùa hè, góp phần giảm nhu cầu sử dụng điều hòa hoặc hệ thống sưởi, từ đó tiết kiệm điện năng.

Bên cạnh khả năng cách nhiệt, vật liệu này còn có hiệu quả cách âm, giúp giảm tiếng ồn từ môi trường bên ngoài. Cấu trúc xốp của gạch cũng cho phép hơi nước lưu thông, hỗ trợ điều hòa độ ẩm trong nhà, hạn chế hiện tượng ngưng tụ hơi nước, nấm mốc và bong tróc sơn – những vấn đề thường gặp ở các công trình sử dụng vật liệu kín khí.

Theo nhóm nghiên cứu, việc bổ sung vôi vào thành phần vật liệu không chỉ giúp tăng độ ổn định của khối gạch mà còn cải thiện khả năng chống cháy nhờ đặc tính khoáng hóa tự nhiên của vôi.

Một ưu điểm khác là tính linh hoạt trong thi công. Gạch sợi lanh có thể được sản xuất với nhiều độ dày khác nhau, phù hợp cho cả công trình xây mới lẫn các dự án cải tạo, nâng cấp nhà ở.

Ngoài các lợi ích về kỹ thuật, vật liệu này còn được đánh giá cao ở khía cạnh môi trường. Việc tận dụng phụ phẩm từ cây lanh giúp giảm lượng chất thải nông nghiệp, đồng thời thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn. So với các vật liệu truyền thống như gạch nung hoặc bê tông, gạch sinh học từ sợi lanh có tiềm năng góp phần cắt giảm lượng phát thải carbon trong suốt vòng đời công trình.

Theo các chuyên gia, hiệu quả năng lượng của công trình không chỉ phụ thuộc vào hệ thống điện hay các thiết bị tiết kiệm năng lượng mà còn bắt đầu từ chính lớp vỏ bao che của tòa nhà. Việc sử dụng vật liệu có khả năng cách nhiệt tốt sẽ giúp giảm đáng kể nhu cầu làm mát và sưởi ấm, qua đó giảm áp lực lên lưới điện trong các giai đoạn nắng nóng hoặc rét đậm.

Dù việc thương mại hóa gạch sợi lanh vẫn đang trong quá trình mở rộng, mô hình được phát triển tại Pháp cho thấy tiềm năng của việc ứng dụng phụ phẩm nông nghiệp vào ngành xây dựng. Việc kết hợp khả năng cách nhiệt, cách âm, điều hòa độ ẩm và giảm tác động môi trường trong cùng một loại vật liệu được xem là hướng phát triển đáng chú ý đối với các công trình xanh và tiết kiệm năng lượng trong tương lai.