Phim ngắn do AI tạo ra thu hút 500 tỷ lượt xem, diễn viên thật mất nghề phải làm shipper kiếm sống

Mọi thứ dường như vẫn diễn ra như thường lệ khi đoàn phim bắt đầu ghi hình tại một trường quay dưới tầng hầm thiếu ánh sáng ở Hoành Điếm, thị trấn được mệnh danh là “Hollywood của Trung Quốc” nhờ quần thể phim trường rộng lớn.

Trong lúc chờ đến cảnh quay tiếp theo, nữ diễn viên Junlin chia sẻ về cuộc vật lộn để bám trụ với nghề.

“Khi số lượng đoàn phim tuyển người ngày càng ít, cơ hội để bạn tồn tại trong nghề cũng liên tục bị thu hẹp”, nữ diễn viên 24 tuổi nói.

Trong bộ phim ngắn sắp thực hiện, Junlin vào vai một nữ sát thủ. Cô đi bốt quân đội, buộc tóc đuôi ngựa cao và liên tục xuất hiện trong những cảnh hành động.

Tháng 6, Junlin chỉ có 7 ngày được đi làm. “Tôi là người rất dễ lo lắng. Nếu không được đi quay, tôi sẽ luôn sống trong trạng thái bất an”, cô nói.

Được biết, đã có hơn 120.000 phim ngắn được phát hành trong 3 tháng đầu năm nay, trong đó 95% được tạo ra bằng AI.

Ngành phim ngắn vì thế trở thành một trong những ví dụ rõ nét nhất cho thấy cuộc chuyển đổi AI với tốc độ chóng mặt tại Trung Quốc đang tác động trực tiếp đến sinh kế của người dân. Công nghệ mới xóa đi một số công việc, đồng thời tạo ra những công việc khác, khiến những người trong ngành không khỏi lo lắng về tương lai. Đây cũng là kiểu biến động công nghệ mà nhiều người làm nghề sáng tạo lo ngại có thể làm thay đổi sâu sắc ngành điện ảnh, không chỉ ở Trung Quốc.

Thời kỳ bùng nổ

Hoành Điếm, thị trấn hơn 200.000 dân ở tỉnh Chiết Giang, từng hưởng lợi lớn từ sự bùng nổ của ngành phim ngắn. Các bộ phim chỉ khoảng 90 giây mỗi tập với đủ tình tiết kịch tính, từ mẹ chồng độc ác, nhận nhầm thân phận đến những mối tình éo le.

Ngành phim ngắn sau đó lan rộng khắp Trung Quốc và ra thị trường quốc tế. Theo DataEye, thị trường nội địa đạt gần 15 tỷ USD trong năm ngoái, gần gấp đôi doanh thu phòng vé phim điện ảnh Trung Quốc, đồng thời tạo ra hàng loạt cơ hội việc làm cho các diễn viên, đạo diễn và người trẻ làm sáng tạo.

Tuy nhiên, phía sau sự bùng nổ là áp lực cạnh tranh khốc liệt. Các đoàn phim chạy đua sản xuất với tốc độ cao, thường chỉ có khoảng một tuần để hoàn thành một bộ phim dài tương đương phim điện ảnh. Diễn viên và ê-kíp có thể phải làm việc 18-20 giờ mỗi ngày, trong khi diễn viên quần chúng đôi khi chỉ nhận khoảng 10 nhân dân tệ (gần 40 nghìn đồng)/giờ.

Dù vậy, phim ngắn vẫn hấp dẫn người trẻ bởi dễ trở thành ngôi sao mạng xã hội với hàng triệu người theo dõi, trong khi những người được giao vai chính trong các phim có thể kiếm nhiều lần mức lương trung bình của lao động thành thị.

AI bước vào cuộc chơi

Sự thay đổi diễn ra sau khi SeeDance 2.0 của ByteDance xuất hiện, đưa video AI chân thực lên mạng xã hội. Công nghệ này đặc biệt phù hợp với phim ngắn khi có thể tạo nội dung với chi phí thấp hơn nhiều so với quay người thật.

Theo một công ty sản xuất, một bộ phim dài 120 phút chỉ cần 5 người hoàn thành trong khoảng một tuần với chi phí 15.000 nhân dân tệ (58 triệu đồng), chưa bằng 1/10 chi phí thấp nhất của một bộ phim quay truyền thống.

Riêng trên Douyin, 220.000 phim ngắn do AI tạo ra thu hút khoảng 500 tỷ lượt xem trong nửa đầu năm, theo DataEye. Hơn một nửa số phim được tạo từ tháng 3 sử dụng AI mô phỏng người thật.

Khi diễn viên AI đắt khách cũng là lúc diễn viên thật bị thất nghiệp. Liu Yuzhan, 29 tuổi, từng nhận khoảng 4 vai mỗi tháng, nay phải làm thêm nghề giao đồ ăn. “Tôi còn khoản vay mua nhà và phải lo cho bố mẹ. Với thị trường phim ngắn hiện nay, thu nhập không đủ trang trải chi phí sinh hoạt”, anh nói.

Nếu không thể đánh bại, hãy thích ứng

Khi các công cụ AI khiến diễn viên phim ngắn mất việc, những nhóm trò chuyện trên mạng xã hội từng dùng để đăng thông tin tuyển diễn viên bắt đầu ngập tràn những tin tuyển dụng hoàn toàn khác: biên tập viên AI, lập trình viên, nhà thiết kế và biên kịch.

Tan Chen, sinh viên đại học 21 tuổi, người thành lập một startup bắt đầu tập trung vào sản xuất bằng AI từ tháng 4/2026. Đội ngũ của Tan tiếp nhận kịch bản hoặc tiểu thuyết, sau đó "tối ưu hóa" nội dung cho phim ngắn nhiều tập bằng cách rút gọn mạch truyện, đồng thời tăng mức độ kịch tính và hồi hộp.

Khi mới bắt đầu, đội ngũ của Tan nhận được khoảng 1.000 nhân dân tệ (3,8 triệu đồng) cho mỗi phút, thường áp dụng với một dự án dài 120 phút. Nhưng cũng giống diễn viên và các ê-kíp sản xuất truyền thống, những người làm công việc sáng tạo này đang chịu sức ép ngày càng lớn.

Một lượng lớn lập trình viên đổ vào ngành, trong khi số lượng trung gian ăn hoa hồng để kết nối người sáng tạo với khách hàng cũng tăng lên, khiến lợi nhuận của những đội nhóm như Tan giảm mạnh. Hiện anh phải nhận những dự án với mức giá chỉ 150 nhân dân tệ mỗi phút (580.000 đồng).

Công ty của anh gần đây cũng chuyển sang sản xuất phim hoạt hình bằng AI nhằm tránh vô tình sử dụng những hình ảnh AI được tạo dựa trên gương mặt của diễn viên thật - điều đang trở thành một vấn đề lớn trong ngành.

Nữ diễn viên Yu Shutian (31 tuổi) gần đây phát hiện một "diễn viên AI" có gương mặt như được pha trộn từ cô, song không thể chứng minh nên không theo đuổi hành động pháp lý. Cô cũng nhận ra rằng có lẽ công nghệ, chứ không phải người sáng tạo, mới là nguyên nhân.

"AI không thể bị ngăn cản. Nếu không thể đánh bại nó, hãy tham gia cùng nó. Vì vậy, tôi thà tìm một cách hợp lý để đón nhận AI", Yu nói. Hiện cô bắt đầu sử dụng công nghệ này khi chuyển một phần trọng tâm công việc sang đạo diễn.

Quan điểm của Yu cũng cho thấy một mâu thuẫn cốt lõi được nhiều diễn viên đồng tình. Họ cho rằng AI có thể khiến hàng kilomet trường quay và những bối cảnh có kích thước thật như ở Hoành Điếm trở nên không cần thiết.

Tuy nhiên, con người - trong đó có diễn viên - cuối cùng sẽ đóng vai trò gì trong ngành công nghiệp này, khi làm việc cùng AI để tạo ra nghệ thuật và sản phẩm giải trí, vẫn là câu hỏi chưa có lời giải.

Theo CNN