Quảng Ninh, Bắc Ninh đáp ứng đầy đủ điều kiện trở thành thành phố trực thuộc Trung ương

Sáng 6/8, Quốc hội làm việc tại hội trường nghe Tờ trình và báo cáo thẩm tra về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh.

Thành lập thành phố Quảng Ninh, Bắc Ninh trên cơ sở nguyên trạng hiện nay

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải nêu rõ, việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh đã bảo đảm đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý theo quy định. Cụ thể: Tại Nghị quyết số 17-NQ/TW ngày 24/7/2026 của Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV, ý kiến của Bộ Chính trị tại Kết luận số 20-KL/TW ngày 07/4/2026 và Kết luận số 52-KL/TW ngày 20/6/2026 về đồng ý chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh, trình Quốc hội khóa XVI xem xét, quyết định tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất.

Theo Bộ trưởng, Quảng Ninh là tỉnh có vị trí chiến lược quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội và quốc phòng, an ninh của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và của cả nước. Năm 2025, tỉnh đã đóng góp vào quy mô GRDP cả nước là 2,87% và vùng đồng bằng sông Hồng là 9,4%; đóng góp vào tăng trưởng của cả nước là 4,1% và của vùng đồng bằng sông Hồng là 11,3%; toàn tỉnh có 247 dự án FDI với tổng vốn đăng ký đạt 17,05 tỷ USD, đứng thứ 7 cả nước và xếp thứ 4 trong vùng đồng bằng sông Hồng về thu hút vốn đầu tư nước ngoài; xếp thứ 6 cả nước về thu ngân sách, đóng góp vào thu ngân sách cả nước duy trì quanh mức 3,1%.

Bên cạnh đó, Bắc Ninh có vị trí chiến lược ở cửa ngõ phía Đông Bắc Thủ đô Hà Nội, nằm trên hành lang kinh tế quan trọng kết nối ASEAN với thị trường Trung Quốc. Tỉnh đang từng bước hoàn thiện hệ thống giao thông đa phương thức (gồm đường bộ, đường sắt, đường thủy và đường không) với các công trình trọng điểm như cao tốc Hà Nội - Lạng Sơn, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình; đường bộ, đường sắt tốc độ cao kết nối với Hà Nội và các địa phương trong khu vực, Ga liên vận quốc tế Kép cùng hệ thống cảng và trung tâm logistics hiện đại, tạo lợi thế nổi trội về kết nối liên vùng và quốc tế.

Năm 2025, Bắc Ninh có quy mô kinh tế đứng thứ 5 cả nước, đứng thứ 3 vùng đồng bằng sông Hồng, chiếm 4,1% quy mô GDP cả nước và 13,6% của vùng đồng bằng sông Hồng; tăng trưởng kinh tế đạt 10,27%, đóng góp 5,34% vào tăng trưởng của cả nước và 15,3% vào tăng trưởng của vùng; thu ngân sách đạt trên 123,6 nghìn tỷ đồng. Đến nay, tỉnh có trên 3.660 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký trên 52 tỷ USD, đứng thứ 2 cả nước.

Sau khi thành lập, thành phố Quảng Ninh có 6.231,27 km2 diện tích tự nhiên, quy mô dân số 1.523.400 người và 54 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 30 phường, 22 xã và 2 đặc khu.

Cùng với đó thành lập thành phố Bắc Ninh trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số và số đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Bắc Ninh. Sau khi thành lập, thành phố Bắc Ninh có 4.713,75 km2 diện tích tự nhiên, quy mô dân số 3.989.623 người và có 99 ĐVHC cấp xã gồm 45 phường và 54 xã.

Đối với phương án bố trí trụ sở, tài sản công, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cho hay sau khi thành lập sử dụng trụ sở, tài sản công hiện có của tỉnh Quảng Ninh và tỉnh Bắc Ninh hiện nay.

Về sắp xếp kiện toàn tổ chức bộ máy, cơ bản giữ nguyên trạng tổ chức bộ máy các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị tỉnh Quảng Ninh và tỉnh Bắc Ninh hiện nay; thực hiện sắp xếp, thành lập mới các cơ quan, đơn vị theo quy định của Đảng, điều lệ của tổ chức và quy định của pháp luật.

Về sắp xếp, bố trí đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, trước mắt, giữ nguyên trạng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tại các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị của tỉnh Quảng Ninh và tỉnh Bắc Ninh. Thực hiện sắp xếp, bố trí nhân sự theo quy định bảo đảm phù hợp với chính quyền đô thị.

Quảng Ninh, Bắc Ninh đủ 7/7 tiêu chuẩn thành lập thành phố trực thuộc Trung ương

Thẩm tra đối với nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho hay, Ủy ban tán thành với sự cần thiết thành lập thành phố Quảng Ninh và thành lập thành phố Bắc Ninh. Việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh đã được Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị xem xét, đồng ý về chủ trương.

Trình tự, thủ tục lập các Đề án đáp ứng quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính.

Các Đề án đã được lấy ý kiến cử tri và ý kiến của Hội đồng nhân dân ở các đơn vị hành chính chịu ảnh hưởng trực tiếp với tỷ lệ tán thành cao. Thành phần hồ sơ các Đề án đã bảo đảm đầy đủ, đúng quy định của pháp luật, đủ điều kiện trình Quốc xem xét, quyết định theo thẩm quyền.

Theo các thông tin trong các Đề án do Chính phủ trình, đối chiếu với tiêu chuẩn, điều kiện thành lập thành phố theo quy định, Ủy ban nhận thấy khu vực dự kiến thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh đã bảo đảm 7/7 tiêu chuẩn và 5/5 điều kiện theo quy định.

Trên cơ sở nội dung các Tờ trình và Đề án, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp kiến nghị Quốc hội tán thành và thông qua Nghị quyết về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và Nghị quyết về việc thành lập thành phố Bắc Ninh.

Ủy ban đề nghị Chính phủ chỉ đạo UBND tỉnh Quảng Ninh và UBND tỉnh Bắc Ninh khẩn trương tiến hành công tác chuẩn bị, kiện toàn tổ chức bộ máy, thay đổi con dấu và các điều kiện cần thiết khác cho hoạt động của chính quyền đô thị mới để bảo đảm tính đồng bộ ngay sau khi Quốc hội thông qua Nghị quyết.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị chính quyền thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh sau khi được thành lập tập trung nguồn lực để phát triển địa phương trở thành các cực tăng trưởng kinh tế, khẩn trương sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy theo mô hình chính quyền đô thị bảo đảm tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phát triển toàn diện các lĩnh vực văn hóa, xã hội, nâng cao chất lượng sống của Nhân dân, để người dân được thụ hưởng thành quả của sự phát triển theo đúng các chỉ đạo, kết luận và quy hoạch của cấp có thẩm quyền.