Quốc gia xuất khẩu hàng tỷ thùng dầu mỗi năm thông báo đại hạ giá dầu với điều kiện không tưởng: Người mua phải tự đi qua eo biển Hormuz nhận hàng

Iraq đang tung ra mức chiết khấu rất sâu cho khách mua dầu theo hợp đồng kỳ hạn trong tháng 5. Tuy nhiên, đổi lại, các tàu chở dầu muốn nhận hàng sẽ phải đi qua eo biển Hormuz đúng vào lúc căng thẳng quân sự trong khu vực tiếp tục leo thang.

Theo một thông báo của SOMO, cơ quan tiếp thị dầu mỏ quốc gia Iraq, dầu thô Basrah Medium, dòng dầu chủ lực của Iraq, đang được chào bán với mức giảm giá lên tới 33,40 USD/thùng so với giá chính thức.

Văn bản ngày 3/5 cho thấy mức chiết khấu thay đổi theo từng giai đoạn trong tháng, trong đó dầu Basrah Medium giao từ ngày 1 đến 10/5 được giảm mạnh nhất, còn các chuyến hàng ở giai đoạn sau của tháng có mức giảm thấp hơn, khoảng 26 USD/thùng. Dầu Basrah Heavy cũng được chào với giá thấp hơn 30 USD/thùng so với giá chính thức.

Động thái này phản ánh sức ép lớn mà Baghdad đang phải đối mặt khi đầu ra qua đường biển gần như bị bóp nghẹt. Eo biển Hormuz đã rơi vào tình trạng gần như không thể lưu thông kể từ khi chiến sự bùng phát cuối tháng 2.

Đợt xung đột mới giữa Mỹ và Iran hôm 5/5 càng khiến triển vọng duy trì lệnh ngừng bắn kéo dài 4 tuần trở nên mong manh hơn. Trong bối cảnh đó, Iraq buộc phải dùng giá rẻ để hấp dẫn người mua chấp nhận rủi ro đưa tàu vào sâu trong Vịnh Ba Tư để nhận dầu tại cảng Basra.

Số liệu vận tải cho thấy Iraq đang gặp rất nhiều trở ngại. Trong tháng 4, chỉ có hai tàu vào cảng dầu phía nam Basra để nhận hàng, giảm mạnh so với 12 tàu trong tháng 3. Trong điều kiện bình thường, cảng này có thể đón tới 80 tàu mỗi tháng. Nguyên nhân là nhiều tàu rỗng không thể hoặc không dám đi vào Vịnh Ba Tư qua Hormuz.

Dù Iraq vẫn còn một tuyến xuất khẩu dầu qua đường ống sang Thổ Nhĩ Kỳ, công suất của tuyến này chỉ bằng một phần nhỏ so với vận chuyển bằng đường biển. Reuters cho biết hiện Iraq chỉ xuất được khoảng 200.000 thùng/ngày qua tuyến Ceyhan, trong khi nước này tin có thể khôi phục sản xuất và xuất khẩu bình thường trong vòng một tuần nếu khủng hoảng Hormuz chấm dứt.

Điểm đáng chú ý trong đợt chào bán mới của SOMO là điều khoản rất cứng. Theo thông báo, nếu khách hàng chấp nhận các điều kiện giao hàng trong tháng 5, trường hợp bất khả kháng sẽ không được áp dụng, vì lời chào bán đã được đưa ra trong bối cảnh đặc biệt mà mọi bên đều đã biết rõ. Nói cách khác, Baghdad đang cố chuyển phần lớn rủi ro vận chuyển sang phía người mua, đổi lại bằng mức chiết khấu rất lớn.

Đây cũng là dấu hiệu cho thấy Iraq đang phải chật vật giữ dòng tiền từ dầu mỏ, nguồn thu sống còn của nền kinh tế. Trước đó, Reuters đưa tin nước này đã phải cắt mạnh sản lượng khi xuất khẩu bị đình trệ, có thời điểm chỉ còn khoảng 1,5 triệu thùng/ngày, thấp hơn nhiều so với năng lực thông thường.

Kho chứa nhanh chóng đầy lên khi tàu không thể vào nhận hàng, buộc Iraq trở thành một trong những nước đầu tiên trong khu vực phải giảm bơm dầu kể từ khi xung đột lan rộng.

Ngoài dầu Basrah Medium và Basrah Heavy, SOMO tuần trước còn chào bán giao ngay dầu Qaiyarah. Tuy nhiên, giới giao dịch cho biết số dầu này cũng phải được bốc hàng ở sâu trong Vịnh Ba Tư, nghĩa là vẫn phụ thuộc vào việc tàu có thể vượt qua Hormuz hay không.

Điều đó cho thấy ngay cả khi Iraq hạ giá mạnh chưa từng thấy, bài toán lớn nhất vẫn không nằm ở giá bán, mà ở chỗ liệu có đủ người mua sẵn sàng đưa tàu vào một trong những vùng biển rủi ro nhất thế giới hiện nay hay không.