Quốc tửu “sa sút” kể câu chuyện gì về nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới?

Kết quả kém nhất 12 năm

Dạo bước trên hầu hết các con phố ở Trung Quốc, bạn sẽ dễ dàng bắt gặp những cửa hàng bán rượu quảng cáo cho thương hiệu rượu mạnh cao cấp Mao Đài (Moutai), cùng những tấm áp phích ghi giá bán lại của các chai rượu theo từng năm sản xuất.

Đó là minh chứng cho thấy những chai rượu mang nhãn đỏ trắng này đã gắn bó chặt chẽ với nền kinh tế Trung Quốc trong nhiều thập kỷ qua. Loại bạch tửu có nồng độ cồn 53% này từ lâu đã là thức uống không thể thiếu trong các bữa tiệc của giới quan chức và doanh nhân, nơi những chén rượu được dùng để chúc tụng và đôi khi mở đầu cho các thương vụ làm ăn. Thậm chí, cổ phiếu Mao Đài từng được xem như một phong vũ biểu của thị trường.

Thế nhưng, hãng rượu này hiện phải đối mặt với nhiều khó khăn trong bối cảnh nền kinh tế Trung Quốc đang chuyển dịch sang các ngành công nghệ cao và giới kinh doanh thích ứng với kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.

Báo cáo bán niên của Quý Châu Mao Đài (Kweichow Moutai) công bố trong tháng này cho thấy lợi nhuận ròng giảm 1,95%, xuống còn 44,5 tỷ nhân dân tệ (6,6 tỷ USD). Theo dữ liệu của Wind Information, đây là lần đầu tiên lợi nhuận 6 tháng đầu năm của Mao Đài giảm kể từ năm 2014 và là lần giảm thứ hai nếu tính từ năm 2002.

Kết quả này nối tiếp mức giảm 4,5% lợi nhuận ròng trong cả năm 2025 - lần đầu tiên lợi nhuận cả năm của công ty suy giảm theo dữ liệu được công bố.

Theo bản dịch tiếng Quan Thoại của CNBC, ông Ye Yuhua, Giám đốc quỹ tại Ba Luo Fund, cho biết: "Tất cả đều liên quan đến những thay đổi trong môi trường kinh tế".

Nền kinh tế Trung Quốc trong quý II tăng trưởng ở mức yếu nhất kể từ quý IV/2022. Trong 6 tháng đầu năm, đầu tư tài sản cố định khu vực thành thị, bao gồm phát triển bất động sản và các dự án cơ sở hạ tầng, giảm 5,7% so với cùng kỳ năm ngoái.

Ông Ye cho rằng khi thị trường bất động sản phát triển bùng nổ, đương nhiên sẽ xuất hiện nhiều hoạt động kinh doanh và những dịp thúc đẩy việc tiêu thụ bạch tửu cao cấp. Tuy nhiên, khi nền kinh tế chuyển dịch sang công nghệ cao, những người làm việc trong các ngành công nghiệp mới nổi không còn nhiều hứng thú với việc uống bạch tửu.

"Đó là một xu hướng không thể đảo ngược", ông nói. "Bạch tửu đã trở thành một thị trường bão hòa".

Chiến dịch chống tham nhũng của Trung Quốc được tăng cường trong những năm gần đây cũng góp phần kéo giảm doanh số bán lẻ. Năm 2020, giới chức Trung Quốc đồng thời siết chặt việc các nhà phát triển bất động sản vay vốn để mở rộng quá mức, tác động mạnh đến một lĩnh vực từng phụ thuộc nhiều vào xây dựng và đóng góp tới một phần tư nền kinh tế.

Cổ phiếu lao dốc

Theo dữ liệu của Wind Information, Mao Đài là công ty niêm yết lớn nhất tại Trung Quốc đại lục xét về vốn hóa thị trường trong giai đoạn 2020-2023.

Cổ phiếu của hãng giảm nhẹ trong phiên thứ Hai, sau khi báo cáo tài chính bán niên được công bố vào cuối tuần. Tính đến thứ Ba, cổ phiếu Mao Đài đã giảm 5,7% từ đầu năm và ghi nhận mức giảm theo năm trong 4 năm liên tiếp.

Báo cáo bán niên cũng cho thấy hai quỹ nhà nước của Trung Quốc là Central Huijin (Trung ương Hối Kim) và China Securities Finance (Tài chính Chứng khoán Trung Quốc), đôi khi được gọi là một phần của "Đội tuyển Quốc gia", không còn nằm trong top 10 cổ đông lớn nhất của Mao Đài.

Trong một báo cáo, Citi nhận định tâm lý của các nhà đầu tư tổ chức có khả năng đã chạm đáy sau khi Huijin và China Securities Finance rút khỏi top 10 cổ đông lớn nhất trong quý II.

Theo ông Dongfang Li, một nhà phân tích cổ phiếu độc lập, tín hiệu đáng chú ý nhất từ báo cáo tài chính mới nhất là vai trò của Mao Đài trong các cuộc đàm phán kinh doanh đang thu hẹp.

Tuy nhiên, ông cho rằng Mao Đài vẫn có những lợi thế đáng kể. Tỷ suất lợi nhuận gộp lên tới 90%, cùng khả năng sinh lời và mức cổ tức ổn định, tiếp tục giúp cổ phiếu này hấp dẫn các quỹ tổ chức. Ông Li kỳ vọng dòng vốn từ các nhà đầu tư tổ chức sẽ tiếp tục được duy trì.

Các nhà phân tích của Citi cho rằng nguyên nhân khiến lợi nhuận suy giảm nằm ở quá trình chuyển đổi của công ty từ bán buôn sang bán trực tiếp cho người tiêu dùng, chứ không phải do nhu cầu yếu. Ngân hàng này vẫn giữ mức xếp hạng "mua" đối với cổ phiếu Mao Đài.

Citi kỳ vọng Mao Đài sẽ hưởng lợi từ dòng tiền gần đây quay trở lại nhóm cổ phiếu tiêu dùng Trung Quốc, khi các nhà đầu tư dài hạn trên toàn cầu thận trọng trở lại với những doanh nghiệp tiêu dùng thiết yếu, vốn hóa lớn và có chất lượng cao.

Tương tự, Morningstar cho rằng quá trình chuyển sang bán hàng trực tiếp có thể đã làm thay đổi dòng tiền của Mao Đài, trong khi nhu cầu thực tế dường như vẫn mạnh hơn so với mức tăng trưởng doanh thu được báo cáo. Nhìn rộng hơn, tổ chức này cho biết Mao Đài là lựa chọn ưu tiên trong ngành bạch tửu Trung Quốc, nhờ vị thế cạnh tranh và quá trình cải cách theo hướng thị trường ngày càng sâu rộng của công ty.

Những điều không thể bỏ qua

Nhìn về tương lai, cả Citi và Morningstar đều đề cập đến Tết Trung thu sắp tới trong các báo cáo của mình. Citi cho rằng Mao Đài có thể đã được khuyến khích chuyển một phần hàng tồn kho từ quý II sang quý III, thời điểm diễn ra Tết Trung thu, để tận dụng đợt tăng giá lần thứ hai có hiệu lực từ ngày 18/7.

Trong khi đó, Morningstar cho rằng các đợt tăng giá gần đây, cùng với doanh số thường cao hơn theo mùa vụ trong dịp Tết Trung thu, sẽ giúp lợi nhuận phục hồi dần từ nửa cuối năm. Tổ chức này dự kiến lợi nhuận ròng của Mao Đài sẽ tăng trưởng kép 8% mỗi năm trong giai đoạn 2025-2030.

Mao Đài đã thực hiện hai đợt tăng giá đối với dòng rượu chủ lực trong năm nay.

Trong khi đó, các nhà đầu tư vẫn chờ đợi thị trường bạch tửu phục hồi trước khi đưa ra những quyết định đầu tư mới, bà Wenjie Ding, chiến lược gia đầu tư vốn toàn cầu tại China Asset Management, cho biết.

Bà lưu ý dữ liệu ETF cho thấy các công ty thực phẩm và đồ uống có tỷ trọng bạch tửu lớn đã chứng kiến dòng vốn rút ròng trong phần lớn thời gian của năm nay, dù tâm lý thị trường có thể đã cải thiện phần nào trong tháng này.

Khi Bắc Kinh đã bỏ lại phía sau lĩnh vực bất động sản để theo đuổi phát triển công nghệ, liệu Mao Đài có bị một cổ phiếu khác thay thế, qua đó báo hiệu sự thay đổi lâu dài trong nhóm doanh nghiệp từng dẫn dắt nền kinh tế?

Ông Li cho biết kể từ đầu năm, một số doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc đã có thời điểm vượt Mao Đài về giá trị thị trường. Đáng chú ý, công ty chip nhớ CXMT, vừa niêm yết tháng trước, hiện có vốn hóa thị trường gấp khoảng 2,5 lần Mao Đài.

"Thị trường đang chuyển từ cách nhìn dựa trên khả năng tăng trưởng ổn định của nền kinh tế truyền thống sang đánh giá cao tiềm năng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh toàn cầu đến từ đổi mới công nghệ", ông phát biểu bằng tiếng Trung, theo bản dịch của CNBC.

Tham khảo: CNBC