Rót hơn 5 tỷ USD xây tổ hợp hóa dầu tại Việt Nam, đại gia Thái Lan lại lùi ngày vận hành đến giữa năm 2027 để tiết kiệm hơn 250 triệu USD mỗi năm

Tập đoàn Siam Cement Group (SCG) của Thái Lan vừa điều chỉnh kế hoạch tái khởi động tổ hợp hóa dầu Long Sơn tại TP.HCM sang giữa năm 2027, thay vì cuối năm 2026 như dự kiến trước đó.

Theo Nikkei Asia, ông Thammasak Sethaudom, Tổng giám đốc SCG, cho biết tập đoàn quyết định kéo dài thời gian ngừng sản xuất để đẩy nhanh việc chuyển đổi nguyên liệu đầu vào từ naphtha sang ethane nhập khẩu từ Mỹ. 

SCG đánh giá việc tận dụng thời gian tạm dừng để hoàn thiện hệ thống sử dụng ethane sẽ mang lại hiệu quả kinh tế tốt hơn so với đưa nhà máy hoạt động trở lại trong vài tháng cuối năm 2026. Phương án này được kỳ vọng rút ngắn khoảng 6 tháng tiến độ chuyển đổi nguyên liệu.

Theo lãnh đạo tập đoàn, ethane có chi phí thấp hơn khoảng 40% so với nguyên liệu thay thế, đồng thời giúp giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Đông. 

Quyết định mới được đưa ra sau khi tổ hợp hóa dầu Long Sơn tạm dừng sản xuất từ giữa tháng 5/2026 do ảnh hưởng của xung đột Trung Đông. Việc gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz khiến nguồn cung naphtha gặp khó khăn, trong khi chi phí nhập khẩu nguyên liệu tăng mạnh.

Ngay cả khi ngừng sản xuất, tổ hợp vẫn phát sinh khoảng 250 triệu baht chi phí cố định mỗi tháng. SCG phải duy trì công tác bảo dưỡng, bảo quản thiết bị và chuẩn bị cho quá trình tái khởi động.

Theo tính toán của SCG, việc chuyển sang sử dụng ethane được kỳ vọng giúp tổ hợp tiết kiệm hơn 250 triệu USD chi phí sản xuất mỗi năm khi hoàn thành và vận hành ổn định.

NHÀ MÁY HƠN 5 TỶ USD LIÊN TỤC NGỪNG SẢN XUẤT

Đây không phải lần đầu tổ hợp hóa dầu Long Sơn phải tạm ngừng hoạt động kể từ khi đi vào vận hành thương mại. Dự án chính thức vận hành thương mại ngày 30/9/2024 nhưng đến giữa tháng 10 cùng năm đã phải dừng sản xuất do thị trường hóa dầu toàn cầu suy yếu, giá bán sản phẩm giảm trong khi chi phí nguyên liệu vẫn ở mức cao.

Sau khoảng 10 tháng gián đoạn, nhà máy hoạt động trở lại vào ngày 20/8/2025, khi giá dầu giảm giúp cải thiện hiệu quả sản xuất. Tuy nhiên, đến giữa tháng 5/2026, tổ hợp tiếp tục phải dừng hoạt động do khó khăn về nguồn nguyên liệu. 

Như vậy, tính từ khi chính thức vận hành thương mại đến lần dừng sản xuất thứ hai, nhà máy mới trải qua hai giai đoạn hoạt động với tổng thời gian khoảng 9 tháng, xen giữa là đợt ngừng sản xuất kéo dài gần 10 tháng. Đây là thời gian tính theo các mốc vận hành được công bố, chưa phải số ngày chạy máy thực tế.

Việc liên tục ngừng sản xuất đã ảnh hưởng lớn đến kết quả kinh doanh của SCG Chemicals (SCGC), công ty thành viên phụ trách mảng hóa chất của tập đoàn Thái Lan. Riêng năm 2024, tổ hợp hóa dầu Long Sơn ghi nhận khoản lỗ khoảng 10,3 tỷ baht, tương đương 304 triệu USD. Chi phí khấu hao tài sản cố định và lãi vay là những yếu tố chính gây áp lực lên kết quả kinh doanh. Cũng trong năm này, SCG Chemicals báo lỗ ròng gần 8 tỷ baht, tương đương khoảng 236 triệu USD, trong khi năm trước đó vẫn có lãi.

ĐỀ XUẤT TĂNG VỐN THÊM 500 TRIỆU USD

Song song với việc điều chỉnh thời điểm vận hành, SCG đang triển khai kế hoạch bổ sung 500 triệu USD vốn đầu tư vào tổ hợp hóa dầu Long Sơn để phục vụ việc chuyển đổi nguyên liệu.

Theo thông tin được công bố vào tháng 10/2026, UBND TP.HCM đã có chỉ đạo liên quan đến việc điều chỉnh tổng vốn đầu tư dự án từ 5,6 tỷ USD lên 6,1 tỷ USD, tương đương khoảng 148.981 tỷ đồng.

Tổ hợp hóa dầu Long Sơn nằm tại xã Long Sơn, TP.HCM, trước đây thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Dự án sử dụng khoảng 398 ha đất, 66 ha đất có mặt nước và khoảng 194 ha mặt nước phục vụ hệ thống cảng. 

Đây là tổ hợp hóa dầu tích hợp đầu tiên tại Việt Nam, có công suất thiết kế khoảng 1,4 triệu tấn polyethylene và polypropylene mỗi năm. Các sản phẩm chủ yếu là hạt nhựa phục vụ ngành bao bì, hàng tiêu dùng và nhiều lĩnh vực công nghiệp khác.

Trước đợt ngừng sản xuất từ tháng 5/2026, dự án tạo việc làm cho khoảng 1.000 lao động trực tiếp và 800 lao động thông qua các doanh nghiệp đối tác. Trong số lao động trực tiếp, khoảng 80% là người Việt Nam.