Sân bay Phú Quốc sắp có hệ thống hành lý 8km chạy xuyên 4 tầng, mỗi giờ xử lý 7.560 kiện có độ chính xác tới 99%

“Mê cung” hành lý dài gần 8km dưới Nhà ga T2

Nhìn từ bên ngoài, Nhà ga T2 sân bay Phú Quốc đang dần hiện lên với phần mái mang hình dáng “Phượng hoàng lửa” đầy ấn tượng. Nhưng nếu đi sâu vào bên trong, một “mạch máu” khác cũng đang được lắp đặt và hoàn thiện từng ngày: hệ thống xử lý hành lý tự động dài gần 8km, trải qua nhiều tầng của nhà ga.

Đây là hệ thống BHS (Baggage Handling System) - nơi những chiếc vali sau khi được hành khách ký gửi sẽ bắt đầu một hành trình hoàn toàn khác. Từ tiếp nhận, kiểm tra, soi chiếu, phân loại cho tới đưa hành lý về đúng chuyến bay, phần lớn các công đoạn đều được hệ thống tự động đảm nhiệm.

Nhìn bằng mắt thường, mạng lưới này chẳng khác nào một “mê cung” khổng lồ với hàng loạt băng chuyền, đường ray và thiết bị đan xen. Tổng chiều dài các tuyến thiết bị lên tới gần 8km, nhưng được bố trí theo từng tầng để tận dụng tối đa không gian bên trong nhà ga.

Cụ thể, tầng 4 là nơi tiếp nhận hành lý từ khu vực làm thủ tục check-in. Xuống tầng 3, hành lý tiếp tục được vận chuyển và tập kết. Tầng 2 bố trí hệ thống soi chiếu cấp độ 3 cùng vòng phân loại ICS. Trong khi đó, tầng 1 đảm nhiệm việc xử lý hành lý đến, đưa hành lý ra tàu bay và xử lý những trường hợp cần kiểm tra ở cấp độ cao hơn. Khu vực tầng hầm cũng được bố trí cho một số công đoạn liên quan đến hành lý đến bị nghi ngờ.

Điểm đáng chú ý nằm ở công nghệ ICS (Individual Carrier System) của Vanderlande. Thay vì để hành lý chạy chung trên một băng chuyền rồi chờ tới các điểm phân loại, hệ thống sử dụng một carrier riêng cho từng kiện hành lý.

Mỗi chiếc vali vì thế có thể được theo dõi trong suốt hành trình. Thẻ RFID tích hợp giúp hệ thống nhận diện, xác định vị trí và đưa hành lý tới đúng khu vực phân loại. Đây cũng là công nghệ đang được sử dụng tại nhiều sân bay lớn trên thế giới như Changi, Heathrow, Schiphol, Istanbul hay Vancouver.

Nói một cách dễ hình dung, sau khi chiếc vali được đưa lên hệ thống, nó sẽ không đơn giản là “chạy theo băng chuyền”, mà được theo dõi và điều hướng qua cả một mạng lưới tự động phía sau nhà ga.

7.560 kiện hành lý mỗi giờ, soi chiếu ngay trên đường đi

Không chỉ dài và phức tạp, hệ thống BHS tại Nhà ga T2 còn được thiết kế với công suất khá lớn.

Theo thiết kế, hệ thống có thể xử lý khoảng 7.560 kiện hành lý/giờ đối với hành lý đi và 6.300 kiện/giờ đối với hành lý đến, hướng tới năng lực phục vụ khoảng 25 triệu hành khách mỗi năm.

Tỷ lệ đọc thẻ tự động được đặt mục tiêu từ 95%, trong khi độ chính xác phân loại có thể đạt tới 99%.

Một điểm đáng chú ý khác là hành lý không chỉ được vận chuyển và phân loại, mà còn được soi chiếu ngay trên tuyến BHS. Hệ thống tích hợp thiết bị SDX 10080 SCT của Smiths Detection, sử dụng công nghệ CT để kiểm tra hành lý ký gửi và phát hiện các dấu hiệu liên quan đến chất nổ.

Thiết bị này có khả năng xử lý hơn 1.800 kiện/giờ, giúp việc kiểm tra an ninh được thực hiện ngay trong dòng di chuyển của hành lý thay vì phải tách riêng toàn bộ quy trình.

Đằng sau một hệ thống tưởng như chỉ gồm những băng chuyền chạy liên tục là yêu cầu lắp đặt cực kỳ khắt khe. Với tổng chiều dài hàng kilomet, sai số trên toàn bộ một line được yêu cầu không vượt quá 10mm. Chỉ một sai lệch nhỏ cũng có thể ảnh hưởng tới quá trình vận hành của cả hệ thống.

Để hạn chế nguy cơ gián đoạn, BHS còn được bố trí nhiều phương án dự phòng như máy biến áp, máy phát điện, nguồn UPS cho thiết bị điều khiển và các giải pháp xử lý trong trường hợp xảy ra sự cố PLC.

Theo kế hoạch, quá trình lắp đặt BHS kéo dài khoảng 8 tháng. Từ ngày 15/9, hệ thống sẽ bắt đầu được kiểm tra tĩnh trước khi cấp điện. Đến tháng 3/2027, những kiện hành lý đầu tiên dự kiến được đưa vào chạy thử trên toàn hệ thống.

Chạy đua hoàn thiện sân bay để đón APEC 2027

Hệ thống hành lý chỉ là một trong nhiều hạng mục đang được gấp rút hoàn thiện tại sân bay Phú Quốc.

Sau gần một năm khởi công, Nhà ga T2, đường cất hạ cánh số 2, nhà ga VIP, nhà máy suất ăn cùng các công trình phụ trợ đang được triển khai đồng loạt. Riêng phần mái Nhà ga T2 sử dụng gần 33.000 tấn thép, với nhịp lớn nhất lên tới 72m, tạo nên hình tượng “Phượng hoàng lửa” sải cánh.

Trên toàn đại công trường hiện có hơn 7.000 kỹ sư và công nhân làm việc liên tục theo 3 ca, 4 kíp để đảm bảo tiến độ.

Không xa Nhà ga T2 là nhà ga VIP, được tạo hình theo cảm hứng “cá đại bàng biển”. Công trình này đã hoàn thành khoảng 85% phần thô, hướng tới phục vụ các chuyến bay chuyên cơ, với quy mô khoảng 300 hành khách.

Tất cả đang nằm trong một cuộc chạy đua về tiến độ để sân bay Phú Quốc kịp sẵn sàng cho APEC 2027, sự kiện quốc tế dự kiến diễn ra tại Việt Nam vào năm 2027.

Dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc được khởi công ngày 15/9/2025, với tổng mức đầu tư hàng chục nghìn tỷ đồng và được xác định là một trong những công trình trọng điểm phục vụ APEC 2027.

Nếu phần mái Nhà ga T2 là thứ dễ nhìn thấy nhất từ bên ngoài, thì hệ thống BHS gần 8km lại là một trong những “bộ phận” quan trọng nằm phía sau. Hàng kilomet đường ray, hàng nghìn carrier và những kiện hành lý chạy xuyên qua các tầng nhà ga đang từng bước biến Phú Quốc thành một cửa ngõ hàng không mới, với mục tiêu sẵn sàng vận hành từ tháng 4/2027.