Siêu dự án đường sắt tốc độ cao 350km/h đi qua 15 tỉnh thành, vốn đầu tư 67 tỷ USD đặt mục tiêu khởi công vào tháng 12/2027

Chiều 8/9, tại trụ sở Bộ Xây dựng, Bộ trưởng Trần Hồng Minh, Trưởng Ban Chỉ đạo, chủ trì cuộc họp với các Ban Chỉ đạo và Tổ giúp việc của Bộ về tình hình triển khai Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam và Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Báo cáo tại cuộc họp, Cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng Lê Quyết Tiến cho biết, đối với Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, chủ đầu tư đã ký hợp đồng gói thầu tư vấn hỗ trợ dự án. Đơn vị tư vấn đã lập nhiệm vụ, dự toán và hồ sơ yêu cầu gói thầu lập Báo cáo nghiên cứu khả thi (BCNCKT).

Hiện các thủ tục lựa chọn tư vấn phục vụ giai đoạn chuẩn bị đầu tư đang được triển khai, gồm tư vấn khảo sát, lập BCNCKT; tư vấn giám sát khảo sát và tư vấn lập báo cáo đánh giá tác động môi trường.

Đối với Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, ngày 24/8/2026, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết số 40/2026/QH16 về điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án.

Dự án được tổ chức triển khai theo các dự án thành phần, tiểu dự án. Đến nay, Dự án thành phần 1 - đầu tư hạ tầng kết nối các ga trên tuyến và quảng trường ga - đã khởi công gói thầu XL01 tại 5 vị trí ga từ ngày 19/12/2025.

Ban Quản lý dự án Đường sắt đang triển khai san lấp mặt bằng quảng trường tại 3 vị trí ga gồm Lào Cai, Phú Thọ và Nam Hải Dương. Trong khi đó, tại ga Bắc Hồng và Lương Tài, mặt bằng được bàn giao còn nhỏ lẻ, chưa liên tục nên chưa bảo đảm điều kiện để tổ chức thi công đồng loạt.

Đối với tuyến kết nối và quảng trường của 15 ga còn lại, các đơn vị đang thực hiện khảo sát, thiết kế kỹ thuật. Dự kiến công tác này hoàn thành để lựa chọn nhà thầu xây lắp và tổ chức thi công từ quý IV/2026.

Dự án thành phần 2 - đầu tư xây dựng công trình đường sắt - đang được tổng hợp, hoàn thiện hồ sơ BCNCKT theo quy định để trình Hội đồng thẩm định BCNCKT dự án.

Song song đó, các thủ tục pháp lý phục vụ phê duyệt dự án cũng được triển khai, gồm báo cáo đánh giá tác động môi trường; đánh giá khả năng bảo đảm thoát lũ, an toàn đê điều; xác định cấp độ thông tin của hệ thống thông tin; xác định dự án thuộc danh mục dự án trọng yếu có yêu cầu về bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Chủ đầu tư cũng đang thực hiện lựa chọn tư vấn để lập, giám sát và thẩm tra thiết kế kỹ thuật.

Sau khi nghe các ý kiến, Bộ trưởng Trần Hồng Minh ghi nhận những kết quả đạt được trong quá trình triển khai hai dự án. Theo Bộ trưởng, dù tiến độ còn chậm, chủ yếu do các nguyên nhân khách quan, nhưng với đây là những dự án đường sắt quan trọng quốc gia, lần đầu được triển khai tại Việt Nam, kết quả đạt được đến nay là tích cực.

Bộ trưởng cho biết hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan cùng khối lượng lớn tiêu chuẩn, quy chuẩn, đơn giá và định mức phục vụ dự án đã cơ bản hoàn thành. Đây là cơ sở quan trọng để các dự án được triển khai thuận lợi hơn trong thời gian tới, đồng thời giảm thiểu các vướng mắc phát sinh.

Để đẩy nhanh tiến độ, Bộ trưởng yêu cầu Ban Quản lý dự án Thăng Long và Ban Quản lý dự án Đường sắt xây dựng kế hoạch chi tiết, xác định rõ từng hạng mục và tiến độ từ giải phóng mặt bằng, tư vấn, khảo sát đến thi công; đồng thời phân công cụ thể theo nguyên tắc rõ người, rõ việc.

Đối với việc phân chia các gói thầu, bao gồm kết cấu hạ tầng đoạn tuyến, nhà ga, phương tiện, thiết bị và vật tư, Bộ trưởng yêu cầu nghiên cứu kỹ phương án, trong đó lưu ý chủ trương sử dụng sản phẩm, dịch vụ trong nước nhằm thúc đẩy sản xuất và hỗ trợ nền kinh tế.

Bộ trưởng đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh các nhiệm vụ về khoa học công nghệ trong lĩnh vực đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị và đào tạo nguồn nhân lực.

Về nhân lực, cần rà soát, xác định cụ thể nhu cầu theo từng trình độ, ngành nghề và từng giai đoạn, bảo đảm vừa đáp ứng yêu cầu triển khai, vận hành dự án, vừa phục vụ nhu cầu phát triển ngành đường sắt. Việc đào tạo cần tránh dàn trải, hạn chế nguy cơ dư thừa nhân lực sau khi các dự án hoàn thành.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh yêu cầu hai dự án phải cố gắng triển khai theo các mốc tiến độ đã đề ra. Riêng với dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, phải nỗ lực để khởi công dự án vào tháng 12/2027.