MỚI NHẤT!

Đọc nhanh >>

Kinh tế thế giới hướng đến một “hố đen”

| | Tài chính quốc tế

Chính trị gia Mỹ, bận rộn và ích kỷ để dọn đường cho cuộc bầu cử năm 2012, nhiều khả năng sẽ tự đẩy kinh tế Mỹ vào suy thoái.

Tóm tắt:

Châu Âu vẫn bế tắc, không thể đưa ra giải pháp nào dài hạn và dứt khoát cho khủng hoảng khu vực

Mỹ có thể sẽ suy thoái bởi Quốc hội cản trở kế hoạch việc làm của Tổng thống Obama và không muốn thống nhất về giảm thâm hụt ngân sách sao cho phù hợp

Nhóm nước mới nổi không còn có thể hỗ trợ cho kinh tế thế giới như trước đây

Trừ khi các nhà hoạch định chính sách hành động mạnh mẽ hơn, kinh tế thế giới vẫn hướng đến một “lỗ đen”.

Trong những ngày đen tối, người ta thường “cố sống cố chết” tìm đến một tia sáng hy vọng. Thị trường tài chính tuần này diễn biến theo đúng xu hướng như vậy, khi đã chán nản quá lâu với khủng hoảng khu vực đồng tiền chung châu Âu ngày một tồi tệ hơn, thị trường có phiên tăng điểm nhảy vọt trong tuần bởi dự báo lãnh đạo châu Âu, dưới sức ép của thế giới, cuối cùng đã đưa ra kế hoạch để bảo vệ đồng tiền chung. Nhà đầu tư tạm thời thoát ra khỏi tài sản an toàn để mua tài sản rủi ro. Giá cổ phiếu tăng: giá cổ phiếu ngân hàng Pháp tăng gần 20% chỉ trong 2 ngày.

Tuy nhiên cũng chẳng có lý do để lạc quan tiếp. Thứ nhất, từ những gì mà lãnh đạo IMF,WB tuyên bố tại Washington DC, còn lâu họ mới thống nhất được một thỏa thuận để cứu đồng euro. Hiện tại họ mới chỉ có kế hoạch đưa ra một kế hoạch, chắc chắn vào khoảng đầu tháng 11/2011.

Thứ hai, ngay cả nếu có thể ngăn được thảm họa tại châu Âu, triển vọng kinh tế thế giới vẫn đang xấu đi khi chính phủ các nước giàu thắt chặt chính sách tài khóa và chính phủ nhóm nước mới nổi cũng không còn đủ mạnh để mang đến yếu tố hỗ trợ thật mạnh cho kinh tế toàn cầu.

Thứ ba, giới chính trị gia Mỹ, một lần nữa, đang đe dọa đến đà phục hồi kinh tế với chính sự vô trách nhiệm của mình. Tóm lại, những diễn biến mới cho thấy chặng đường trước mắt đầy khó khăn.

Lãnh đạo châu Âu phải chịu trách nhiệm lớn nhất cho những vấn đề hiện tại. Việc các nhà hoạch định chính sách Mỹ không ngừng rao giảng châu Âu về việc nên làm gì cuối cùng đã làm được một điều: châu Âu đã thừa nhận họ sẽ phải ráo riết chính sách hơn nữa. Cuối cùng họ cũng đưa ra được định hướng chính sách đúng: xây tường lửa xung quanh nhóm nước thanh khoản kém như Italy, hỗ trợ các ngân hàng châu Âu và cứng rắn hơn với Hy Lạp.

Tuy nhiên sẽ còn phải chờ đợi lâu, người châu Âu vẫn còn đang tranh cãi nhau kịch liệt về việc nên làm thế nào. Chính phủ Đức cho rằng vấn đề thuần liên quan đến tài khóa vì vậy ngại ngần mở rộng quỹ giải cứu châu Âu, tuy nhiên thực sự châu Âu cần điều này. Giải pháp tức thời hơn bao gồm tái cơ cấu nợ của Hy Lạp hay xây “tường lửa” xung quanh Italy cần đến nỗ lực về chính trị rất lớn – cái mà cả Thủ tướng Đức Angela Merkel và Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy đang thiếu ở hiện tại. Họ có thể lại đưa ra một kế hoạch chặn được thảm họa ở hiện tại nhưng về lâu về dài, vấn đề bên trong nó lại tồi tệ hơn.

Thế giới bây giờ đang phải trả giá cho sự ngại ngần của họ: triển vọng kinh tế ngày một xấu đi. Một số chỉ báo gần đây cho thấy kinh tế khu vực đồng tiền chung châu Âu chuẩn bị rơi vào suy thoái, xuất khẩu của Đức chậm lại, chính sách tài khóa thít chặt, niềm tin suy giảm, các ngân hàng muốn thắt chặt tín dụng hơn nữa. Nếu ngay ngày mai khủng hoảng tại khu vực đồng tiền chung châu Âu có thể được chặn đứng, GDP của khu vực vẫn sẽ suy giảm trong những tháng tới.

Kinh tế Mỹ vẫn tăng trưởng èo uột, trong mùa hè vừa qua, giá cổ phiếu xuống sâu, niềm tin người tiêu dùng sụt giảm, Fed đang cố gắng tìm cách thức hỗ trợ mới. Dù Fed có làm gì đi nữa, nước Mỹ vẫn sẽ phải đối đầu với tình trạng thắt chặt tài khóa tồi tệ nhất so với bất kỳ nền kinh tế lớn nào trong năm 2012. Chương trình giảm thuế tạm thời và bảo hiểm thất nghiệp sẽ chấm dứt vào cuối năm 2011.

Mọi chuyện có thể thay đổi nếu Quốc hội Mỹ nghĩ lại, thông qua kế hoạch việc làm của Tổng thống Obama và chấp thuận kế hoạch giảm thâm hụt ngân sách trong trung hạn vào tháng 11/2011.

Nếu Đảng Dân chủ và Đảng Cộng hòa không thể thống nhất được thỏa thuận về giảm thâm hụt, đến năm 2013, các chương trình thắt chặt ngân sách sẽ còn khắc nghiệt hơn nữa. Khi châu Âu đang phải đối đầu với quá nhiều vấn đề bất lợi, nước Mỹ có thể tự đẩy mình vào suy thoái do chính chính sách tài khóa và bởi cả hai đảng bận dọn đường cho cuộc bầu cử năm 2012 hơn là đạt đến thỏa thuận để ngăn kịch bản xấu.

Vậy nhóm nước mới nổi mang đến yếu tố hỗ trợ gì? Sự hỗ trợ ngày một hạn chế hơn. Tăng trưởng của nhóm nền kinh tế này chậm lại (bởi thực sự cần phải như vậy sau thời kỳ tăng trưởng quá nóng). Thực tế đồng tiền của các nước mới nổi và giá cổ phiếu tại nhóm thị trường này đi xuống sâu cho thấy sự hoảng sợ tài chính không bỏ qua bất kỳ khu vực nào.

Chính phủ một số nước mới nổi, trong đó bao gồm Trung Quốc, không còn có thể đưa ra chương trình kích cầu như năm 2008 – 2009 bởi khối nợ chồng chất từ khi đó còn chưa giải quyết hết. Họ có thể nới lỏng chính sách tiền tệ: một số Ngân hàng Trung ương đã hạ lãi suất. Tuy nhiên, khả năng hỗ trợ kinh tế toàn cầu của nhóm nước mới nổi đã kém hơn trước nhiều.

Không thể tránh được một số hạn chế. Nhiều chính phủ không thể hỗ trợ các nền kinh tế giống như năm 2008. Họ thận trọng cũng dễ hiểu. Tuy nhiên thực tế họ không chỉ không hành động đúng mà họ đang khiến mớ hỗn độn trở nên “bùng nhùng” hơn.

Ngọc Diệp

ngocdiep

Economist

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên