Tân Giám đốc Quốc gia Khối Google Customer Solutions Google Việt Nam: Đừng chờ đến khi có một kế hoạch chuyển đổi số hoàn hảo mới bắt đầu với AI!

Theo Giám đốc Quốc gia Khối GCS Google Việt Nam, ứng dụng AI trong doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể bắt đầu từ một bài toán rất cụ thể trong công việc hàng ngày. Có thể là một công việc đang tốn quá nhiều thời gian, một quy trình cần tối ưu hoặc một vấn đề rất cụ thể về nội dung, marketing hay chăm sóc khách hàng.

“Hãy xác định rõ mình muốn giải quyết điều gì, sau đó tìm công cụ AI phù hợp với bài toán đó. Thậm chí, có thể bắt đầu rất đơn giản: mở điện thoại lên, sử dụng tiếng Việt và yêu cầu Gemini hỗ trợ giải quyết một nút thắt cụ thể mà doanh nghiệp đang gặp phải. Điều quan trọng là AI phải tạo ra giá trị trong công việc hàng ngày, chứ không phải trở thành một công nghệ được sử dụng chỉ vì xu hướng” - chị Emily Nguyễn chia sẻ.

Chị vừa trở thành nữ lãnh đạo người Việt đầu tiên đảm nhiệm vị trí Giám đốc Quốc gia Khối Khách hàng Doanh nghiệp vừa và nhỏ của Google Việt Nam. Cột mốc này có ý nghĩa như thế nào đối với cá nhân chị cũng như chiến lược phát triển của Google tại thị trường Việt Nam?

Tôi đã có hơn 13 năm làm việc tại Google, trải qua nhiều mảng kinh doanh và nhiều thị trường khác nhau trong khu vực. Và khi có cơ hội tập trung vào Việt Nam, tôi thực sự mong muốn được dành nhiều thời gian hơn cho thị trường này, bởi tôi nhìn thấy ở Việt Nam rất nhiều thế mạnh và tiềm năng.

Điều tôi thấy rõ nhất là tinh thần khởi nghiệp, sự nhanh nhạy và khả năng nắm bắt cơ hội của các doanh nghiệp Việt Nam. Họ sẵn sàng tiếp cận công nghệ mới và tìm cách giải quyết những bài toán phức tạp một cách nhanh chóng, sáng tạo. Đây cũng là lý do tôi muốn tập trung vào Việt Nam và đồng hành sâu hơn với cộng đồng doanh nghiệp tại đây.

Ở vị trí hiện tại, điều tôi muốn làm không chỉ là hỗ trợ từng doanh nghiệp, mà là làm thế nào để công nghệ có thể tạo ra tác động rộng hơn. Tôi muốn Google đồng hành cùng các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là khối doanh nghiệp vừa và nhỏ, để họ có thể phát triển nhanh hơn, giảm chi phí vận hành và từng bước vươn ra các thị trường quốc tế.

Sau gần 20 năm làm việc tại nhiều thị trường trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương, đâu là những bài học quan trọng nhất chị cho rằng có thể áp dụng cho thị trường Việt Nam?

Một trong những bài học lớn nhất của tôi là không thể lấy một công thức ở thị trường này rồi áp dụng nguyên xi cho thị trường khác. Bối cảnh địa phương rất quan trọng. Khi làm việc tại Việt Nam, mình phải hiểu hành vi của người tiêu dùng, hệ sinh thái kinh doanh và cách thị trường vận hành để từ đó xây dựng giải pháp phù hợp.

Tôi cũng nhận thấy Việt Nam có khả năng bắt nhịp với công nghệ rất nhanh. Khi Google đưa YouTube vào Việt Nam, các doanh nghiệp đã nhanh chóng nhìn thấy cơ hội để xây dựng sự hiện diện và kinh doanh trên nền tảng này. Có thời điểm, Việt Nam nằm trong nhóm những thị trường có lượng YouTube creator rất cao trên thế giới.

Theo báo cáo mới nhất của Google, năm 2025, Việt Nam xếp thứ tư thế giới về lượng nhà phát triển hoạt động trên Google Play. Trong đó, có tới 82% nhà phát triển ứng dụng của nước này sở hữu lượng người dùng từ nước ngoài. Người Việt Nam cũng có thế mạnh về lập trình và phân tích toán học, nên có thể nhanh chóng nắm bắt những cơ hội công nghệ mới.

Bên cạnh đó là một lực lượng lao động trẻ, có tư duy STEM tốt và tinh thần ham học hỏi. Chẳng hạn, tại Việt Nam, 17% các câu lệnh trên ứng dụng Gemini có nội dung liên quan đến học thuật. Tôi cho rằng đó là những yếu tố giúp Việt Nam có khả năng tiếp nhận và ứng dụng công nghệ mới khá nhanh.

AI đang được xem là công nghệ quan trọng được cho là có thể tạo ra cuộc cách mạng công nghệ tiếp theo. Đối với khối doanh nghiệp vừa và nhỏ, cơ hội sẽ đến với họ như thế nào?

Tôi nghĩ có thể nói gọn thành hai cơ hội lớn. Thứ nhất là AI tạo ra khả năng để những doanh nghiệp rất nhỏ trở thành những “micro multinational” – những doanh nghiệp đa quốc gia siêu nhỏ. Thứ hai là AI giúp doanh nghiệp giảm đáng kể chi phí vận hành.

Trước đây, để một doanh nghiệp mở rộng sang nhiều quốc gia, họ phải có đủ nhân sự, hiểu ngôn ngữ, hiểu thị trường và đầu tư rất nhiều cho marketing. Với AI, những rào cản này đang được thu hẹp đáng kể.

Ví dụ, trong ngành game và ứng dụng, một sản phẩm muốn vào những thị trường như Nhật Bản hay Brazil không chỉ cần dịch ngôn ngữ mà còn phải điều chỉnh hình ảnh và thông điệp quảng cáo cho phù hợp với văn hóa địa phương. AI giúp quá trình này nhanh hơn rất nhiều.

Điều đó cũng có nghĩa một doanh nghiệp thủ công mỹ nghệ hay dệt may chỉ với khoảng 10 nhân sự vẫn có thể dùng AI để chăm sóc khách hàng đa ngôn ngữ, bản địa hóa thông điệp và tiếp cận thị trường quốc tế mà không nhất thiết phải có văn phòng ở nước ngoài. Những công cụ như Pomelli có thể hỗ trợ doanh nghiệp tạo nội dung, hình ảnh và các tài sản marketing với nguồn lực nhỏ hơn.

Cơ hội thứ hai là tối ưu chi phí. SMB không thể hoạt động với một bộ máy quá cồng kềnh. Chúng ta đang nhìn thấy những mô hình như “one-man company” ở Trung Quốc, nơi một người có thể vận hành một doanh nghiệp với sự hỗ trợ của các công cụ AI. Với doanh nghiệp Việt Nam, AI cũng có thể giúp xử lý những công việc lặp lại trong vận hành, từ đó tăng năng suất mà không nhất thiết phải tăng nhân sự theo cùng một tỷ lệ.

Một ví dụ điển hình là Cỏ Cây Hoa Lá, với khoảng 47.000 đại lý trên toàn quốc. Doanh nghiệp sử dụng Gemini và NotebookLM để phân tích hành vi người tiêu dùng, cung cấp thông tin cho các đại lý, xây dựng nội dung quảng cáo phù hợp với từng nhóm khách hàng và hỗ trợ đội ngũ bán hàng bằng các kịch bản dựa trên phản hồi từ website và các sàn thương mại điện tử. Họ cũng xây dựng các trợ lý ảo phục vụ công việc nội bộ.

Bên cạnh những cơ hội đó, chị đánh giá đâu là những rào cản lớn nhất khiến nhiều SMB vẫn chưa thể khai thác hiệu quả AI?

Tôi thấy có hai rào cản chính.

Thứ nhất là bài toán ROI và biên lợi nhuận. Các doanh nghiệp SMB không có nguồn lực cho R&D hay thử nghiệm dài như các tập đoàn lớn. Họ vận hành trên dòng tiền khá thực tế và cần nhìn thấy hiệu quả tương đối nhanh. Nếu ứng dụng AI trong một, hai tháng mà chưa thấy hiệu quả rõ ràng, họ có thể nhanh chóng dừng lại.

Rào cản thứ hai là khoảng cách giữa lý thuyết và thực hành. Hiện có rất nhiều công cụ AI hoạt động độc lập trên nền tảng web, nhưng câu hỏi quan trọng là làm thế nào đưa chúng vào quy trình công việc hàng ngày của doanh nghiệp. Nếu chỉ biết về AI mà không biết tích hợp nó vào một quy trình cụ thể thì rất khó tạo ra thay đổi.

Đó cũng là lý do Google phối hợp với NIC triển khai Gemini Academy và chia nội dung thành 8 học phần, tập trung vào những bài toán thực tế mà doanh nghiệp có thể gặp trong công việc hàng ngày.

Chương trình Gemini Academy đã đào tạo hơn 8000 doanh nghiệp trong nửa đầu năm 2026. Đâu là những kết quả nổi bật nhất và những bài học được rút ra trong giai đoạn này?

Trong thời gian qua, chương trình đã có khoảng 8.000 đơn vị tham gia thông qua sự phối hợp với NIC. Đây cũng là con số vượt kỳ vọng ban đầu của chúng tôi.

Một bài học rất quan trọng là phải liên tục lắng nghe người học. Sau mỗi lớp, Google và NIC đều thu thập phản hồi thông qua CSAT để điều chỉnh nội dung. Chúng tôi không xây dựng một chương trình rồi giữ nguyên, mà liên tục tối ưu dựa trên những gì doanh nghiệp thực sự cần.

Một trường hợp khiến tôi khá ấn tượng là Reaching Out Tea House ở Hội An, một doanh nghiệp xã hội tạo việc làm và không gian phát triển cho các nghệ nhân khiếm thính và người khuyết tật. Họ sử dụng AI để hỗ trợ giao tiếp với khách hàng quốc tế, xóa bỏ rào cản ngôn ngữ và truyền tải câu chuyện về sản phẩm thủ công đến những thị trường khác nhau. Việc ứng dụng AI giúp họ tiết kiệm khoảng 80% chi phí marketing trong khi vẫn duy trì doanh thu tốt.

Trong thời gian tới, chúng tôi cũng cho rằng các đối tác tại Việt Nam sẽ tiếp tục đóng vai trò rất quan trọng, bởi Google có công nghệ và nền tảng toàn cầu, nhưng để đưa kiến thức đó đến đúng doanh nghiệp, đúng ngành và đúng địa phương thì cần mạng lưới tại chỗ.

Với nhu cầu lớn của cộng đồng SMB, chúng tôi đã cùng các đối tác triển khai mô hình đào tạo giảng viên nguồn. Những người được đào tạo có thể tiếp tục đưa kiến thức AI đến các doanh nghiệp ở nhiều ngành và địa phương khác nhau, qua đó mở rộng quy mô của chương trình.

Chúng tôi có sự hợp tác với NIC cũng như các đối tác như Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) và Hiệp hội Internet Việt Nam (VIA). Tôi nghĩ sự kết hợp giữa nền tảng công nghệ toàn cầu của Google và mạng lưới tiếp cận sâu của các đối tác địa phương là điều rất quan trọng để việc phổ cập AI đi xa hơn.

Theo chị, yếu tố nào sẽ quyết định thành công của một chương trình phổ cập AI/tăng cường ứng dụng AI?

Theo tôi, trước hết nội dung phải gắn với những bài toán mà doanh nghiệp thực sự gặp hàng ngày. Nếu chương trình quá nặng về khái niệm công nghệ mà người học không biết áp dụng vào đâu thì rất khó tạo ra thay đổi.

Thứ hai là phải bản địa hóa nội dung. Không phải thị trường nào cũng có cùng nhu cầu và cách sử dụng AI giống nhau. Tại Việt Nam, việc tập trung vào SMB và xây dựng nội dung phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp Việt Nam là một điểm rất quan trọng.

Cuối cùng là phải liên tục lắng nghe phản hồi. Gemini Academy là một ví dụ: chúng tôi theo dõi phản hồi sau từng lớp và điều chỉnh nội dung thay vì xây dựng một chương trình rồi giữ nguyên trong suốt quá trình triển khai.

Theo chị, đâu sẽ là những kỹ năng quan trọng nhất mà chủ doanh nghiệp và đội ngũ quản lý SMB cần trang bị trong thời đại AI?

Tôi không nghĩ chủ doanh nghiệp cần phải biết viết code hay trở thành kỹ sư công nghệ. Quan trọng hơn là ba kỹ năng.

Thứ nhất, phải biết rất rõ mục tiêu kinh doanh và bài toán mình muốn giải quyết trước khi đưa AI vào. AI chỉ là công cụ; nếu bản thân bài toán chưa rõ thì rất khó yêu cầu AI đưa ra kết quả tốt.

Thứ hai là khả năng chia nhỏ một bài toán phức tạp thành các bước cụ thể. Ví dụ, nếu muốn rút một quy trình từ 20 giờ xuống còn 2 giờ, doanh nghiệp phải xác định trong toàn bộ quy trình đó, bước nào có thể tối ưu bằng AI, bước nào vẫn cần con người và bước nào cần kiểm tra lại.

Thứ ba là tư duy phản biện và khả năng kiểm chứng kết quả. Dù AI phát triển đến đâu, doanh nghiệp vẫn phải tỉnh táo, luôn đặt câu hỏi về chất lượng đầu ra và xác định những điểm nào bắt buộc phải có sự can thiệp của con người.

Hiện doanh nghiệp có rất nhiều lựa chọn AI cho doanh nghiệp. Gemini và cách làm của Google có gì khác biệt, và có những lợi thế nào?

Tôi nghĩ điểm khác biệt đầu tiên của Google là chúng tôi có một hệ sinh thái khá rộng, từ nền tảng mô hình AI, nghiên cứu, hạ tầng cho đến những giải pháp được đưa trực tiếp vào công việc hàng ngày của doanh nghiệp.

Với SMB, điều quan trọng là AI không nên đứng tách biệt khỏi quy trình vận hành. Gemini Enterprise kết hợp với Google Workspace giúp đưa AI vào những công cụ doanh nghiệp đã sử dụng hàng ngày như Gmail, Docs hay Drive, thay vì yêu cầu họ phải xây dựng một quy trình hoàn toàn mới.

Điểm thứ hai là khả năng hiểu ngôn ngữ và bối cảnh địa phương. Đây là yếu tố rất quan trọng khi doanh nghiệp sử dụng AI để giao tiếp với khách hàng, xây dựng nội dung hay mở rộng sang những thị trường khác. Theo Hệ thống Đánh giá Toàn diện Mô hình Ngôn ngữ Đông Nam Á (SEA-HELM) do viện nghiên cứu AI hàng đầu AI Singapore thực hiện, Gemini được đánh giá là mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) có hiệu năng tổng thể xuất sắc nhất cho các ngôn ngữ Đông Nam Á.

Thứ ba là AI ngày càng trở nên đa phương thức. Người dùng không chỉ làm việc với văn bản mà còn có thể sử dụng hình ảnh, video hay giọng nói. Điều đó giúp AI trở thành một công cụ tự nhiên hơn trong công việc hàng ngày.

Vậy Google đặt mục tiêu gì cho thị trường SMB Việt Nam trong 3-5 năm tới?

Tôi nghĩ mục tiêu lớn nhất là giúp các doanh nghiệp Việt Nam phát triển nhanh hơn và đi xa hơn, đặc biệt là có thể bước ra các thị trường quốc tế.

Trong 3-5 năm tới, chúng tôi muốn tận dụng AI để thúc đẩy khả năng “đi nhanh” của doanh nghiệp Việt Nam: giảm chi phí vận hành, tăng năng suất và tạo ra nhiều hơn những doanh nghiệp có thể hoạt động ở quy mô quốc tế dù xuất phát điểm rất nhỏ. Khái niệm “micro multinational” mà tôi chia sẻ từ đầu chính là một trong những hình dung rõ nhất cho điều này.

Google cũng không chỉ muốn đồng hành với doanh nghiệp ở phần công nghệ. Chúng tôi có Gemini, Google Workspace và đồng thời có hệ sinh thái quảng cáo, từ Google Search, YouTube cùng các giải pháp quảng cáo sử dụng AI hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận những khách hàng ngay cả khi họ chưa biết đến thương hiệu của mình. Vì vậy, chúng tôi muốn trở thành đối tác của doanh nghiệp trên cả hành trình: từ xây dựng nền tảng, vận hành, đến tiếp cận khách hàng và mở rộng ra thị trường quốc tế.

Với cá nhân tôi, mong muốn đóng góp cho quê hương và thông qua Google đưa Việt Nam ra thế giới là một mong muốn rất mãnh liệt. Tôi từng có những lúc nghĩ đến việc ra ngoài và xây dựng một điều gì đó cho riêng mình, nhưng tôi nhận ra vị trí hiện tại cho phép tôi “đứng trên vai người khổng lồ” để tạo ra tác động rộng hơn cho rất nhiều doanh nghiệp và cho thị trường Việt Nam.

Cảm ơn chia sẻ của chị!