Thái Lan: Tiền mặt gửi ngân hàng trên 5 triệu Baht sẽ phải kê khai bắt buộc

Theo Thống đốc BOT Vitai Ratanakorn, khách hàng gửi tiền mặt trên 5 triệu Baht (khoảng 3,9 tỷ VND - PV) sẽ phải khai báo nguồn gốc tiền từ quý IV/2026 như một phần của các biện pháp siết chặt nhằm kiềm chế nền kinh tế ngầm và các hoạt động tài chính bất hợp pháp. Ông Vitai cho biết trong cuộc họp với các phóng viên kinh tế thứ 7 tuần trước rằng ngân hàng trung ương đặt ưu tiên cao vào việc giải quyết các vấn đề cấu trúc của Thái Lan, đặc biệt là nền kinh tế phi chính thức, vốn ngầm và tham nhũng. Do đó, BoT không muốn các tổ chức tài chính dưới sự giám sát của mình bị lợi dụng làm kênh cho các hoạt động bất hợp pháp, dẫn đến việc phải siết chặt giám sát. 

Ông Vitai cho biết các quan chức hiện đang xem xét lại phạm vi thẩm quyền pháp lý của ngân hàng trung ương trước khi hoàn thiện các yêu cầu khai báo tiền gửi. Các biện pháp này cũng sẽ bao gồm các giao dịch đổi tiền mặt lớn, yêu cầu khách hàng muốn đổi tiền giấy mệnh giá 1.000 Baht lấy tiền mệnh giá 100 hoặc 500 Baht phải giải thích mục đích giao dịch và lý do cần các mệnh giá nhỏ hơn.

Theo một biện pháp riêng biệt được ban hành hồi đầu năm nay, việc rút tiền mặt vượt quá 5 triệu Baht sẽ phải chịu sự thẩm định nghiêm ngặt hơn. Các ngân hàng thương mại và các tổ chức tài chính nhà nước được yêu cầu xác minh lý do khách hàng sử dụng tiền mặt và đánh giá xem liệu giao dịch có thể được thực hiện thông qua chuyển khoản điện tử hoặc séc hay không. Các giao dịch kinh doanh hợp pháp vẫn được cho phép, ông Vitai cho biết. Kể từ khi các biện pháp có hiệu lực vào tháng 4 và tháng 5, số lượng rút tiền mặt lớn đã giảm 35%, ông Vitai nói thêm rằng việc thực thi sẽ được chuẩn hóa trên tất cả các ngân hàng để tiếp tục giảm các giao dịch như vậy.

Cải cách cơ cấu

Thống đốc BOT cũng kêu gọi cải cách cơ cấu, đưa ra nhận xét về sự thất bại của các chính quyền tiền nhiệm trong việc giải quyết những điểm yếu kinh tế dài hạn của đất nước. Ông cho biết, trong những năm qua, Thái Lan chủ yếu dựa vào các dự án ngắn hạn, quảng bá và quan hệ công chúng trong khi đạt được rất ít tiến bộ trong cải cách cơ cấu dài hạn. Nền kinh tế Thái Lan đã chứng tỏ khả năng phục hồi tốt hơn dự kiến trong cuộc xung đột ở Trung Đông, khiến Ngân hàng Trung ương Thái Lan dự báo tăng trưởng GDP ở mức khiêm tốn 2,3% trong năm nay thay vì mức giảm 1,5% được dự đoán trong kịch bản xấu nhất. Tuy nhiên, ông cho rằng thách thức cấp bách hơn vẫn là những vấn đề cấu trúc sâu xa, tiếp tục làm xói mòn tiềm năng tăng trưởng dài hạn. “Chúng ta có những vấn đề cấu trúc vì nguồn lực tập trung trong tay các doanh nghiệp lớn, và chúng ta cũng đối mặt với các vấn đề liên quan đến nền kinh tế ngầm”, ông nói. “Những gì chúng ta thấy trong những năm qua chủ yếu là các dự án ngắn hạn. Rất ít nỗ lực được thực hiện để giải quyết các vấn đề dài hạn.”

Những điểm yếu về cấu trúc thể hiện rõ ở năng suất thấp kéo dài do nhiều năm đầu tư không đầy đủ vào đổi mới và cơ sở hạ tầng hiện đại; một xã hội già hóa đang làm giảm dần lực lượng lao động của đất nước; và sự phục hồi hình chữ K ngày càng bất bình đẳng, trong đó các tập đoàn lớn tiếp tục phục hồi và tiếp cận nguồn tài chính trong khi các hộ gia đình thu nhập thấp và các doanh nghiệp nhỏ vẫn bị hạn chế và gặp khó khăn trong việc tiếp cận tín dụng chính thức.