Thảm họa lũ quét tương đương 950 tấn thuốc nổ ở biên giới Trung Quốc - Nepal: Tổng số người mất tích lên tới hơn 1.000, đến từ ít nhất 26 quốc gia

Hơn 1.000 người mất tích

Theo SCMP, trận lở bùn quy mô lớn kèm lũ quét xảy ra tại khu vực cửa khẩu Gyirong, biên giới Trung Quốc - Nepal, đã khiến ít nhất 160 người thiệt mạng và hơn 1.000 người mất tích ở hai phía biên giới.

Theo cập nhật mới nhất được chính quyền thành phố Shigatse (Tây Tạng) công bố tại cuộc họp báo sáng 27/8, phía Trung Quốc ghi nhận 3 người thiệt mạng và 558 người mất tích. Lực lượng cứu hộ đã giải cứu được 2 người sống sót. Số người mất tích trước đó được công bố là 265 người, nhưng đã tăng lên sau khi hoạt động tìm kiếm được mở rộng.

Trung Quốc đã huy động hơn 1.500 người tham gia cứu hộ, gồm lực lượng cứu hỏa, quân đội và các đội kỹ thuật. Phó Thủ tướng Trung Quốc Trương Quốc Thanh đã có mặt tại hiện trường để chỉ đạo công tác ứng phó. Đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV) cho biết một hồ chắn đã hình thành gần khu vực cửa khẩu, gây thêm khó khăn cho hoạt động cứu hộ.

Trong khi đó, cảnh sát Nepal cho biết vào tối 26/8 rằng 157 thi thể đã được tìm thấy. Theo Văn phòng Thủ tướng Nepal, 484 du khách vẫn đang mất tích, trong đó có 391 công dân nước ngoài đến từ ít nhất 26 quốc gia. Danh sách này gồm 142 người Ấn Độ, 47 người Mỹ, 34 người Australia, 33 người Anh và 24 người Canada.

Ông Sunil Sharma, người phát ngôn Hội đồng Du lịch Nepal, cho biết trong số những du khách mất tích có 133 người Ấn Độ hành hương.

Thảm họa xảy ra tại huyện Gyirong, thuộc thành phố Shigatse, Tây Tạng, vào khoảng 10h30 ngày 26/8. Dòng nước lũ và bùn đất được cho là bắt nguồn từ phía Nepal rồi tràn sang khu vực biên giới Trung Quốc.

Khu vực Gyirong nằm trên tuyến đường hành hương quan trọng dẫn tới núi Kailash và hồ Manasarovar, những địa điểm linh thiêng thu hút hàng trăm tín đồ từ Ấn Độ và nhiều quốc gia khác mỗi năm. Thời điểm xảy ra thảm họa cũng đang vào mùa hành hương cao điểm.

Các đánh giá ban đầu của giới chức Nepal cho thấy thảm họa có thể liên quan đến một trận động đất, khiến phần dưới của một sông băng bị sạt lở và giải phóng lượng nước lớn, tạo ra dòng lũ dữ dội.

Lực lượng chức năng hai nước đang tiếp tục mở rộng tìm kiếm những người mất tích, đồng thời triển khai các biện pháp nhằm kiểm soát nguy cơ từ hồ chắn mới hình thành tại khu vực cửa khẩu.

Năng lượng tương đương 950 tấn TNT

Những phân tích ban đầu cho thấy một khối băng lớn ở khu vực núi cao có thể đã bị đứt gãy và trượt xuống, tạo ra chuỗi sự kiện khiến lượng nước khổng lồ tràn vào các thung lũng sông.

Theo Matthew Cappucci, nhà khí tượng học cấp cao tại MyRadar, dữ liệu địa chấn ghi nhận một chấn động mạnh xuất hiện khoảng 5-10 phút trước khi sóng lũ ập xuống. Tuy nhiên, ông cho rằng đây không phải một trận động đất do hoạt động kiến tạo mảng. Thay vào đó, chấn động có thể xuất phát từ sự dịch chuyển đột ngột của một khối lượng đất đá hoặc băng khổng lồ.

Theo nhận định của Cappucci, khả năng đáng chú ý là một mảng băng bị nứt gãy rồi trượt xuống sườn núi.

“Lực trượt đột ngột này giải phóng mức năng lượng tương đương một vụ nổ 950 tấn thuốc nổ TNT”, Cappucci cho biết khi trao đổi với PBS News.

Chỉ trong vài giây, mực nước sông tại một số khu vực được cho là tăng tới khoảng 30 m hoặc hơn, khiến lòng sông mở rộng gấp nhiều lần so với bình thường.

Ở phía bắc, khu vực Shigatse, Tây Tạng, có nhiều hồ băng nằm trong các lưu vực kín. Cappucci cho rằng khi khối băng bị sạt gãy, lượng nước tích tụ ở độ cao khoảng 3.000-4.000 m có thể đã tràn xuống và dồn vào các thung lũng sông. Các video được chia sẻ trên mạng xã hội cho thấy nước lũ dâng mạnh gần cầu Hữu nghị tại khu vực Rasuwagadhi, nơi giáp ranh Nepal và Trung Quốc.

Theo chuyên gia này, công tác cứu hộ sẽ cần sự phối hợp của nhiều lực lượng và quốc gia. Đáng lo ngại, hậu quả của thảm họa không chỉ đến từ dòng nước mà còn từ lượng lớn bùn đất và đá có thể đã vùi lấp các khu dân cư.

Các cơ quan chức năng hiện tiếp tục theo dõi nguy cơ mất an toàn từ những khối băng và khu vực sông băng lân cận sau sự cố.

Khu vực Gyirong là một địa điểm quan trọng trên tuyến hành hương tới núi Kailash và hồ Manasarovar, nơi thu hút nhiều khách hành hương quốc tế. Reuters cho biết khu vực này cũng là điểm đến phổ biến đối với những người trekking và hành hương.

Về nguyên nhân, các đánh giá ban đầu cho rằng thảm họa có thể bắt nguồn từ sự sụp đổ phần dưới của một sông băng, có khả năng liên quan đến hoạt động địa chấn. Khối băng và đá sau đó tràn xuống sông Lhende Khola, tạo ra dòng lũ bùn và nước lớn.

Trong khi đó, lực lượng chức năng Nepal và Trung Quốc đang tiếp tục tìm kiếm người mất tích. Tại khu vực Gyirong, một hồ chắn được phát hiện gần cửa khẩu, làm gia tăng nguy cơ xảy ra các thảm họa thứ cấp và gây thêm khó khăn cho công tác cứu hộ.

Nguồn: SCMP, PBS News