Thế giới lập kỷ lục không mong muốn vào tháng 8/2026 vừa qua

Theo Cơ quan Giám sát Khí hậu Copernicus của châu Âu, Trái đất vừa trải qua tháng 8 nóng nhất trong lịch sử và san bằng kỷ lục tháng nóng nhất từng được ghi nhận kể từ năm 1940.

Nhiệt độ trung bình toàn cầu trong tháng 8 là 62,53 độ F (16,96 độ C), cao hơn 1,53 độ F (0,85 độ C) so với mức trung bình từ năm 1991 đến 2020. Tháng kỷ lục nóng bức này một phần bị thúc đẩy bởi nhiệt độ đại dương, bản thân chúng cũng đang đạt mức cao kỷ lục. Nhiệt độ bề mặt nước biển toàn cầu đã san bằng kỷ lục về mức trung bình hàng tháng ấm nhất từng được ghi nhận trong bất kỳ tháng nào.

Các tháng cấu thành mùa hè khí tượng - từ tháng 6 đến tháng 8 - đã đồng hạng với mùa hè năm 2024 để trở thành mùa có thời tiết nóng kỷ lục trên toàn cầu.

Tất cả những kỷ lục bị phá vỡ đó xuất phát từ hai yếu tố: sự nóng lên toàn cầu lâu dài do con người gây ra và hiện tượng El Niño đang mạnh lên ở vùng nhiệt đới Thái Bình Dương.

Sự kết hợp đó trong lịch sử đã mang lại những hiện tượng cực đoan tàn khốc trên toàn thế giới. Lần gần đây nhất xảy ra hiện tượng El Niño đáng kể là vào năm 2023 và 2024, và sự kiện đó đã dẫn đến chuỗi 13 tháng nhiệt độ toàn cầu phá kỷ lục trong hồ sơ của Copernicus.

“Tháng 8 có thể đánh dấu sự khởi đầu của một khoảng thời gian kéo dài tương tự, nếu không muốn nói là còn dài hơn, do cường độ lớn hơn của hiện tượng El Niño đang diễn ra”, Samantha Burgess, trưởng nhóm chiến lược về khí hậu tại Cơ quan Biến đổi Khí hậu của Copernicus cho biết.

Các sự kiện El Niño đặc trưng bởi nhiệt độ bề mặt nước biển nóng hơn mức trung bình ở vùng nhiệt đới Thái Bình Dương, góp phần thúc đẩy nhiều thay đổi trong các mô hình thời tiết. Điều đó chắc chắn đã xảy ra trong năm nay.

Tây Âu chứng kiến mùa hè nóng nhất trong lịch sử, thổi bay các mốc chuẩn trước đó, dữ liệu của Copernicus cho thấy. Và theo một thông cáo riêng từ Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ, Mỹ cũng chứng kiến mùa hè nóng nhất trong lịch sử, đánh bại kỷ lục thời kỳ Bụi bặm năm 1936 cũng như năm 2021, năm trước đó đã đồng giữ danh hiệu này.

Châu Âu chứng kiến một loạt các đợt nắng nóng phá kỷ lục trong mùa hè này, cùng với các vụ cháy rừng ở những nơi thường không xuất hiện hiện tượng này, chẳng hạn như Vương quốc Anh. Tại Mỹ, một loạt vòm nhiệt đã trôi dạt qua phần lớn 48 tiểu bang, thiết lập các giai đoạn kéo dài với thời tiết nắng nóng phá kỷ lục, đặc biệt là trên các tiểu bang phía tây nam.

"Chúng ta đang ở một bước ngoặt thực sự đối với xã hội"

Việc nhiệt độ trong tháng 8 đánh bại tháng 7 tự bản thân nó là điều bất thường, Burgess cho biết.

Thật hiếm khi tháng 8 nóng hơn tháng 7 khi xét đến nhiệt độ trung bình toàn cầu, vì thông thường tháng 7 là thời điểm hành tinh chứng kiến thời tiết nóng nhất. Trên thực tế, kể từ năm 1940, cái nóng của tháng 8 chỉ đánh bại nhiệt độ trung bình toàn cầu của tháng 7 bốn lần, không tính năm nay, với lần xảy ra gần đây nhất diễn ra vào năm 1985.

"Chúng ta đang ở một bước ngoặt thực sự đối với xã hội", Burgess nói. "Chúng ta đã chứng kiến các thảm họa khí hậu trên khắp thế giới, và tôi nghĩ mùa hè này chúng ta thực sự đã chứng kiến các tác động giáng vào mọi người ở khắp mọi nơi." Bà dẫn chứng sự công nhận ngày càng tăng ở châu Âu sau mùa hè oi bức này rằng khu vực này "thích ứng kém với khí hậu hiện tại của chúng ta."

"Một trong những bài học cốt lõi là khí hậu nền của chúng ta càng ấm lên, các hiện tượng cực đoan càng trở nên dữ dội hơn, thường xuyên hơn và kéo dài hơn", Burgess nói.

Nhiệt độ không khí bề mặt trung bình toàn cầu cao hơn 2,97 độ F (1,65 độ C) so với mức tiền công nghiệp, đánh dấu lần đầu tiên kể từ tháng 11 năm ngoái, bất kỳ tháng nào vượt qua mục tiêu khí hậu dài hạn 1,5 độ C của Thỏa thuận Paris.

Trong một báo cáo được công bố vào tuần trước, Chương trình Môi trường Liên hợp quốc thấy rằng về lâu dài, mục tiêu nhiệt độ đầy tham vọng đó có thể sẽ bị thất bại do thiếu các biện pháp cắt giảm mạnh mẽ ô nhiễm làm ấm hành tinh.

Nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng xác suất xảy ra các tác động khí hậu thảm khốc tiềm tàng càng tăng lên khi mức độ nóng lên vượt quá mốc 1,5 độ C đó.

Nguồn: CNN