Thêm người nổi tiếng trốn thuế

Theo CCTV và Cục Thuế Nhà nước Trung Quốc (STA), influencer nổi tiếng Bai Bing bị phát hiện trốn hơn 9,11 triệu nhân dân tệ (khoảng 1,3 triệu USD) tiền thuế trong giai đoạn 2021-2024.

Cuối tháng 4, vụ việc chính thức được công bố, nhanh chóng gây xôn xao mạng xã hội Trung Quốc bởi Bai Bing là gương mặt có sức ảnh hưởng cực lớn trong lĩnh vực ẩm thực trực tuyến.

Theo cơ quan chức năng, tháng 10/2025, Bai Bing bị xử phạt tổng cộng 18,91 triệu nhân dân tệ (khoảng 2,6 triệu USD), bao gồm tiền thuế truy thu, tiền phạt và phí chậm nộp. Nam influencer sau đó đã hoàn tất thanh toán toàn bộ khoản tiền này.

Né thuế bằng công ty bình phong

Cục Thuế Nhà nước Trung Quốc (STA) cho biết Bai Bing lọt vào tầm ngắm sau khi hệ thống phát hiện anh khai báo thu nhập cá nhân ở mức rất thấp, trái ngược hoàn toàn hình ảnh cuộc sống xa hoa thường xuyên được khoe trên mạng xã hội.

Quá trình điều tra cho thấy Bai Bing kiểm soát hơn 10 công ty khác nhau. Đáng chú ý, một công ty đăng ký tại Trùng Khánh dù kê khai doanh thu rất lớn trong thời gian dài nhưng lại không có nhân viên nào hoạt động thực tế.

Theo cơ quan chức năng, Bai Bing kiếm tiền chủ yếu với tư cách cá nhân nên khoản thu nhập này phải được xếp vào nhóm “thu nhập dịch vụ cá nhân”. Anh đã sử dụng công ty nói trên như “công ty bình phong”, chuyển hóa thu nhập cá nhân thành thu nhập doanh nghiệp nhằm được hưởng các chính sách ưu đãi thuế.

Influencer này còn bị cáo buộc khai khống chi phí vận hành doanh nghiệp, đưa nhiều khoản chi tiêu cá nhân và gia đình vào chi phí công ty để giảm nghĩa vụ thuế.

“Các khoản chi tiêu cá nhân không liên quan tới hoạt động kinh doanh nên không được sử dụng để khấu trừ trước thuế”, đại diện STA nhấn mạnh.

Trong cuộc phỏng vấn với truyền thông sau vụ việc, Bai Bing thừa nhận sai phạm và cho biết chấp nhận toàn bộ hình phạt. “Tôi nhận ra sai lầm của mình. Với tư cách người của công chúng, tôi đáng ra phải tuân thủ pháp luật về thuế và làm gương cho xã hội”, anh nói.

Từ bồi bàn thành bản sao Lee Min Ho

Bai Bing năm nay 32 tuổi, sinh ra trong một gia đình khó khăn ở tỉnh Cát Lâm, đông bắc Trung Quốc. Anh bỏ học từ năm 14 tuổi rồi làm đủ nghề để mưu sinh, từ phục vụ nhà hàng đến học việc ở tiệm cắt tóc, theo SCMP.

Trước khi nổi tiếng, Bai Bing có thời gian đam mê xe máy và đăng tải các video liên quan lên mạng xã hội. Bước ngoặt đến vào năm 2018 khi anh chuyển sang làm nội dung review ẩm thực.

Các video ghi lại cảnh Bai Bing lang thang đến nhiều quán ăn, thưởng thức món ăn với phong cách tự nhiên, hài hước và gần gũi nhanh chóng thu hút hàng triệu lượt xem. Khán giả Trung Quốc còn gọi anh là “người thay thế vị giác”, ám chỉ việc khán giả xem video có cảm giác như được trực tiếp thưởng thức món ăn.

Nhờ ngoại hình được nhận xét giống tài tử Hàn Quốc Lee Min Ho, Bai Bing còn được đặt biệt danh “bản sao Lee Min Ho trên Douyin (TikTok của Trung Quốc)”.

Hiện tại, chỉ riêng trên nền tảng Douyin, Bai Bing sở hữu hơn 40 triệu người theo dõi và hơn 610 triệu lượt thích. Nhiều video của anh đạt hơn một triệu lượt tương tác, thậm chí có clip chạm mốc 6,5 triệu lượt thích.

Theo CCTV, nguồn thu nhập chính của Bai Bing đến từ quảng cáo. Anh được cho là nhận khoảng 660.000 nhân dân tệ (96.000 USD) cho video quảng cáo dưới 20 giây và lên tới 1,32 triệu nhân dân tệ (193.000 USD) cho các video quảng cáo dài.

Lao đao vì bê bối trốn thuế

Vụ việc của Bai Bing tiếp tục nối dài danh sách người nổi tiếng Trung Quốc bị ngã ngựa vì các sai phạm liên quan tới thuế nhiều năm qua. Đây được xem là một trong những chiến dịch siết chặt quản lý mạnh tay nhất của chính quyền Trung Quốc đối với ngành công nghiệp giải trí, livestream và kinh tế KOLs.

Năm 2018, làng giải trí Hoa ngữ chấn động khi Phạm Băng Băng bị điều tra vì sử dụng “hợp đồng âm dương” nhằm che giấu thu nhập. Theo kết luận của cơ quan chức năng, cô đã trốn và nộp thiếu thuế với tổng số tiền lên tới hơn 883 triệu nhân dân tệ (khoảng 130 triệu USD).

Scandal khiến Phạm Băng Băng gần như “biến mất”. Tài khoản mạng xã hội của cô ngừng hoạt động, các dự án phim ảnh bị đóng băng, nhiều nhãn hàng đồng loạt cắt hợp đồng. Dù sau đó nữ diễn viên đăng thư xin lỗi công khai và nộp đầy đủ tiền phạt, sự nghiệp của cô vẫn chịu đòn nặng nề chưa thể hồi phục hoàn toàn như thời kỳ đỉnh cao.

Không chỉ giới điện ảnh, ngành livestream thương mại điện tử - lĩnh vực bùng nổ mạnh mẽ tại Trung Quốc - cũng trở thành mục tiêu kiểm soát gắt gao.

Cuối năm 2021, streamer nổi tiếng Viya bị phát hiện che giấu thu nhập cá nhân và khai báo sai nhằm trốn thuế. Cô bị phạt tổng cộng 1,34 tỷ nhân dân tệ (khoảng 196 triệu USD), trở thành một trong những án phạt thuế lớn nhất lịch sử giới giải trí Trung Quốc.

Trước scandal, Viya được xem là nữ hoàng livestream với khả năng bán hàng khổng lồ, từng tạo doanh thu hàng tỷ nhân dân tệ chỉ trong một đêm phát sóng. Sau vụ việc, tài khoản mạng xã hội của cô bị xóa khỏi nhiều nền tảng, hoạt động kinh doanh gần như đóng băng.

Trường hợp khác gây chú ý là nam diễn viên Đặng Luân. Tháng 3/2022, cơ quan thuế Thượng Hải thông báo anh bị truy thu và xử phạt khoảng 106 triệu nhân dân tệ (gần 17 triệu USD) do kê khai sai thu nhập và trốn thuế trong giai đoạn 2019-2020.

Chỉ sau thông báo xử phạt vài giờ, hàng loạt thương hiệu lập tức chấm dứt hợp tác với Đặng Luân, các tài khoản mạng xã hội bị khóa và nhiều chương trình giải trí có sự xuất hiện của anh cũng bị gỡ bỏ. Từ một trong những nam thần được săn đón nhất màn ảnh Hoa ngữ, sự nghiệp của diễn viên Hương mật tựa khói sương gần như sụp đổ hoàn toàn.

Nữ diễn viênTrịnh Sảng cũng từng bị phạt hơn 299 triệu nhân dân tệ (khoảng 46 triệu USD) vì hành vi trốn thuế liên quan tới các hợp đồng phim truyền hình. Vụ việc khiến cô bị phong sát trên diện rộng, các tác phẩm bị ngừng phát hành và gần như không còn cơ hội quay lại showbiz Trung Quốc.

Theo SCMP , nguyên nhân khiến nhiều nghệ sĩ, streamer và influencer vướng vòng lao lý xuất phát từ việc thu nhập trong ngành giải trí tăng trưởng quá nhanh trong khi hoạt động quản lý tài chính còn thiếu minh bạch. Không ít người nổi tiếng sử dụng công ty sân sau, hợp đồng kép hoặc chuyển đổi thu nhập cá nhân thành doanh thu doanh nghiệp để giảm nghĩa vụ thuế.

Những năm gần đây, chính quyền Trung Quốc liên tục phát đi thông điệp mạnh mẽ về việc thanh lọc ngành giải trí, đặc biệt sau giai đoạn livestream và mạng xã hội bùng nổ tạo ra hàng loạt triệu phú mới.

Nhiều chuyên gia nhận định các vụ xử phạt nặng không chỉ nhằm truy thu tiền thuế mà còn mang tính răn đe, buộc giới nghệ sĩ và người có tầm ảnh hưởng phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định tài chính, đồng thời định hình lại hình ảnh người nổi tiếng trong xã hội Trung Quốc hiện đại.