Thu ngân sách 9 tháng đạt gần 1,94 triệu tỷ đồng, ngành thuế tăng tốc số hóa

Hoàn thuế theo hướng dữ liệu và quản lý rủi ro

Theo ông Lê Long, Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính), dự toán thu ngân sách nhà nước năm 2026 được giao cho cơ quan Thuế là 2.242.966 tỷ đồng, gồm 43.000 tỷ đồng thu dầu thô và 2.199.966 tỷ đồng thu nội địa.

Riêng tháng 9, thu ngân sách do cơ quan Thuế quản lý ước đạt 140.800 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng đạt 1.937.992 tỷ đồng, bằng 86,4% dự toán và 113,1% so với cùng kỳ năm 2025.

Qua kiểm tra thuế, tổng số tiền kiến nghị xử lý đạt 58.968 tỷ đồng, trong đó tăng thu 18.532 tỷ đồng, giảm khấu trừ 1.836 tỷ đồng và giảm lỗ 38.600 tỷ đồng.

Công tác hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT) cũng được đẩy nhanh. Đến ngày 17/9/2026, cơ quan Thuế đã ban hành 13.832 quyết định hoàn thuế, với tổng số tiền 140.368 tỷ đồng, bằng 142% cùng kỳ năm trước. Hồ sơ thuộc diện hoàn trước kiểm sau chiếm 72% số hồ sơ đã giải quyết; 81% hồ sơ hoàn trước được giải quyết đúng hạn.

Đáng chú ý, quy trình hoàn thuế đang được chuyển mạnh từ xử lý thủ công sang điện tử hóa, tự động hóa và quản lý rủi ro. Cơ quan Thuế không chỉ kiểm tra từng hồ sơ, chứng từ mà phân tích người nộp thuế, chuỗi hóa đơn và giao dịch, kết hợp dữ liệu kê khai, hóa đơn điện tử và thông tin từ các cơ quan liên quan.

Tỷ lệ hồ sơ đề nghị hoàn được tiếp nhận điện tử đã đạt 99%; 73% hồ sơ được phân loại hoàn trước và 87% hồ sơ được giải quyết trong 6 ngày làm việc. Cơ quan Thuế đã ban hành 14.668 quyết định, hoàn 149.463 tỷ đồng, tăng 46% so với cùng kỳ và đạt 86,4% dự toán hoàn thuế năm 2026.

Mục tiêu thời gian tới là 100% hồ sơ hoàn thuế GTGT được tiếp nhận điện tử và giải quyết đúng hạn, trừ những hồ sơ có dấu hiệu gian lận, trốn thuế hoặc vi phạm pháp luật.

Ngành Thuế cũng sẽ kết nối, đối chiếu dữ liệu hóa đơn điện tử, kê khai thuế, hải quan, thanh toán và các nguồn dữ liệu khác để từng bước tự động xác định số tiền đủ điều kiện hoàn, số tiền cần giải trình và số tiền có rủi ro. Việc thí điểm tự động xác định số tiền đủ điều kiện hoàn dự kiến thực hiện trong tháng 12/2026, làm cơ sở triển khai chính thức từ năm 2027.

Quản lý thương mại điện tử, hộ kinh doanh bằng dữ liệu

Lãnh đạo Cục Thuế, Bộ Tài chính cho hay: Trong 9 tháng, số thuế từ các tổ chức, cá nhân kinh doanh, bao gồm hoạt động thương mại điện tử, đạt gần 224.700 tỷ đồng, tăng 26,6% so với cùng kỳ năm 2025.

Với hộ kinh doanh, ngành Thuế tiếp tục thúc đẩy chuyển từ phương pháp thuế khoán sang kê khai, cải cách thủ tục và điện tử hóa tờ khai. Đến ngày 14/9, có 3,53 triệu hộ, cá nhân kinh doanh đăng ký thuế, tăng 24,4% so với cuối năm 2025.

Đến ngày 21/9, các hộ, cá nhân kinh doanh đã nộp 1,69 triệu tờ khai, trong đó 98,2% đúng hạn và 99,6% được nộp điện tử, với tổng số thuế kê khai 9.767,8 tỷ đồng.

Đáng chú ý, 3,07 triệu hộ kinh doanh đã sử dụng eTax Mobile, tương đương 91,2% số hộ đang hoạt động theo địa điểm kinh doanh. Có 343.773 hộ đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, tăng 70% so với cuối năm 2025.

Tổng số hóa đơn điện tử được tiếp nhận và xử lý từ khi triển khai đến giữa tháng 9 đạt gần 30,2 tỷ hóa đơn.

Làm sạch mã số thuế, giảm điểm nghẽn cho doanh nghiệp

Từ tháng 5/2026, Cục Thuế triển khai chiến dịch "Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh", nhằm xây dựng dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung".

Đến tháng 6, có khoảng 600.000 doanh nghiệp đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký.

Đến hết tháng 8, cơ quan Thuế đã hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế cho gần 125.000 doanh nghiệp, chi nhánh và tổ chức, tăng khoảng 30% so với cuối năm 2025. Hơn 52.000 trường hợp được xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế để tiếp tục thủ tục giải thể; hơn 4.000 doanh nghiệp, tổ chức được khôi phục mã số thuế để hoạt động trở lại.

Theo ông Lê Long, chiến dịch không đặt thêm thủ tục pháp lý đối với doanh nghiệp. Cơ quan Thuế sẽ hỗ trợ doanh nghiệp hoàn tất thủ tục đóng mã số thuế hoặc quay lại thị trường; doanh nghiệp sử dụng dịch vụ bên ngoài là quyền lựa chọn và cơ quan Thuế không thu phí đối với việc hỗ trợ thủ tục.

Chuyển đổi số và AI tiếp tục là trọng tâm của ngành Thuế. Từ tháng 12/2025, hệ thống Chatbot AI được tích hợp trên eTax Mobile để hỗ trợ người nộp thuế. Từ tháng 7/2026, hệ thống được nâng cấp, hỗ trợ hộ kinh doanh lập tờ khai mẫu 01/CNKD bằng ngôn ngữ tự nhiên.

Chatbot có thể cung cấp thông tin về nghĩa vụ thuế, hướng dẫn lập tờ khai và giải đáp các vấn đề liên quan đến chính sách thuế, phí, lệ phí, hóa đơn.

eTax Mobile cũng được bổ sung nhiều chức năng như cảnh báo tạm hoãn xuất cảnh, phản hồi sai sót và tra cứu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp. Từ ngày 20/9, ứng dụng bổ sung tính năng xác nhận thông báo lệ phí trước bạ phương tiện; sau khi người dân xác nhận và nộp thuế, hồ sơ được chuyển tự động sang cơ quan Công an phục vụ cấp biển số.

Thời gian tới, ngành Thuế sẽ tiếp tục đẩy nhanh hoàn thuế GTGT, thu hồi nợ đọng, làm sạch mã số thuế, quản lý thương mại điện tử bằng dữ liệu và tăng cường quản lý rủi ro, đồng thời hoàn thiện các giải pháp xác định, bù trừ nghĩa vụ thuế theo thời gian thực và tái thiết kế quy trình nghiệp vụ trên nền tảng công nghệ.