Trung Quốc có động thái không ngờ với Mỹ

Reuters trích dẫn các nguồn thạo tin, đây là sự thay đổi đáng chú ý trong chiến lược của các ngân hàng thương mại Trung Quốc.

Tuy nhiên, quy mô số tiền được sử dụng để mua trái phiếu chính phủ Mỹ chưa được tiết lộ và chưa rõ liệu các giao dịch này có đủ lớn để làm thay đổi đáng kể tổng lượng trái phiếu Mỹ do Trung Quốc nắm giữ hay không.

Một trong những nguyên nhân chính nằm ở chênh lệch lợi suất ngày càng lớn giữa hai thị trường.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Trung Quốc đang ở mức thấp, khiến các ngân hàng khó tìm được tài sản an toàn nhưng vẫn đem lại lợi nhuận hấp dẫn trong nước. Việc các tổ chức tài chính đổ nhiều tiền vào thị trường trái phiếu nội địa cũng đã thu hút sự chú ý của giới chức quản lý.

Trong khi đó, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ tăng mạnh. Lợi suất kỳ hạn 10 năm đã tăng hơn 0,3 điểm phần trăm kể từ đầu tháng 6, lên khoảng 4,76%, do lo ngại về lạm phát, gánh nặng nợ công của Washington cũng như triển vọng tăng trưởng kinh tế Mỹ cải thiện.

Từ năm 2023, nhóm 5 ngân hàng quốc doanh lớn nhất Trung Quốc duy trì trần lãi suất khoảng 2,8% đối với phần lớn tiền gửi bằng USD.

Tuy nhiên, từ tháng 6 năm nay, khách hàng có số dư trên 50.000 USD đã có thể thương lượng mức lãi trên 3%. Đến tháng 8, một số ngân hàng nhỏ và nhà băng nước ngoài thậm chí đưa ra mức gần 4%.

Một số tổ chức còn quảng cáo tiền gửi USD trên mạng xã hội để thu hút khách hàng.

Bài toán lợi nhuận tương đối rõ ràng. Sau khi huy động USD với chi phí khoảng 3-4%, ngân hàng có thể dùng nguồn tiền này đầu tư vào trái phiếu chính phủ Mỹ với lợi suất cao hơn, chẳng hạn mức khoảng 4,76% của kỳ hạn 10 năm.

Một nguồn tin trong ngành ngân hàng mô tả thị trường Trung Quốc đang rơi vào tình trạng "khan hiếm" những tài sản an toàn nhưng có lợi suất đủ hấp dẫn.

Vì vậy, thay vì tự chuyển nhân dân tệ sang USD rồi đưa vốn ra nước ngoài - hành động có thể thu hút sự giám sát của cơ quan quản lý, các ngân hàng tìm cách hút lượng USD vốn đã nằm trong hệ thống tài chính Trung Quốc.

Nguồn USD này đang ngày càng dồi dào. Tiền gửi ngoại tệ tại Trung Quốc đạt 1.180 tỷ USD vào cuối tháng 7, tăng 17,9% so với cùng kỳ năm ngoái. Riêng 7 tháng đầu năm, lượng tiền gửi này tăng thêm 121,2 tỷ USD, nhờ xuất khẩu mạnh và thặng dư thương mại ở mức kỷ lục.

Chênh lệch lãi suất cũng khiến người gửi tiền có thêm lý do giữ USD thay vì đổi sang nhân dân tệ. Trong khi tiền gửi USD có thể nhận lãi 3-4%, lãi suất tiền gửi bằng nhân dân tệ tại các ngân hàng quốc doanh lớn chỉ khoảng 0,95%.

Các ngân hàng nhỏ bắt đầu nâng lãi suất USD từ tháng 6, buộc những nhà băng lớn phải chạy theo nếu không muốn mất nguồn vốn ngoại tệ.

Chiến lược này còn xuất hiện đúng lúc Bắc Kinh phát tín hiệu muốn hạn chế tốc độ tăng giá của đồng nội tệ.

Nhân dân tệ là một trong những đồng tiền có diễn biến mạnh so với USD thời gian qua, tăng gần 9% kể từ đầu năm ngoái. Đồng tiền tăng quá nhanh có thể gây thêm sức ép cho các nhà xuất khẩu trong lúc nhu cầu nội địa còn yếu.

Khi ngân hàng trả lãi USD hấp dẫn hơn, doanh nghiệp và người dân có thêm động lực giữ ngoại tệ thay vì bán USD lấy nhân dân tệ. Điều này làm giảm nhu cầu mua đồng nội tệ và qua đó có thể giúp nhân dân tệ không tăng giá quá nhanh.

Dòng tiền được đưa sang trái phiếu Mỹ cũng có tác dụng khác: giảm bớt lượng vốn đổ vào trái phiếu Trung Quốc.

Kể từ khi xung đột Trung Đông bắt đầu vào cuối tháng 2, thị trường trái phiếu Trung Quốc là một trong những thị trường có diễn biến mạnh nhất thế giới. Giá trái phiếu tăng đồng nghĩa lợi suất giảm, khiến giới chức ngày càng chú ý tới nguy cơ thị trường đi quá xa.

Tháng trước, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) đã khảo sát các quỹ tương hỗ về hoạt động đầu tư vào trái phiếu chính phủ dài hạn, động thái được thị trường xem là dấu hiệu cơ quan này lo ngại áp lực giảm lợi suất.

Dù các ngân hàng thương mại đang mua trở lại trái phiếu Mỹ, bức tranh dài hạn lại cho thấy Trung Quốc đã giảm đáng kể mức độ nắm giữ tài sản này.

Theo số liệu tính trên lượng trái phiếu được lưu ký tại Mỹ, Trung Quốc nắm khoảng 633,4 tỷ USD trái phiếu Kho bạc vào tháng 6, giảm 13% so với một năm trước và thấp nhất kể từ tháng 9/2008. Con số này chưa bằng một nửa mức đỉnh ghi nhận năm 2013.

Tuy nhiên, thống kê trên không phản ánh hoàn toàn lượng trái phiếu Mỹ thuộc sở hữu của nhà đầu tư Trung Quốc, bởi một phần tài sản có thể được lưu ký thông qua các trung tâm tài chính như Luxembourg hay quần đảo Cayman.

Theo Reuters