Trung Quốc đưa "tàu sân bay" tới vùng lũ: Siêu khí tài tạo thành bến nổi trong vài phút, cứu hơn 6.000 người

Chuyện gì xảy ra ở Quảng Tây, Trung Quốc?

Đầu tháng 7/2026, Quảng Tây trở thành một trong những địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề nhất Trung Quốc khi bão Maysak đổ bộ, kết hợp hoàn lưu gây mưa cực lớn trên lưu vực sông Châu Giang.

Mưa lớn kéo dài khiến nhiều con sông vượt mức báo động, hồ chứa phải xả lũ khẩn cấp, nhiều khu dân cư và tuyến giao thông bị ngập sâu.

Theo chính quyền Quảng Tây, đợt mưa lũ đã gây ra hàng loạt sự cố nghiêm trọng. Nhiều hồ chứa và đập nhỏ phải vận hành khẩn cấp để giảm áp lực. Tại thành phố Hoành Châu, sự cố vỡ đập khiến nước lũ tràn vào khu dân cư, gây thương vong và buộc hàng trăm nghìn người phải sơ tán. Đến giữa tháng 7, thiên tai đã khiến 39 người thiệt mạng, khoảng 130.000 người phải sơ tán và hàng trăm nghìn người bị ảnh hưởng.

Trong bối cảnh đó, Quý Cảng trở thành một trong những điểm nóng của chiến dịch cứu hộ.

Theo Tân Hoa Xã, mưa lớn khiến khuôn viên trường Giáo dục Tây Giang bị cô lập hoàn toàn. Nhiều tuyến đường chìm trong nước, giao thông đường bộ tê liệt, hơn 6.000 sinh viên và giảng viên mắc kẹt nhiều ngày trong khi mực nước vẫn tiếp tục dâng.

Ban đầu, lực lượng cứu hộ huy động hơn 100 xuồng cao su tiếp cận hiện trường. Tuy nhiên, mỗi xuồng chỉ chở được khoảng 6-10 người, phải di chuyển qua dòng nước chảy xiết cùng nhiều vật cản như xe cộ, cột điện và cây đổ. Với năng lực vận chuyển hạn chế, việc sơ tán toàn bộ số người mắc kẹt có thể kéo dài nhiều ngày.

Trước tình hình đó, China Anneng - lực lượng quân sự chuyên trách ứng cứu khẩn cấp của Trung Quốc - đã điều động hệ thống cầu phao động lực tới Quý Cảng. Đây là lần đầu tiên loại thiết bị này được triển khai tại Quảng Tây trong một chiến dịch sơ tán dân quy mô lớn.

Với khả năng vận chuyển 300-500 người mỗi chuyến, cầu phao động lực nhanh chóng trở thành phương tiện chủ lực, mở một "hành lang sinh mệnh" trên mặt nước và giúp hoàn tất việc đưa hơn 6.000 người đến nơi an toàn trong chưa đầy 24 giờ.

"Tàu sân bay cứu hộ" thực chất là gì?

Cái tên "tàu sân bay cứu hộ" không phải tên chính thức của thiết bị, mà là biệt danh do truyền thông và cư dân mạng Trung Quốc đặt cho hệ thống cầu phao động lực khẩn cấp của China Anneng. Biệt danh này xuất phát từ kích thước lớn cùng khả năng vận chuyển hàng trăm người mỗi chuyến, khiến nó giống như một "tàu sân bay" hoạt động trên vùng nước ngập.

Trả lời Báo Công nghệ và Khoa học Trung Quốc, chuyên gia Bàng Lâm Tường thuộc Viện Nghiên cứu Công nghệ Ứng cứu Khẩn cấp China Anneng cho biết, cầu phao động lực là thiết bị cứu hộ dạng module, tích hợp ba chức năng  của thuyền, cầu và động cơ.

Thứ nhất, thuyền - hoạt động như phương tiện nổi để vận chuyển người và hàng hóa.

Thứ hai, cầu - khi cần có thể ghép thành cầu nổi hoặc bến nổi tạm thời.

Thứ ba, động lực - mỗi module đều được trang bị động cơ riêng, có thể tự cơ động đến hiện trường mà không cần tàu kéo.

Khác với cầu phao quân sự truyền thống phải sử dụng tàu kéo hoặc phương tiện hỗ trợ, cầu phao động lực được thiết kế để triển khai cực nhanh trong điều kiện thiên tai. Sau khi hạ thủy, các module tự mở và kết nối với nhau bằng hệ thống khóa chuyên dụng, chỉ mất vài phút để hình thành một bến nổi quy mô lớn.

Trong chiến dịch cứu hộ tại Quý Cảng, China Anneng sử dụng 7 module, ghép thành hệ thống dài khoảng 60 m, rộng 8 m, tải trọng hơn 60 tấn, có thể chở 300-500 người mỗi chuyến, đồng thời vận chuyển xe cứu hộ, máy xúc, xe tải và vật tư hạng nặng.

Vì sao cầu phao động lực tạo khác biệt?

Điểm mạnh lớn nhất của cầu phao động lực nằm ở năng lực vận chuyển vượt trội so với các phương tiện cứu hộ truyền thống.

Trong khi một xuồng cao su chỉ chở được khoảng 6-10 người mỗi lượt, thì cầu phao động lực có thể chở 300-500 người, tức tương đương hàng chục xuồng hoạt động cùng lúc.

Không chỉ vận chuyển người, hệ thống còn có thể chở xe cứu thương, xe cứu hỏa, máy xúc, xe tải và vật tư cứu trợ, đồng thời đóng vai trò như một "bến nổi di động", giúp các phương tiện nhỏ cập vào bốc dỡ người và hàng hóa.

Chính nhờ khả năng đó, báo chí Trung Quốc còn gọi cầu phao động lực là "Con thuyền sinh mệnh" hay "tàu sân bay cứu hộ", nhấn mạnh vai trò như một trung tâm cứu hộ di động trên mặt nước.

Từ khí tài quân sự đến "con thuyền cứu sinh"

Sự xuất hiện của cầu phao động lực tại Quảng Tây không phải là một giải pháp ứng biến, mà là kết quả của quá trình Trung Quốc đầu tư nhiều năm nhằm nâng cao năng lực ứng phó thiên tai trong bối cảnh các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng.

Những năm gần đây, Trung Quốc liên tiếp hứng chịu các trận lũ lớn trên lưu vực sông Dương Tử, Hoàng Hà và Châu Giang. Đặc biệt, trận mưa lịch sử tại Trịnh Châu (Hà Nam) năm 2021 khiến hơn 300 người thiệt mạng đã bộc lộ những hạn chế trong công tác cứu hộ khi giao thông đường bộ bị chia cắt, lực lượng cứu nạn khó tiếp cận các khu vực bị cô lập.

Sau thảm họa này, Trung Quốc đẩy mạnh hiện đại hóa lực lượng cứu hộ theo hướng "chuyên nghiệp hóa, cơ giới hóa và thông minh hóa", đồng thời tăng cường đầu tư vào các khí tài có thể hoạt động độc lập trong điều kiện ngập lụt, phục vụ những chiến dịch cứu hộ quy mô lớn.

Điều đáng chú ý là cầu phao động lực không phải công nghệ hoàn toàn mới. Thiết bị này được phát triển trên nền tảng trang bị công binh quân đội, với mục đích ban đầu là bảo đảm các phương tiện hạng nặng như xe tăng chiến đấu chủ lực, xe bọc thép và các đoàn xe cơ giới có thể nhanh chóng vượt sông hoặc vượt chướng ngại vật trong điều kiện tác chiến.

Sau đợt cải cách lực lượng vũ trang năm 2018, nhiều năng lực công binh được chuyển giao cho China Anneng - doanh nghiệp nhà nước chuyên thực hiện nhiệm vụ ứng cứu khẩn cấp, phòng chống thiên tai và xây dựng hạ tầng. Nhờ đó, hàng loạt khí tài vốn phục vụ quân sự được cải tiến để phục vụ cứu hộ dân sự, như cầu phao động lực, xe lội nước, cầu cơ giới khẩn cấp, hệ thống bơm tiêu úng công suất lớn, xuồng không người lái và UAV trinh sát.

Trả lời báo Công nghệ và Khoa học Trung Quốc, ông Bàng Lâm Tường chuyên gia thuộc Viện Nghiên cứu Công nghệ Ứng cứu Khẩn cấp của China Anneng cho biết, cầu phao động lực là một trang bị cốt lõi mang tính "lưỡng dụng", có thể phục vụ cả thời bình và thời chiến.

"Cầu phao động lực là một trang thiết bị cốt lõi điển hình có chức năng kép (thời bình và thời chiến). Nền tảng nổi này đã nhiều lần xuất hiện ở tuyến đầu chống lũ lụt và cứu trợ thiên tai ở Trung Quốc, và thực sự là một 'con thuyền cứu sinh'."

Ông cho biết, qua quá trình thử nghiệm và triển khai thực tế, những ưu điểm như khả năng tự hành, lắp ráp nhanh, tải trọng lớn và vận chuyển đa nhiệm đã giúp cầu phao động lực vượt ra ngoài phạm vi quân sự để trở thành một trong những thiết bị chủ lực trong các chiến dịch cứu trợ lũ lụt lớn tại Trung Quốc.

Chiến dịch giải cứu hơn 6.000 sinh viên và giảng viên tại Khu Giáo dục Tây Giang (Quý Cảng, Quảng Tây) được xem là bài kiểm tra thực tế đối với loại khí tài này. Chỉ trong thời gian ngắn, lực lượng cứu hộ đã thiết lập một "hành lang sinh mệnh" trên mặt nước, đưa hàng nghìn người ra khỏi vùng ngập.

Kết quả này cho thấy cầu phao động lực có thể khắc phục những điểm yếu cố hữu của cứu hộ đường thủy truyền thống, khi xuồng cao su có sức chở hạn chế và các phương tiện hạng nặng gần như không thể tiếp cận khu vực bị cô lập.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu làm gia tăng các hiện tượng mưa cực đoan và lũ lụt, nhiều chuyên gia Trung Quốc nhận định những khí tài lưỡng dụng như cầu phao động lực sẽ ngày càng đóng vai trò quan trọng. Không chỉ là thiết bị bảo đảm cơ động trong thời chiến, chúng đang trở thành "con thuyền cứu sinh" và là một trong những phương tiện chủ lực trong các chiến dịch ứng phó thiên tai quy mô lớn của Trung Quốc.