Tuổi thọ có liên quan đến thói quen đại tiện không? Các bác sĩ thừa nhận: Có 4 điều này thường sống thọ

Có một việc ai cũng làm mỗi ngày, thậm chí vài lần một ngày, nhưng lại hiếm khi được nhắc tới trong những cuộc trò chuyện về sức khỏe hay tuổi thọ. Người ta hay bàn về chế độ ăn, giấc ngủ, vận động, nhưng gần như bỏ qua một tín hiệu rất gần gũi: chuyện đi vệ sinh. Trong khi đó, dưới góc nhìn y khoa, đại tiện lại là một trong những "báo cáo sức khỏe" trung thực và dễ quan sát nhất mà cơ thể gửi đến mỗi ngày, phản ánh tình trạng đường ruột, hệ tiêu hóa, và theo nhiều nghiên cứu, cả khả năng sống thọ về lâu dài.

Điều thú vị là thói quen này hoàn toàn có thể tự quan sát mà không cần xét nghiệm hay máy móc phức tạp. Chỉ cần để ý tần suất, thời điểm, cảm giác và tính chất phân mỗi lần đi vệ sinh, một người có thể tự đánh giá phần nào sức khỏe đường ruột của chính mình. Dưới đây là 4 đặc điểm khi đại tiện thường gặp ở những người có tuổi thọ cao, được nhiều bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa chỉ ra.

1. Tần suất đại tiện hợp lý

Một nghiên cứu chung giữa Mỹ và Trung Quốc, công bố năm 2021 trên tạp chí Gut, đã phân tích dữ liệu lối sống và sức khỏe của hơn 400.000 người. Kết quả cho thấy những người đi đại tiện quá thường xuyên hoặc quá ít đều có nguy cơ tử vong cao hơn đáng kể. Cụ thể, nhóm đi đại tiện nhiều hơn hai lần một ngày hoặc ít hơn một lần mỗi ba ngày có nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tiểu đường, thậm chí ung thư cao hơn rõ rệt so với phần còn lại. Trong khi đó, những người duy trì tần suất một lần mỗi ngày lại có tỷ lệ tử vong chung thấp nhất và trạng thái chuyển hóa cân bằng nhất.

Các chuyên gia từ Hiệp hội Tiêu hóa Trung Quốc cũng đồng quan điểm, cho rằng tần suất đại tiện bình thường nên là một lần mỗi ngày hoặc một lần mỗi hai ngày. Nếu một người không đi đại tiện trong hơn ba ngày, hoặc phải đi nhiều lần trong ngày kèm cảm giác khó chịu, đây là tín hiệu cần được chú ý sớm, không nên chủ quan bỏ qua.

2. Thời điểm đại tiện đều đặn mỗi ngày

Bên cạnh tần suất, thời điểm đi vệ sinh có cố định hay không cũng là một dấu hiệu quan trọng. Bác sĩ Mai Yunping, Khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Nhân dân tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc), cho biết những người có tuổi thọ cao thường đi đại tiện vào một khung giờ tương đối cố định mỗi ngày, phổ biến nhất là buổi sáng sau khi thức dậy. Sau một đêm nghỉ ngơi, cơ thể chuyển sang trạng thái hoạt động, nhu động ruột được kích thích mạnh hơn, giúp đẩy chất thải tích tụ ra ngoài dễ dàng.

Một số người có thói quen uống một cốc nước ấm ngay sau khi thức dậy để hỗ trợ kích hoạt phản xạ dạ dày ruột. Ngoài ra, cảm giác muốn đi vệ sinh trong khoảng 2 giờ sau bữa ăn cũng là điều bình thường, không đáng lo ngại, vì đây là phản xạ tiêu hóa tự nhiên khi thức ăn vào dạ dày làm tăng nhu động ruột. Một nghiên cứu theo dõi người trung niên và cao tuổi trong nhiều năm còn ghi nhận, những người duy trì giờ giấc đại tiện ổn định có nguy cơ mắc bệnh mạn tính thấp hơn hẳn so với nhóm không có thói quen cố định.

3. Đại tiện suôn sẻ, không quá lâu hay quá nhanh

Đặc điểm thứ ba nằm ở mức độ dễ dàng của mỗi lần đi tiêu. Bác sĩ Peng Tao, Khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Nhân dân Đại học Bắc Kinh (Trung Quốc), cho biết những người sống lâu thường có nhu động ruột tốt, quá trình đi đại tiện chỉ mất vài phút, không phải rặn mạnh hay ngồi quá lâu trong nhà vệ sinh, và cũng không có cảm giác đi chưa hết phân.

Với người thường xuyên táo bón, việc đi đại tiện trơn tru gần như là một điều xa xỉ. Nếu phải dùng thuốc nhuận tràng mới đi được, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của ung thư đại trực tràng. Ngược lại, nếu đi vệ sinh quá nhanh, nhiều lần trong ngày, phân lỏng, luôn phải đi ngay lập tức khi có cảm giác buồn và dễ bị són nếu chậm trễ dù chỉ một chút, cần cảnh giác với các bệnh lý liên quan đến tuyến tụy hoặc gan.

4. Không có bất thường trong phân khi đại tiện

Đặc điểm cuối cùng nằm ở chính hình dạng và tính chất của phân, chi tiết nhiều người ít để ý nhưng lại nói lên rất nhiều điều về sức khỏe đường ruột. Theo bác sĩ Liu Juan, Khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Zhongda trực thuộc Đại học Đông Nam Á (Trung Quốc), phân của người có hệ tiêu hóa khỏe mạnh thường có hình dạng ổn định, màu sắc bình thường, không lẫn máu, không có váng mỡ nổi trên mặt nước, không chuyển màu đen bất thường và không có mùi quá nồng khác lạ so với ngày thường.

Nếu thường xuyên thấy phân có máu tươi hoặc máu đen, kèm mùi hôi bất thường, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý đường tiêu hóa, trong đó có cả ung thư đại trực tràng. Còn nếu phân nổi nhiều váng mỡ, khó trôi, đó có thể liên quan đến khả năng hấp thu chất béo kém hoặc các vấn đề ở gan, tụy. Cảm giác đại tiện không hết, dù đã cố rặn thêm cũng không cải thiện, kéo dài nhiều ngày cũng là dấu hiệu không nên bỏ qua.

Ngoài ra, các chuyên gia nhắc nhở rằng nếu thói quen đi vệ sinh đột ngột thay đổi trong nhiều tuần, hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau bụng kéo dài, có máu trong phân hay sụt cân không rõ nguyên nhân thì nên đi khám. Đừng chủ quan vì đó không chỉ là chuyện nhỏ nhặt hàng ngày, mà cón thể là dấu hiệu của nhiều bệnh tật nghiêm trọng, thậm chí nguy hiểm tính mạng.

Nguồn và ảnh: Aboluowang, Baidu Health, EDH