Vệ tinh Trung Quốc 'soi' từ không gian: Máy bay Mỹ ở Saudi Arabia bị 'điểm danh' trước giờ không kích Iran

Trang IntelliNews đưa tin, hình ảnh được công bố bởi công ty khởi nghiệp MizarVision có trụ sở tại Hàng Châu (Trung Quốc) kèm theo chú thích cho thấy hơn chục máy bay Mỹ tập trung tại căn cứ không quân để chuẩn bị cho Chiến dịch Epic Fury (tạm dịch: Chiến dịch Cuồng nộ) bắt đầu vào ngày 28/2, theo xác nhận của tạp chí Aviation Week (Mỹ).

Hình ảnh có độ phân giải dưới 1 mét (mức độ chi tiết này cho phép nhận diện các vật thể nhỏ) và các máy bay trên đường băng được nhận dạng bởi trí tuệ nhân tạo (AI), cung cấp thông tin về loại và thông số kỹ thuật của máy bay. Trước khi hình ảnh này được công bố trên internet, người ta vẫn cho rằng chỉ có Mỹ mới sở hữu vệ tinh có chất lượng và độ phân giải như vậy. Hình ảnh này cho thấy Mỹ đã mất đi thế độc quyền trong lĩnh vực giám sát không gian.

Theo Shanaka Anslem Perera - tác giả cuốn sách "Sự trỗi dậy bắt đầu" đồng thời là một nhà phân tích chính trị, lĩnh vực không gian thương mại của Trung Quốc đã bước vào một kỷ nguyên thay đổi mang tính cách mạng, có thể định hình lại các cuộc xung đột hiện đại. Ông cho rằng việc công bố hình ảnh vệ tinh chi tiết về các khí tài quân sự của Mỹ tại Saudi Arabia thể hiện "sự dân chủ hóa hoạt động tình báo".

Các máy bay đang trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu tại Saudi Arabia bao gồm: 15 máy bay tiếp nhiên liệu trên không KC-135, 6 máy bay tiếp nhiên liệu KC-46 Pegasus, 6 máy bay cảnh báo sớm trên không E-3 Sentry, 2 máy bay liên lạc trên không E-11A, cũng như máy bay vận tải C-130 Hercules và C-5 Galaxy.

Thông tin về những máy bay này thực sự có ý nghĩa. Máy bay trinh sát E-3 đặc biệt hiếm, vì phi đội của Mỹ chỉ có khoảng 30 chiếc loại này, dễ dàng nhận biết bởi vỏ radar tròn rất lớn nằm phía trên thân máy bay và rất cần thiết cho việc giám sát và liên lạc trong một cuộc xung đột đang diễn ra ác liệt. 1/5 tổng số máy bay loại này của Mỹ đã được nhìn thấy rõ ràng tại căn cứ Prince Sultan, minh chứng cho sự sắp bắt đầu của Chiến dịch Epic Fury hơn một tuần trước khi nó chính thức diễn ra.

Các chuyên gia nhận định rằng Bắc Kinh cũng có thể đang chia sẻ những hình ảnh vệ tinh tiên tiến về sự phân bố quân sự của Mỹ ở Trung Đông với Tehran, những hình ảnh này có thể được sử dụng cho các cuộc tấn công tên lửa của Iran nhắm vào các căn cứ Mỹ ngay khi xung đột nổ ra.

“Trung Quốc đang chia sẻ công nghệ do thám vệ tinh tiên tiến của mình với Iran”, Perera nói. “Đây là ảnh chụp bằng vệ tinh thương mại Trung Quốc về căn cứ không quân Prince Sultan ở Saudi Arabia. Mỗi ô màu đỏ là một mô hình trí tuệ nhân tạo xác định loại máy bay quân sự của Mỹ. Mỗi nhãn được gán đều bằng tiếng Trung.”

“Chỉ còn lại 31 chiếc E-3 trong toàn bộ biên chế của Không quân Mỹ trên toàn thế giới, có nghĩa là khoảng 1/5 phi đội cảnh báo sớm và kiểm soát trên không (AWACS) đang hoạt động của Mỹ đang đậu trên một đường băng duy nhất ở sa mạc Saudi Arabia”, Perera nhận định.

Căn cứ không quân Prince Sultan sau đó đã bị tên lửa đạn đạo của Iran tấn công, các phóng viên của hãng thông tấn AFP (Pháp) đưa tin về các vụ nổ ở các quận phía đông Riyadh. Chính quyền Saudi Arabia cho biết hệ thống phòng không của họ đã đánh chặn các tên lửa Iran. Tình trạng của các máy bay vẫn chưa rõ ràng.

'Dân chủ hóa tình báo'

Tuy nhiên, theo nhà phân tích Perera, ý nghĩa không nằm ở chính cuộc tấn công mà ở việc thu thập được thông tin tình báo.

“Trụ cột của Chiến dịch Epic Fury được lập danh mục từ không gian và công bố trên Weibo [một mạng xã hội của Trung Quốc]. Đây là căn cứ mà Iran nhắm mục tiêu”, ông nói. “Điều đó có nghĩa là Iran có chính xác bức tranh tình báo giống hệt như những gì MizarVision đã cung cấp miễn phí cho toàn thế giới.”

Việc công bố hình ảnh này thể hiện một sự thay đổi mang tính cấu trúc trong lĩnh vực tình báo quân sự.

“Đây chính là diện mạo của việc dân chủ hóa tình báo”, Perera nói. “Năm 1991, chỉ có Mỹ mới có thể nhìn thấy từng máy bay riêng lẻ trên đường băng từ không gian. Năm 2003, một số ít quốc gia đã có khả năng đó. Đến năm 2026, một công ty khởi nghiệp của Trung Quốc công bố hình ảnh vệ tinh được chú thích về sự bố trí lực lượng của Mỹ trên mạng xã hội, và Aviation Week tiến hành phân tích trước khi tên lửa đầu tiên được phóng đi.”

Trích dẫn phân tích từ Defence Security Asia, chuyên gia Perera nói thêm rằng “hình ảnh có độ phân giải dưới 1 mét, phân biệt được từng loại máy bay riêng lẻ, về cơ bản làm thay đổi những toan tính bí mật của các hoạt động triển khai trước khi tấn công”.

“Bạn không thể tập trung 200 máy bay tại nửa tá căn cứ và giữ bí mật khi mà vệ tinh thương mại chụp ảnh mọi đường băng 2 lần mỗi ngày và các mô hình AI gắn nhãn cho từng máy bay trước khi nhà phân tích uống xong tách cà phê”, ông nói. “Thời đại của việc triển khai bí mật đã kết thúc.”

“Cuộc chiến tiếp theo sẽ không được lên kế hoạch bí mật”, Perera kết luận. “Nó sẽ được theo dõi từ quỹ đạo bởi tất cả mọi người, bằng mọi ngôn ngữ, cùng một lúc.”