Việt Nam phải cân nhắc lại chiến lược tăng trưởng

Hãng tin AFP ngày 22.8 dẫn lời các nhà phân tích cho rằng: Nếu không muốn gặp phải nguy cơ trì trệ, Việt Nam (VN) phải cân nhắc lại chiến lược tăng trưởng vốn đã đưa Việt Nam từ nghèo đói vươn lên thành một trong các nền kinh tế phát triển nhanh nhất Châu Á.

Theo các nhà phân tích, VN đặt mục tiêu trở thành một quốc gia công nghiệp hóa vào năm 2020, có nguy cơ mất cơ hội làm ăn vào tay cả những nước nghèo hơn, song có nhân công rẻ hơn, lẫn những nước giàu hơn được đổi mới nhiều hơn và sở hữu lực lượng lao động có chất lượng cao hơn.

Trưởng đại diện Ngân hàng Thế giới (WB) tại VN, Victoria Kwakwa, phát biểu tại một cuộc hội thảo do Viện Khoa học Xã hội Việt Nam (VASS) và WB phối hợp tổ chức trong tuần trước: “VN đang ở thời điểm quan trọng trong lịch sử phát triển kinh tế và xã hội của mình”.

Từ năm 1986, VN đã tiến hành chuyển đổi từ kinh tế kế hoạch sang kinh tế thị trường, một chính sách được biết đến với cái tên “đổi mới”, đã từng giúp VN tăng trưởng vào loại nhanh nhất Châu Á.

Tuy nhiên, WB và VASS cho rằng đà “đổi mới” đang mất dần. Theo bản báo cáo chung của hai tổ chức này, nền kinh tế VN thiếu sự năng động và phụ thuộc quá nhiều vào khai thác tài nguyên thiên nhiên và ngành công nghiệp thường do các tập đoàn lớn của Nhà nước nắm giữ, trong khi cơ sở hạ tầng giao thông và các cơ sở hạ tầng khác còn kém phát triển.

Một trở ngại khác là nền giáo dục, mà các chuyên gia cho rằng còn lâu mới đạt tiêu chuẩn quốc tế, bị ảnh hưởng bởi nạn tham nhũng và không phù hợp để VN đào tạo được một lực lượng lao động có kỹ năng mà đất nước cần.

Ông Đỗ Hoài Nam - Chủ tịch VASS, cho rằng, VN phải vượt qua những thách thức lớn nếu muốn thoát khỏi danh sách các nước có thu nhập trung bình.

Ông nói: “VN vừa thoát khỏi danh sách các nước nghèo và những thành tựu của VN chưa thực sự bền vững”. Ông đánh giá cơ sở hạ tầng kinh tế của VN chưa phát triển tốt, còn thiếu chuyên môn hóa. Ngoài ra, các tiêu chuẩn về khoa học và công nghệ vẫn còn thấp so với các đối thủ cạnh tranh trong khu vực.

Báo cáo của WB và VASS cho biết, thu nhập tính theo đầu người hàng năm của VN đã tăng từ dưới 100USD năm 1990 lên khoảng 1.200USD trong năm nay, trong khi tỉ lệ nghèo giảm từ 58% năm 1993 xuống còn khoảng 12% năm ngoái.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, con số này không nói lên toàn bộ vấn đề và tăng trưởng của VN đi liền với sự mất cân bằng ngày càng lớn giữa các khu vực thành thị và nông thôn và giữa người Kinh với người dân tộc thiểu số sống ở các khu vực xa xôi.

Một chuyên gia khác của VASS - Lê Kim Sa - cho rằng: Nhiều nước đã vươn tới mức có thu nhập trung bình, song rất ít nước thành công trong việc đưa nước mình trở thành nước có thu nhập cao.

Ông nhắc tới việc qua khoảng 3 thập kỷ trong khi Hồng Kông, Singapore, Hàn Quốc và Đài Loan trở thành các nước và vùng lãnh thổ có thu nhập cao, thì Malaysia, Thái Lan và Philippines vẫn không thoát khỏi danh sách các nước có thu nhập trung bình.

Kwakwa cho rằng trong thập kỷ tới và xa hơn nữa, VN hoặc có thể tiếp tục đẩy nhanh sự phát triển xã hội và kinh tế của mình để trở thành một xã hội công nghiệp hóa thịnh vượng hoặc có thể đối mặt với sự trì trệ cả trong phát triển xã hội lẫn kinh tế.

Theo H.Thành (dịch VNA, AFP)
Báo Lao động