Yếu tố quyết định tốc độ tăng trưởng kinh tế

Đầu tư là yếu tố có tác động kép: vừa là yếu tố vật chất quyết định tốc độ tăng trưởng kinh tế, vừa góp phần tiêu thụ sản phẩm của nhiều ngành sản xuất, tạo ra cơ sở vật chất- kỹ thuật để mở đường cho tăng trưởng

Trong điều kiện xuất khẩu gặp khó khăn, lần đầu tiên, tính từ năm 1992, tốc độ tăng trưởng kim ngạch có thể mang dấu âm, thậm chí, có dự đoán đưa ra mức độ suy giảm có thể là hai chữ số; tiêu thụ trong nước tuy tăng khá, nhưng do thu nhập và sức mua có khả năng thanh toán của dân cư còn thấp, nên đầu tư là yếu tố có tác động kép: vừa là yếu tố vật chất quyết định tốc độ tăng trưởng kinh tế, vừa góp phần tiêu thụ sản phẩm của nhiều ngành sản xuất, tạo ra cơ sở vật chất- kỹ thuật để mở đường cho tăng trưởng.

Theo công bố của Tổng cục Thống kê, tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội 9 tháng ước đạt 483.200 tỷ đồng, bằng gần 41,8% so với GDP, cao hơn tỷ lệ 41,56% của cùng kỳ năm trước. Dự đoán cả năm có thể đạt 42,5%, tỷ lệ này chỉ thấp hơn 2 năm 2006 và 2007.

So với cùng kỳ năm trước, tổng vốn đầu tư thực hiện đã tăng 14,4%, cao hơn tốc độ tăng 13,8% của GDP tính theo giá thực tế. Đó chính là yếu tố góp phần quan trọng vào việc ngăn chặn sự suy giảm tốc độ tăng trưởng, góp phần làm cho tăng trưởng kinh tế cao lên qua các quý, đang hướng đến việc hoàn thành và hoàn thành vượt mức mục tiêu tăng trưởng 5% về GDP.

Cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế thế giới tác động đến Việt Nam về nhiều mặt, trong đó trực tiếp nhất, lớn nhất là xuất khẩu và vốn đầu tư nước ngoài từ các nguồn. Nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong 9 tháng đăng ký đạt 12,6 tỷ USD, mặc dù bị sụt giảm tới 78,6% so với cùng kỳ năm trước, nhưng lượng vốn đăng ký bổ sung lại đạt 4,9 tỷ USD, chiếm tỷ trọng trong tổng vốn đăng ký cao hơn (tăng từ 11% lên 38,9%) và giảm ít hơn, chứng tỏ các nhà đầu tư bổ sung vốn do nhìn thấy kỳ vọng đầu tư.

Lượng vốn thực hiện ước đạt 7,2 tỷ USD, giảm 11,2% so với cùng kỳ năm trước, nhưng đã đạt 72% kế hoạch cả năm, và nếu đạt được kế hoạch, thì cũng chỉ thua kém mức kỷ lục 11,6 tỷ USD của năm trước.

Trong 9 tháng, vốn đăng ký mới theo đối tác đầu tư, dẫn đầu là Samoa 1,7 tỷ USD, tiếp đến là Đài Loan trên 1,3 tỷ USD, Hàn Quốc gần 1,3 tỷ USD, quần đảo Virgin thuộc Anh 1 tỷ USD... Trong 43 địa bàn có vốn đăng ký mới, dẫn đầu là Bà Rịa - Vũng Tàu (với 2.852,5 triệu USD, nếu kể cả 3,8 tỷ USD vốn bổ sung thì lên tới trên 6,6 tỷ USD).

Nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) 9 tháng cam kết đạt 3.236 triệu USD (vốn vay 3.122,5 triệu USD, viện trợ không hoàn lại 113,5 triệu USD). Lượng vốn giải ngân đạt 1.715 triệu USD, đạt 90% kế hoạch giải ngân cả năm. Đây là kết quả tích cực và khả quan trong năm nay.

Do lượng vốn thực hiện đầu tư trực tiếp nước ngoài bị sụt giảm, nên nguồn vốn đầu tư trong nước đã tăng trưởng cao hơn để không những bù lại sự sụt giảm trên của nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, mà còn làm cho tổng nguồn vốn đầu tư phát triển tăng cao.

Trong tổng vốn đầu tư khu vực nhà nước, nguồn vốn từ ngân sách nhà nước thực hiện 9 tháng ước đạt trên 96.500 tỷ đồng. Đây là cố gắng lớn trong điều kiện thu, chi ngân sách bị mất cân đối. Tỷ lệ thực hiện đã đạt 67% kế hoạch cả năm.

Nguồn vốn do trung ương quản lý đạt 72,4%, trong đó Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đạt đạt 88,2%, nhưng Bộ Xây dựng chỉ đạt 43,3%. Nguồn vốn do địa phương quản lý mới đạt 63,5%. Bên cạnh những địa phương đạt cao hơn tỷ lệ chung, một số địa phương còn đạt thấp là Hà Tĩnh, Khánh Hoà, Bình Dương, Hoà Bình...

Vấn đề quan trọng về vốn đầu tư trong năm nay là việc vay vốn hỗ trợ lãi suất để đầu tư trung và dài hạn triển khai còn chậm, vừa đổi mới thiết bị, kỹ thuật- công nghệ, nâng cao năng suất sức cạnh tranh, vừa tranh thủ lúc giá thiết bị, kỹ thuật- công nghệ trên thế giới hiện đang còn thấp. Vấn đề quan trọng hơn là hiệu quả đầu tư, bởi hệ số giữa tỷ lệ vốn đầu tư/GDP so với tốc độ tăng trưởng GDP năm nay có thể tiếp tục cao lên so với năm trước.

Theo Minh Nhung
Đầu tư