Vì sao lãi suất cuối năm dự báo khó giảm?

Chia sẻ tại chương trình Cà phê doanh nhân , với chủ đề doanh nghiệp hợp lực cho tăng trưởng 2 con số sáng 8/8, tại TP.HCM, đại diện nhiều doanh nghiệp chia sẻ, lãi suất thời gian qua tăng cao khiến họ phải vay vốn trên 10%, thậm chí 11-13%.

Lý giải việc lãi suất liên tục tăng thời gian qua, TS. Cấn Văn Lực cho rằng khi tăng trưởng kinh tế cao thì phải tăng thêm nguồn vốn đối ứng. Tín dụng tăng cao, ngân hàng buộc phải nâng mặt bằng lãi suất để thu hút tiền gửi.

Một lý do nữa là còn có nhiều kênh đầu tư khác như vàng, chứng khoán, bất động sản. Nếu lãi suất ngân hàng không đủ sức hấp dẫn thì lập tức dòng tiền sẽ dịch chuyển sang các kênh khác ngay.

Ngoài ra, hệ thống ngân hàng phải đảm bảo lãi suất huy động thực dương (lãi suất gửi tiền phải cao hơn lạm phát) để giữ chân người dân. Khi nhu cầu vốn quá lớn, lãi suất đầu vào bị đẩy lên. Tình hình này đã bắt đầu từ năm ngoái.

“Do những nguyên nhân và bối cảnh hiện nay, việc quay trở lại mức lãi suất quá thấp như trước đây là không khả thi” , ông Lực nói.

Chuyên gia kinh tế Trần Du Lịch cũng cho rằng không nên quá kỳ vọng lãi suất sẽ giảm trong năm nay, vì mục tiêu vừa phải tăng trưởng kinh tế, vừa phải kiểm soát lạm phát. Hiện nay, mức lạm phát mục tiêu mà Quốc hội cho phép là 4,5% và thực tế chỉ số CPI đã tiếp cận mức đó.

Ông Lịch cho rằng cái khó hiện nay là nền kinh tế đang quá phụ thuộc vào hệ thống ngân hàng thương mại. Trong khi đó, chức năng của ngân hàng thương mại chủ yếu là cung cấp vốn ngắn hạn; còn vốn trung và dài hạn phải thông qua thị trường vốn và các định chế tài chính khác.

“Nếu chúng ta tiếp tục chỉ dựa vào ngân hàng thương mại thì rất khó để giảm giá vốn xuống”, ông Lịch nói.

Vẫn còn cửa cho doanh nghiệp vay vốn rẻ

Theo ông Từ Tiến Phát, Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), vẫn còn nhiều cách để doanh nghiệp tiếp cận vốn rẻ, ổn định. Ông Phát tính toán, nếu lãi suất cho vay tiền đồng hiện nay cao thì doanh nghiệp có thể tiếp cận nguồn vốn rẻ hơn bằng vay ngoại tệ.

Ví dụ, doanh nghiệp xuất nhập khẩu có thể vay bằng USD với lãi suất chỉ dao động khoảng 4%. Nếu tính cả biến động tỷ giá (khoảng 1% - 1,5%) thì tổng chi phí tối đa khoảng 6%. Nếu lo ngại biến động tỷ giá, có thể sử dụng các biện pháp phái sinh lãi suất hoặc mua bán có kỳ hạn, khi đó chi phí cũng vẫn chỉ còn khoảng 2 - 3%, rẻ hơn nhiều so với mức lãi suất trên 10% hiện nay.

Với doanh nghiệp quy mô vừa, có thể tiếp cận nguồn vốn qua trái phiếu với thời hạn dài hơn từ 5 năm, 7 năm, thậm chí 10 năm.

“ Tôi có lời khuyên cho doanh nghiệp ở thời điểm này: Doanh nghiệp nên linh hoạt hơn trong các giải pháp tài chính, thay vì chỉ vay vốn theo cách truyền thống.

Còn vai trò của ngân hàng lúc này, nếu chỉ dừng lại ở việc cho vay thì chưa hết trách nhiệm. Cần có giải pháp giúp doanh nghiệp giảm áp lực vốn, tăng năng suất lao động. ACB đã ứng dụng AI trong suốt 3-4 năm qua và có đội ngũ chuyên tư vấn giải pháp cho lĩnh vực sản xuất, thương mại và dịch vụ.

Bất kể quy mô doanh nghiệp lớn hay nhỏ, nếu muốn triển khai AI để tăng năng suất, chỉ cần một cuộc gọi, chúng tôi sẽ cử đội ngũ 3-4 người xuống tận nơi để tư vấn và triển khai”, CEO ngân hàng Á Châu nói.

Ông Từ Tiến Phát nói thêm, hiện nay, room tín dụng của ACB khoảng 12 - 13%, nhưng mới chỉ sử dụng khoảng 2/3, còn 1/3 hạn mức vẫn đang sẵn sàng chào đón các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ tại TP.HCM.

Tuy nhiên, ở góc độ doanh nghiệp, theo ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Du lịch Vietravel, không dễ vay vốn bằng ngoại tệ bởi chênh lệch tỷ giá không dự báo được. Biến động tỷ giá đột biến có thể khiến toàn bộ bài toán kinh doanh của doanh nghiệp đổ bể hết.

“Với doanh nghiệp chúng tôi, một năm sử dụng vài chục triệu USD nên chúng tôi nhìn thấy tỷ giá là sợ lắm. Từ hàng không đến du lịch đều rất sợ chênh lệch tỷ giá”, ông Kỳ chia sẻ.

Còn TS. Cấn Văn Lực cho rằng trong giai đoạn hiện nay, ngân hàng và doanh nghiệp nên cùng ngồi bàn bạc phương án tài chính tối ưu, lãi suất hợp lý. Cuối cùng, để làm ăn lâu dài, doanh nghiệp dứt khoát phải nâng tầm mình lên, để niêm yết trên thị trường chứng khoán.