Vì sao lừa đảo trực tuyến ở Đông Nam Á khó bị triệt phá?

Công dân Ấn Độ bị nghi từng làm việc tại các trung tâm lừa đảo ở Myanmar lên máy bay hồi hương từ Thái Lan, ngày 6/11/2025 (Ảnh: AP)

Việc Campuchia bắt giữ và dẫn độ một doanh nhân bị cáo buộc cầm đầu mạng lưới lừa đảo trực tuyến xuyên quốc gia được xem là động thái hiếm hoi nhằm vào ngành công nghiệp tội phạm đã chiếm đoạt hàng chục tỷ USD trên toàn cầu. Giới chức Mỹ và Anh cho rằng đối tượng này điều hành một tổ chức khai thác lao động bị buôn bán để lừa đảo nạn nhân ở nhiều quốc gia.

Các vụ lừa đảo thường bắt đầu bằng những tin nhắn đơn giản như mời làm việc bán thời gian hoặc chào hỏi làm quen. Phía sau các tài khoản này thường là những lao động bị ép làm việc 12 - 16 giờ mỗi ngày trong các khu phức hợp khép kín, liên tục gửi tin nhắn để tìm nạn nhân.

Theo các tổ chức quốc tế, hàng trăm nghìn người được cho là đang bị giam giữ và cưỡng bức lao động tại các trung tâm lừa đảo trên khắp Đông Nam Á. Dù có những vụ bắt giữ gây chú ý, việc triệt phá toàn bộ mạng lưới vẫn đặc biệt khó khăn.

Tại Myanmar, quân đội nước này từng tuyên bố đóng cửa KK Park - một trung tâm lừa đảo lớn gần biên giới Thái Lan. Tuy nhiên, nhiều cơ sở khác vẫn tiếp tục hoạt động. Sau cuộc đột kích, khoảng 1.500 lao động đến từ nhiều quốc gia khác nhau đã chạy sang Thái Lan, cho thấy quy mô và tính xuyên biên giới của các đường dây này.

Các trung tâm lừa đảo thường phát triển từ các sòng bạc và hoạt động cờ bạc trái phép từng bùng nổ trong khu vực hơn 1 thập kỷ qua. Khi đại dịch COVID-19 khiến nguồn khách sụt giảm, nhiều cơ sở chuyển sang lừa đảo trực tuyến, tận dụng hạ tầng và nhân lực sẵn có.

Báo cáo năm 2023 của Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc ước tính có khoảng 120.000 người ở Myanmar và 100.000 người ở Campuchia bị ép làm việc trong các hoạt động lừa đảo. Ngoài nạn nhân bị buôn bán, các đường dây này còn tuyển người tự nguyện bằng lời hứa lương cao, nhưng sau đó tịch thu hộ chiếu và dùng bạo lực để kiểm soát.

Các đối tượng lừa đảo nhắm đến nạn nhân trên toàn cầu, ngày càng sử dụng công cụ dịch thuật ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Riêng năm 2024, người Mỹ được cho là đã thiệt hại ít nhất 10 tỷ USD từ các vụ lừa đảo có liên quan đến Đông Nam Á.

Dù nhiều cuộc truy quét đã diễn ra, các tổ chức xã hội cảnh báo rằng nếu chỉ giải cứu nạn nhân mà không xử lý những kẻ cầm đầu, các trung tâm lừa đảo mới sẽ tiếp tục xuất hiện.