Vì sao mã OTP thường có 4 - 6 chữ số, chỉ dùng được trong khoảng 30 - 60 giây ?

OTP (One Time Password) là loại mật khẩu chỉ sử dụng một lần, xuất hiện trong hầu hết các giao dịch trực tuyến hiện nay như chuyển khoản ngân hàng, thanh toán trực tuyến, đăng nhập mạng xã hội hay xác thực tài khoản. Điểm đặc biệt của loại mật khẩu này là chỉ có hiệu lực trong thời gian rất ngắn, thường từ 30-60 giây. Nếu người dùng không nhập đúng mã trong thời gian quy định, giao dịch sẽ không thể hoàn tất và hệ thống sẽ yêu cầu cấp một mã mới.

Theo các chuyên gia, việc OTP chỉ gồm 4-6 chữ số không phải là lựa chọn ngẫu nhiên mà là kết quả của quá trình cân bằng giữa khả năng bảo mật và trải nghiệm sử dụng.

Nếu mã OTP quá ngắn, chẳng hạn chỉ 2 hoặc 3 chữ số, số lượng tổ hợp sẽ quá ít, làm tăng khả năng bị đoán trúng. Ngược lại, nếu mã kéo dài tới 10 hay 12 chữ số, người dùng sẽ mất nhiều thời gian hơn để đọc, ghi nhớ và nhập liệu, trong khi OTP chỉ có hiệu lực trong vài chục giây.

Theo Mozilla Developer Network (MDN) - cổng tài liệu kỹ thuật chính thức của Mozilla về công nghệ và bảo mật web, mã OTP gồm 4 chữ số tạo ra khoảng 10.000 tổ hợp khác nhau, trong khi mã 6 chữ số có tới 1 triệu tổ hợp.

Với khoảng 1 triệu khả năng kết hợp, xác suất đoán đúng một mã OTP là khoảng 1 trên 1 triệu. Đây được xem là mức bảo mật đủ cao khi kết hợp với các cơ chế bảo vệ khác, đồng thời vẫn giúp người dùng có thể nhập mã nhanh và thuận tiện.

Tuy nhiên, độ dài của OTP chỉ là một phần trong cơ chế bảo mật. Yếu tố quan trọng hơn nằm ở thời gian hiệu lực rất ngắn của mỗi mã xác thực. Theo MDN, OTP được thiết kế để chỉ sử dụng một lần trong một khoảng thời gian xác định rồi tự động mất hiệu lực, kể cả khi chưa được sử dụng.

Thời gian hết hạn lý tưởng của OTP là không quá 5 phút, trong khi phần lớn hệ thống hiện nay rút ngắn xuống còn khoảng 30-60 giây để tăng khả năng bảo vệ. Điều này đồng nghĩa ngay cả khi mã OTP bị lộ hoặc bị kẻ gian nhìn thấy, cơ hội lợi dụng cũng rất nhỏ vì mã sẽ nhanh chóng không còn giá trị.

Hầu hết các mã OTP hiện nay được tạo theo cơ chế TOTP (Time based One Time Password). Đây là phương thức đang được hầu hết ngân hàng, ứng dụng xác thực và các nền tảng trực tuyến sử dụng.

Để tạo ra mỗi mã OTP, hệ thống cần hai yếu tố: một khóa bí mật được cấp riêng cho từng tài khoản và thời gian hiện tại tính theo đồng hồ hệ thống. Cứ sau mỗi khoảng 30 giây, thời gian sẽ được chia thành các đoạn đều nhau và kết hợp với khóa bí mật để tạo ra mã mới. Nhờ đó, dù bạn đang dùng ứng dụng xác thực ở đâu, chỉ cần thời gian trên thiết bị khớp với máy chủ, mã OTP sẽ đúng.

Quy trình tạo OTP hiện nay tuân theo tiêu chuẩn quốc tế RFC 6238, sử dụng thuật toán HMAC-SHA1 để tạo mã xác thực từ hai yếu tố: khóa bí mật riêng của từng tài khoản và thời gian hiện tại. Kết quả cuối cùng được rút gọn thành dãy 6 chữ số mà người dùng nhìn thấy trên màn hình.

Hệ thống cũng chỉ chấp nhận mã được tạo cho đúng tài khoản và đúng thời điểm, khiến việc sử dụng lại mã cũ hoặc đoán ngẫu nhiên một mã hợp lệ gần như không khả thi. Chính điều này đã giúp OTP trở thành một trong những lớp xác thực quan trọng nhất, bảo vệ các tài khoản và hàng triệu giao dịch trực tuyến mỗi ngày.

(Tổng hợp)