Việt Nam đưa thành công khối than nguyên khối nặng 28 tấn từ độ sâu 176 m dưới lòng đất: Lập kỷ lục lớn nhất cả nước, nay đặt cạnh công trình hơn 900 tỷ đồng phủ 14.000 m² kính đen

Việt Nam sở hữu nhiều bảo tàng, công trình kiến trúc độc đáo, không chỉ gây ấn tượng bởi quy mô xây dựng mà còn lưu giữ những hiện vật đặc biệt, gắn với lịch sử, văn hóa và quá trình phát triển của từng vùng đất. Trong số đó, có những hiện vật sở hữu kích thước, trọng lượng hiếm thấy, từng được xác lập kỷ lục Việt Nam.

Một trong những trường hợp nổi bật là khối than antraxit nguyên khối nặng khoảng 28 tấn, được khai thác tại mỏ Cọc Sáu, Quảng Ninh. Đáng chú ý, khối than này được đưa lên từ khu vực khai thác độ sâu 176 m dưới lòng đất, sau đó vận chuyển về trưng bày tại Bảo tàng Quảng Ninh, công trình kiến trúc hơn 900 tỷ đồng nằm bên bờ vịnh Hạ Long.

Hành trình đưa khối than 28 tấn lên mặt đất, lập kỷ lục lớn nhất Việt Nam

Ngày 5/4/2012, tại vỉa G2, moong Đông Thắng Lợi, thuộc công trường Xúc Tả Ngạn của Công ty CP Than Cọc Sáu - Vinacomin, các công nhân mỏ đã phát hiện và khai thác một khối than antraxit có kích thước đặc biệt. Khối than được tìm thấy tại mỏ lộ thiên, đã được đào sâu từ lâu, kích thước 3,6 m × 2,8 m × 2,2 m, thể tích khoảng 22,2 m³ và trọng lượng lên tới 28 tấn.

Việc đưa một khối than lớn như vậy lên khỏi moong khai thác là công việc đòi hỏi kỹ thuật và sự phối hợp của đội ngũ công nhân. Nhóm thợ mỏ dưới sự chỉ huy của ông Nguyễn Đức Hải, Quản đốc Công trường Xúc Tả Ngạn, đã sử dụng các trang thiết bị tiên tiến, hiện đại để đưa khối than lên khỏi khu vực khai thác.

Sau đó, hiện vật được vận chuyển về Bảo tàng Quảng Ninh và chính thức bàn giao ngày 10/7/2014, trở thành một trong những điểm nhấn tại không gian trưng bày ngoài trời.

Đến ngày 22/1/2015, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Ninh phối hợp với Tổ chức Kỷ lục Việt Nam tổ chức công bố kỷ lục khối than antraxit nguyên khối lớn nhất Việt Nam. Việc xác lập kỷ lục không chỉ ghi nhận kích thước đặc biệt của hiện vật mà còn tôn vinh thành quả lao động, trình độ khai thác và những đóng góp của các thế hệ công nhân vùng mỏ.

Đáng chú ý, nơi đang lưu giữ khối than kỷ lục này cũng là một công trình kiến trúc có thiết kế khác biệt, lấy cảm hứng từ chính loại khoáng sản gắn liền với Quảng Ninh.

Công trình hơn 900 tỷ đồng, bao phủ bởi 14.000 m² kính đen

Khối than nguyên khối nặng 28 tấn hiện được trưng bày tại Bảo tàng Quảng Ninh, nằm trên đường Trần Quốc Nghiễn, bên cạnh Quảng trường 30/10, thuộc khu vực Hạ Long.

Tổ hợp Bảo tàng - Thư viện Quảng Ninh được xây dựng với tổng mức đầu tư 919 tỷ đồng, diện tích xây dựng khoảng 6.512 m². Công trình khánh thành ngày 13/10/2013, nhân dịp kỷ niệm 50 năm thành lập tỉnh Quảng Ninh.

Tổ hợp gồm ba khối chức năng chính: bảo tàng, thư viện và khu hội thảo - trưng bày, được kết nối bằng hệ thống cầu đi bộ trên cao. Điểm đặc biệt nhất của công trình nằm ở kiến trúc bên ngoài. Theo Cổng thông tin điện tử tỉnh Quảng Ninh, toàn tổ hợp được bao phủ bằng khoảng 14.000 m² kính đen bán cường lực, tạo nên hình ảnh như những khối than khổng lồ giữa không gian đô thị ven biển.

Thiết kế do kiến trúc sư người Tây Ban Nha Salvador Pérez Arroyo chủ trì thực hiện. Nhờ bề mặt kính phản chiếu, công trình còn được ví như một tấm gương khổng lồ, có thể phản chiếu mây trời, cảnh quan xung quanh và thay đổi sắc thái theo điều kiện ánh sáng.

Đáng chú ý, trong cuộc phỏng vấn với Báo Quảng Ninh, kiến trúc sư Salvador Pérez Arroyo từng nhận định giải pháp sử dụng nhiều hình khối phản chiếu liên tục, kết hợp cách lắp kính cách bề mặt tường một khoảng nhất định, là phương pháp lần đầu được áp dụng trên thế giới.

Không chỉ gây chú ý bởi hình thức kiến trúc, tổ hợp Bảo tàng - Thư viện Quảng Ninh còn giành giải Công trình của năm 2013 tại Ashui Awards, được trao vào tháng 1/2014.

Bên trong công trình đặc biệt, du khách có thể trải nghiệm những gì?

Ngày nay, Bảo tàng Quảng Ninh là một trong những điểm tham quan văn hóa thu hút du khách khi đến Hạ Long. Không chỉ chụp ảnh với công trình được ví như viên ngọc đen bên bờ vịnh, du khách còn có thể khám phá ba tầng trưng bày với những chủ đề khác nhau.

Tầng 1 giới thiệu thiên nhiên, địa chất và hệ sinh thái biển đảo Quảng Ninh, nổi bật với bộ xương cá voi cùng các mẫu vật sinh vật biển. Tầng 2 là không gian lịch sử được thiết kế gợi hình lòng thuyền gỗ, trong khi tầng 3 tái hiện ngành khai thác than với những mô hình hầm lò, thiết bị và tư liệu về đời sống thợ mỏ.

Đáng chú ý, trải nghiệm tại bảo tàng ngày càng được đổi mới nhờ ứng dụng công nghệ.

Cụ thể, du khách có thể sử dụng vé điện tử, mã QR và các thiết bị tương tác để tìm hiểu hiện vật. Đơn vị cũng đã số hóa hơn 550 hiện vật dưới dạng mô hình 3D, đưa lên hệ thống bảo tàng ảo phục vụ công chúng. 

Từ cuối tháng 5/2026, bảo tàng còn triển khai thí điểm chương trình “Bảo tàng đêm - Hành trình di sản”, kết hợp tham quan với âm thanh, ánh sáng và các hoạt động văn hóa. Du khách muốn trải nghiệm chương trình cần kiểm tra lịch tổ chức trước khi đến.

Sức hút của công trình còn được thể hiện qua lượng khách tham quan. Theo thông tin của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, ngày 12/12/2025, Bảo tàng Quảng Ninh đã đón vị khách thứ một triệu trong năm. Đến năm nay 2026, đây tiếp tục trở thành điểm đến được quảng bá rộng rãi, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.