Việt Nam sở hữu kho báu 'dầu mỏ' không bao giờ cạn, Thủ tướng cho biết tài nguyên này sẽ tạo ra doanh thu 80 tỷ USD vào năm 2030

Thời điểm vàng để Việt Nam bứt phá trong lĩnh vực dữ liệu

Phát biểu khai mạc phiên họp Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu mới đây, Thủ tướng  Chính phủ Phạm  Minh Chính, Trưởng Ban chỉ đạo nhấn mạnh vai trò quan trọng của dữ liệu; việc xây dựng cơ sở dữ liệu là công việc quan trọng, ý nghĩa lớn.

Thủ tướng cho biết, Bộ Chính trị đã ban hành nhiều Nghị quyết trụ cột, chiến lược mang tính đột phá để thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn tới, trong đó, Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia đã chỉ rõ: "khai thác tối đa tiềm năng của dữ liệu, đưa dữ liệu thành tư liệu sản xuất chính, thúc đẩy phát triển nhanh cơ sở dữ liệu lớn, công nghiệp dữ liệu, kinh tế dữ liệu".

Thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng  Chính phủ đã tập trung chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương quyết liệt triển khai Nghị quyết số 57 với tinh thần "Đảng đã chỉ đạo, Chính phủ đã thống nhất, Quốc hội đồng tình, Nhân dân ủng hộ, chỉ bàn làm, không bàn lùi", "tranh thủ từng giờ, từng phút".

Theo Thủ tướng, thế giới đang chứng kiến sự phát triển như vũ bão, chưa từng có của dữ liệu với tốc độ tăng trưởng bình quân trên 25%/năm, biến dữ liệu thành nguồn tài nguyên mới có giá trị cao trong kỷ nguyên số. Thời gian qua, chúng ta đã đạt nhiều kết quả tích cực trong phát triển dữ liệu, cùng với bước đột phá về chuyển đổi số và làn sóng trí tuệ nhân tạo đang lan tỏa sâu rộng.

"Nhiều chuyên gia kinh tế nhận định, đây là thời điểm vàng để Việt Nam bứt phá trong lĩnh vực dữ liệu, nếu quản trị dữ liệu hiệu quả kết hợp với sức mạnh của trí tuệ nhân tạo, lĩnh vực này có thể tạo ra doanh thu 80 tỷ USD vào năm 2030. Điều này khẳng định, dữ liệu đã thực sự là một lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế, một động lực tăng trưởng mới", Thủ tướng khẳng định.

Thủ tướng đánh giá, bên cạnh kết quả tích cực, Việt Nam vẫn đối mặt với "điểm nghẽn" về thể chế và hành lang pháp lý chưa theo kịp thực tiễn; dữ liệu thiếu kết nối, chia sẻ thực chất giữa các bộ, ngành, địa phương trong khi chất lượng dữ liệu còn thấp và thiếu chuẩn hóa. Bên cạnh đó, hạ tầng trung tâm dữ liệu chưa đáp ứng được yêu cầu cho phát triển dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, cộng với sự thiếu hụt trầm trọng nhân lực chất lượng cao và nguy cơ mất an toàn an ninh mạng, đang là những rào cản lớn kìm hãm sự hình thành thị trường dữ liệu và năng lực trí tuệ nhân tạo tự chủ quốc gia.

"Nếu như trước đây, sức mạnh quốc gia là tài nguyên thiên nhiên, vị trí địa lý, thì ngày nay, sức mạnh ấy phụ thuộc rất lớn vào dữ liệu. Có dữ liệu đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung thì mới có trí tuệ nhân tạo, mới có Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số, công dân số. An ninh dữ liệu phải mang tầm chiến lược nhằm bảo vệ dữ liệu của cả quốc gia, dân tộc và hơn 100 triệu người dân. Mất dữ liệu là mất thông tin, mất thông tin là mất an ninh và mất an ninh là mất quyền tự chủ", Thủ tướng phát biểu.

9 nhiệm vụ, giải pháp thời gian tới

Người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh, để phát triển dữ liệu, kinh tế dữ liệu với những đột phá và cải cách mạnh mẽ, toàn diện hơn nữa để Việt Nam bắt kịp, tiến cùng và vươn lên trên các lĩnh vực, là động lực quan trọng góp phần tăng trưởng 2 con số thời gian tới, Việt Nam cần 5 đột phá chiến lược về dữ liệu số: (1) Đột phá về thể chế dữ liệu; (2) Đột phá về hạ tầng dữ liệu gắn với trí tuệ nhân tạo tự chủ; (3) Đột phá về nhân lực dữ liệu; (4) Đột phá về phát triển cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành; (5) Đột phá về phát triển hệ sinh thái dữ liệu và kinh tế dữ liệu.

Thủ tướng cũng chỉ rõ các phương châm quan trọng: (1) Quyết liệt trong hành động; (2) Kết quả là thước đo; (3) Đồng bộ trong triển khai; (4) Dữ liệu là tài sản; (5) Hạ tầng dữ liệu là nền tảng; (6) Kinh tế dữ liệu là mũi nhọn; (7) An ninh dữ liệu là trọng yếu; (8) Người dân, doanh nghiệp là trung tâm.

"Tinh thần là đúng, đủ, sạch, sống, liên thông, thống nhất dùng chung. Phương châm quyết tâm, quyết liệt, hiệu quả, bao trùm, bền vững, vì dân", Thủ tướng phát biểu và yêu cầu các bộ ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị chủ động, tích cực theo thẩm quyền xây dựng cơ sở dữ liệu của bộ ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị mình, nếu vướng mắc, thiếu gì, cần gì phải báo cáo ngay.

Thứ nhất, triển khai hiệu quả các hoạt động của Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu. Bộ Công an trình Thủ tướng  Chính phủ ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Ban Chỉ đạo quốc gia, hoàn thành trong tháng 01/2026. Các bộ, ngành, địa phương thành lập Ban chỉ đạo về dữ liệu hoặc hợp nhất vào Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06.

Thứ hai, hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách đột phá phát triển về dữ liệu, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương xây dựng và ban hành quy định của Luật Dữ liệu và văn bản hướng dẫn như kiến trúc dữ liệu, từ điển dữ liệu, danh mục dữ liệu gốc, dữ liệu chủ…

Thứ ba , đẩy mạnh phát triển hạ tầng dữ liệu, nền tảng quốc gia, Thủ tướng chỉ đạo Bộ Công an khẩn trương hoàn thành và đưa vào vận hành hiệu quả Trung tâm dữ liệu quốc gia số 1, đề xuất xây dựng Trung tâm dữ liệu quốc gia số 2 và 3. Các bộ, ngành, địa phương khẩn trương đăng ký, xây dựng lộ trình, phương án chuyển dịch hạ tầng dữ liệu lên Trung tâm dữ liệu quốc gia, hoàn thành trong quý I/2026.

Đồng thời, đẩy mạnh nghiên cứu làm chủ và tổ chức triển khai các công nghệ dữ liệu cốt lõi như điện toán đám mây, chuỗi khối, sàn dữ liệu, mô hình ngôn ngữ lớn gắn với trí tuệ nhân tạo tự chủ. Thu hút, huy động nguồn lực đầu tư từ khu vực tư nhân và FDI để xây dựng, hình thành các Trung tâm dữ liệu và siêu Trung tâm dữ liệu đạt chuẩn quốc tế.

Thứ tư, đẩy mạnh xây dựng và phát triển các cơ sở dữ liệu quan trọng cần phải làm ngay. Bộ trưởng, Trưởng ngành trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, cơ sở dữ liệu phải bảo đảm "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung"; đẩy mạnh tạo lập, kết nối, chia sẻ dữ liệu. Các bộ, ngành quyết liệt tổ chức thực hiện, đăng ký kinh phí.

Thứ năm, đẩy mạnh kết nối, liên thông, chia sẻ dữ liệu, từng bước hình thành hệ sinh thái dữ liệu và nền kinh tế dữ liệu. Yêu cầu trong xây dựng cơ sở dữ liệu phải gắn với cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu số; chuẩn hóa dữ liệu, đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu; yêu cầu các bộ, ngành và địa phương sớm triển khai xây dựng kiến trúc dữ liệu, hoàn thành trong quý I/2026.

Thứ sáu, bảo đảm an ninh và chủ quyền dữ liệu quốc gia: Bộ Công an khẩn trương hoàn thiện khung pháp lý, tiêu chuẩn, quy chuẩn về bảo vệ dữ liệu. Tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý vi phạm, bảo đảm an toàn, ổn định các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quan trọng quốc gia.

Thứ bảy, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao để phát triển nền kinh tế dữ liệu: Đẩy mạnh đào tạo nhân lực dữ liệu, trí tuệ nhân tạo; tăng cường gắn kết 3 nhà; hoàn thiện cơ chế, chính sách đãi ngộ đặc thù cho đội ngũ làm công tác dữ liệu, nhất là vị trí then chốt, có chính sách thu hút và trọng dụng nhân tài; mở rộng đào tạo ở nước ngoài, cấp chứng chỉ quốc tế, tăng cường hợp tác với các tập đoàn công nghệ, viện nghiên cứu hàng đầu để phát triển nhân lực dữ liệu trình độ cao.

Thứ tám, bố trí đủ kinh phí từ nguồn chi đầu tư, chi thường xuyên cho phát triển các trung tâm dữ liệu, xây dựng cơ sở dữ liệu, tạo lập, thu thập, số hóa, làm sạch dữ liệu, đào tạo nhân lực…

Thứ chín , Bộ Tư pháp kiểm soát bộ thủ tục hành chính thống nhất, dùng chung nhưng có đặc thù.

Với những nỗ lực, quyết tâm và sự chủ động, sáng tạo của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp, người dân và những kết quả rất tích cực đã đạt được thời gian qua, Thủ tướng tin tưởng rằng phát triển dữ liệu, kinh tế dữ liệu sẽ tiếp tục có những chuyển biến mạnh mẽ, toàn diện và bền vững, góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, không ngừng nâng cao đời sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân, xây dựng đất nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng.