Vị thế mới của một "siêu cường" năng lượng

Tính đến quý 1 năm 2026, tổng công suất điện lắp đặt của Trung Quốc đạt gần 4 tỷ kilowatt – gấp khoảng ba lần so với Mỹ, theo báo cáo của CCTV. Sản lượng điện từ năng lượng sạch (thủy điện, điện hạt nhân, điện gió, điện mặt trời) đạt 0,7 nghìn tỷ kWh, tăng 2,8% so với cùng kỳ năm ngoái, chiếm 33,2% tổng sản lượng điện công nghiệp.

Báo cáo Phát triển Năng lượng Hạt nhân Trung Quốc năm 2026, do Hiệp hội Năng lượng Hạt nhân Trung Quốc công bố, cho biết nước này hiện sở hữu tổng cộng 112 tổ máy đang hoạt động hoặc đã được phê duyệt, với tổng công suất 125 triệu kW, giữ vững vị trí hàng đầu thế giới.

Trong số đó, 60 tổ máy đang hoạt động thương mại, sản sinh công suất 63,69 triệu kW và đứng thứ ba trên thế giới. Đồng thời, báo cáo cũng lưu ý rằng, đến cuối năm 2025, công suất điện hạt nhân đang xây dựng của Trung Quốc đã duy trì vị trí dẫn đầu thế giới trong 19 năm liên tiếp.

Đột phá công nghệ: Từ Hydro đến sản xuất tiên tiến

Không dừng lại ở việc mở rộng quy mô, Trung Quốc đang đặt cược vào những công nghệ tiên phong để giải quyết bài toán phát thải. Một trong những cột mốc quan trọng vừa được thiết lập là việc triển khai dự án thí điểm đưa khí hydro vào mạng lưới dẫn khí tự nhiên tại Duy Phường, Sơn Đông, phục vụ cho 100.000 hộ gia đình. Đây là dự án đầu tiên thuộc quy mô này, sử dụng hạ tầng đường ống sẵn có với tỷ lệ pha trộn 10% hydro. Theo tính toán, mô hình này có khả năng thay thế 15 tỷ mét khối khí tự nhiên mỗi năm và cắt giảm tới 30 triệu tấn khí thải CO2, mở ra hướng đi mới cho việc tận dụng năng lượng sạch trong sinh hoạt dân dụng.

Nguồn hydro được sử dụng là "hydro xanh", sản xuất từ công nghệ điện phân nước bằng năng lượng tái tạo dư thừa (gió và mặt trời). Thay vì lãng phí điện năng khi lưới điện quá tải, Trung Quốc chuyển hóa nguồn điện đó thành hydro và lưu trữ trực tiếp vào đường ống khí đốt.

Đây chính là lời giải công nghệ cho bài toán lưu trữ năng lượng quy mô lớn. Việc biến mạng lưới khí đốt khổng lồ thành một "viên pin khổng lồ" không chỉ giúp tối ưu hóa hạ tầng sẵn có mà còn tạo ra một hệ sinh thái năng lượng tuần hoàn, nơi điện và khí đốt cộng sinh để phục vụ mục tiêu trung hòa carbon một cách bền vững nhất.

Song song với đó, Hội chợ Canton lần thứ 139 đang diễn ra tại Quảng Đông cũng cho thấy sức mạnh nội tại của ngành điện lực Trung Quốc. Với hơn 5.900 doanh nghiệp công nghệ cao tham gia, tâm điểm của giai đoạn 1 là "sản xuất tiên tiến" và các giải pháp năng lượng thông minh. Những "người khổng lồ nhỏ" trong ngành công nghệ đang trình diễn những thiết bị lưu trữ năng lượng và hệ thống lưới điện thông minh, biến Trung Quốc thành một "công xưởng xanh" của thế giới.

Chiến lược bền vững và tầm nhìn dài hạn

Việc đứng đầu về công suất điện toàn cầu là kết quả của một lộ trình được hoạch định kỹ lưỡng trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15. Trung Quốc đang hướng tới mục tiêu kép: đảm bảo an ninh năng lượng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đồng thời thực hiện cam kết trung hòa carbon.

Sự tăng trưởng thần tốc của điện mặt trời (tăng hơn 35%) và điện gió (tăng gần 23%) trong thời gian qua đã tạo tiền đề để năng lượng tái tạo lần đầu tiên trong lịch sử vượt qua nhiệt điện than về năng lực lắp đặt. Điều này cho thấy Trung Quốc không còn phụ thuộc quá mức vào hóa thạch, mà đang chủ động kiến tạo một hệ sinh thái năng lượng đa nguồn, từ hạt nhân ổn định đến năng lượng tái tạo linh hoạt.

Các chuyên gia nhận định, với đà tăng trưởng hiện tại, Trung Quốc không chỉ tự cung tự cấp năng lượng cho nền kinh tế lớn thứ hai thế giới mà còn trở thành quốc gia xuất khẩu các tiêu chuẩn và công nghệ xanh. Việc tối ưu hóa hiệu suất thiết bị và phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng quy mô lớn (đã vượt 213 GW) chính là "chìa khóa" để quốc gia này duy trì vị thế dẫn đầu trong nhiều thập kỷ tới.

Từ những con số khô khan về tỷ kilowatt đến những dự án hydro đầy tham vọng, Trung Quốc đang vẽ lại bản đồ năng lượng thế giới. Việc đạt ngưỡng 4 tỷ kilowatt công suất không chỉ là một kỷ lục về số lượng, mà là tuyên ngôn về một kỷ nguyên năng lượng mới – nơi công nghệ và sự bền vững trở thành động lực then chốt cho sự phát triển toàn cầu.