Vượt Thái Lan, Mỹ và Trung Quốc, Việt Nam thành công lọt top 2 thế giới trong một lĩnh vực quan trọng trị giá hàng tỷ USD

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc đáng chú ý của ngành lúa gạo Việt Nam khi nước ta vượt qua Thái Lan, vươn lên vị trí thứ 2 thế giới về xuất khẩu gạo, chỉ đứng sau Ấn Độ.

Theo số liệu của Cục Hải quan, Việt Nam xuất khẩu hơn 8,06 triệu tấn gạo trong năm 2025, thu về trên 4,1 tỷ USD. Dù sản lượng giảm 10,8% và kim ngạch giảm 27,6% so với năm 2024 do giá gạo thế giới đi xuống, Việt Nam vẫn duy trì được vị trí thứ 2 trong nhóm các nước xuất khẩu lớn nhất.

Việc vượt Thái Lan không chỉ là kết quả của một vài tháng giao thương mà đã được ghi nhận từ nửa đầu năm 2025. Thời điểm đó, Hiệp hội các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan xác nhận Việt Nam đã vượt nước này về lượng xuất khẩu trong 6 tháng đầu năm.

Nếu Ấn Độ vẫn duy trì khoảng cách rất lớn với phần còn lại của thị trường, cuộc cạnh tranh đáng chú ý tiếp theo nằm ở nhóm Việt Nam và Thái Lan, hai quốc gia Đông Nam Á có truyền thống xuất khẩu gạo lâu đời.

Ngoài Thái Lan, Việt Nam cũng vượt qua nhiều quốc gia lớn khác về xuất khẩu gạo như Trung Quốc và Mỹ. Việt Nam hiện có ST25 cùng nhiều dòng gạo thơm, gạo chất lượng cao được thị trường biết đến.

Năm 2026 vẫn hướng tới hơn 7,7 triệu tấn

Bước sang năm 2026, vị trí của Việt Nam trên bản đồ xuất khẩu gạo tiếp tục được duy trì trong bối cảnh thương mại gạo toàn cầu được dự báo ở mức cao.

Theo kế hoạch của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, sau khi cân đối nhu cầu tiêu thụ trong nước, Việt Nam có khoảng 15,46 triệu tấn lúa hàng hóa dành cho xuất khẩu, tương đương khoảng 7,73 triệu tấn gạo.

Cơ cấu xuất khẩu cũng được định hướng thay đổi theo hướng ưu tiên các dòng gạo chất lượng cao và gạo thơm. Khoảng 5,8 triệu tấn, tương đương 75% lượng gạo xuất khẩu dự kiến, thuộc nhóm này.

Trong khi đó, USDA trong báo cáo Rice Outlook tháng 9/2026 cho biết thương mại gạo toàn cầu năm 2026/27 dự kiến đạt 62,7 triệu tấn. Ấn Độ tiếp tục là nước xuất khẩu chủ lực, trong khi nguồn cung và thương mại toàn cầu vẫn chịu tác động từ diễn biến sản xuất, thời tiết và nhu cầu tại các thị trường nhập khẩu lớn.

Hơn 6 triệu tấn đã được xuất khẩu

Số liệu thực tế trong 8 tháng đầu năm cho thấy hoạt động xuất khẩu đang đi đúng hướng về lượng, dù giá trị vẫn chịu sức ép.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Việt Nam ước xuất khẩu 6,03 triệu tấn gạo trong 8 tháng đầu năm 2026, thu về gần 2,91 tỷ USD. So với cùng kỳ năm trước, lượng xuất khẩu giảm 5% và kim ngạch giảm 10,7%.

Giá xuất khẩu bình quân cũng giảm 5,9%, xuống khoảng 481,5 USD/tấn. Tuy nhiên, thị trường đã xuất hiện tín hiệu tích cực từ tháng 7. Giá xuất khẩu bình quân trong tháng này đạt 511 USD/tấn, tăng 5,8% so với cùng kỳ và là lần đầu tiên trong năm ghi nhận mức tăng theo năm.

Đáng chú ý, riêng Trung Quốc đã trở lại mạnh hơn trong cơ cấu thị trường. Trong 8 tháng, nước này nhập hơn 1 triệu tấn gạo Việt Nam, tăng khoảng 92% so với cùng kỳ, đứng sau Philippines về lượng mua. Philippines vẫn là thị trường lớn nhất với khoảng 2,65 triệu tấn.

Với hơn 6 triệu tấn đã xuất khẩu sau 8 tháng, Việt Nam còn khoảng 1,7 triệu tấn nếu muốn đạt mức 7,73 triệu tấn theo kế hoạch năm. Trong bối cảnh giá xuất khẩu bắt đầu phục hồi từ tháng 7, những tháng cuối năm sẽ quyết định liệu ngành gạo có thể tiến gần mục tiêu này và tiếp tục duy trì vị trí thứ 2 thế giới hay không.