1 thực phẩm là "nhân sâm mềm" rẻ bèo ngoài chợ Việt: Tốt cho tim mạch, kéo dài tuổi thọ, chuyên gia khuyên nên ăn thường xuyên

Trong khi nhiều người sẵn sàng chi hàng triệu đồng cho thực phẩm chức năng với kỳ vọng cải thiện sức khỏe và kéo dài tuổi thọ, thì ít ai ngờ rằng một loại thực phẩm quen thuộc, giá rẻ lại mang đến hiệu quả không kém. Đó chính là đậu nành - nguồn protein thực vật được các chuyên gia dinh dưỡng đánh giá cao nhờ khả năng bảo vệ tim mạch, giảm bệnh tật và góp phần nâng cao chất lượng sống nếu được sử dụng đúng cách, đều đặn.

Protein thực vật và “chìa khóa” cho tuổi thọ

Những năm gần đây, ngày càng nhiều nghiên cứu khoa học khẳng định vai trò của protein thực vật đối với sức khỏe lâu dài. Một nghiên cứu công bố tháng 1/2024 trên Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng Hoa Kỳ đã theo dõi hơn 40.000 người trong độ tuổi từ 38 đến 59, phân tích mối liên hệ giữa lượng protein tiêu thụ và tình trạng sức khỏe trong thời gian dài.

Kết quả cho thấy, những người tiêu thụ nhiều protein thực vật ở độ tuổi trung niên có khả năng duy trì sức khỏe tốt và sống thọ hơn so với nhóm tiêu thụ ít. Đáng chú ý, cứ mỗi 3% năng lượng hằng ngày được bổ sung từ protein thực vật, khả năng kéo dài tuổi thọ và giảm nguy cơ bệnh tật trong giai đoạn sau của cuộc đời có thể tăng tới 46%.

Không chỉ dừng lại ở tuổi thọ, chế độ ăn giàu protein thực vật còn giúp giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mãn tính. Nhóm người này có tỷ lệ suy giảm trí nhớ, suy giảm nhận thức và các vấn đề sức khỏe tinh thần thấp hơn đáng kể. Các nhà nghiên cứu lý giải rằng thực phẩm có nguồn gốc thực vật giúp giảm cholesterol xấu, hỗ trợ hạ huyết áp, cải thiện độ nhạy insulin và giảm tình trạng viêm trong cơ thể - những yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tim mạch.

Một nghiên cứu khác công bố tháng 2/2024 trên chuyên trang “Thực phẩm tự nhiên” của tạp chí Nature tiếp tục củng cố nhận định này. Theo đó, việc thay thế thịt đỏ, thịt chế biến sẵn và một phần sản phẩm từ sữa bằng thực phẩm giàu protein thực vật có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh mãn tính, đồng thời góp phần kéo dài tuổi thọ.

Những kết quả này cho thấy, thay vì phụ thuộc vào các loại thực phẩm bổ sung đắt đỏ, việc điều chỉnh chế độ ăn uống theo hướng tăng cường thực phẩm có nguồn gốc thực vật là một giải pháp bền vững, khoa học và phù hợp với đa số người dân.

Đậu nành - nguồn protein thực vật “vàng”

Trong số các thực phẩm giàu protein thực vật, đậu nành được xem là lựa chọn nổi bật. Theo Phó giáo sư Bành Tinh Vân, thuộc Học viện Khoa học Thực phẩm và Kỹ thuật Dinh dưỡng (Trung Quốc), hàm lượng protein trong đậu nành có thể đạt khoảng 35%. Đặc biệt, tỷ lệ hấp thu của protein từ đậu nành lên tới hơn 0,9 - tương đương với protein từ thịt và trứng.

Chính vì vậy, đậu nành được đánh giá là loại protein thực vật có giá trị sinh học cao, có thể thay thế một phần hoặc thậm chí toàn bộ protein động vật trong khẩu phần ăn nếu sử dụng hợp lý.

Không chỉ dừng lại ở hạt đậu nành, các sản phẩm chế biến như sữa đậu nành, đậu phụ, đậu phụ khô, váng đậu hay tào phớ cũng đều chứa lượng protein chất lượng cao. Những thực phẩm này không chỉ dễ ăn, dễ chế biến mà còn phù hợp với nhiều đối tượng, từ trẻ em đến người cao tuổi.

Theo “Hướng dẫn chế độ ăn uống cho cư dân Trung Quốc” năm 2022, mỗi người nên tiêu thụ từ 105-175 gram đậu nành mỗi tuần, tương đương khoảng 15-25 gram mỗi ngày để đảm bảo lợi ích sức khỏe tối ưu.

Giải đáp những hiểu lầm phổ biến:

Dù mang lại nhiều lợi ích, đậu nành vẫn thường bị hiểu sai, khiến không ít người e ngại khi sử dụng.

1. Đậu nành gây ung thư vú?

Theo bác sĩ Trịnh Oánh, Giám đốc Khoa Phòng chống Ung thư của Bệnh viện Ung thư Đại học Phúc Đán, cả nghiên cứu thực tế và thí nghiệm đều không ủng hộ quan điểm này. Ngược lại, nhiều nghiên cứu cộng đồng cho thấy việc tiêu thụ đậu nành có liên quan đến việc giảm nguy cơ ung thư vú. Đối với bệnh nhân ung thư, sử dụng đậu nành hợp lý còn giúp giảm nguy cơ tái phát và tử vong.

2. Người mắc bệnh thận không nên ăn đậu nành?

Chuyên gia dinh dưỡng Lư Vị (Bệnh viện trực thuộc Đại học Tôn Trung Sơn) cho biết đây là quan niệm chưa chính xác. Protein từ đậu nành có thể giúp giảm tình trạng lọc cầu thận quá mức. Tuy nhiên, người mắc bệnh thận cần kiểm soát lượng tiêu thụ, không nên vượt quá 20 gram mỗi ngày.

3. Trẻ em ăn đậu nành sẽ dậy thì sớm?

Theo bà Hùng Trúc Quyên, Giám đốc Khoa Dinh dưỡng Lâm sàng Bệnh viện Ung thư Tứ Xuyên, hiện chưa có bằng chứng khoa học nào chứng minh điều này. Phytoestrogen trong đậu nành khác biệt đáng kể với estrogen trong cơ thể người và lượng hấp thụ hằng ngày không đủ để gây ảnh hưởng đến quá trình dậy thì.

(Theo The Paper)