4 nước EU rung chuyển

Hàng trăm nghìn người châu Âu đã xuống đường biểu tình để phản đối chi phí sinh hoạt ngày càng tăng ở nước họ.

Làn sóng biểu tình cuối tuần vừa rồi (17-18/10) tại Bỉ, Pháp, Ý và Bồ Đào Nha đã gây áp lực lên các chính phủ trên khắp Liên minh châu Âu.

Nước Pháp đã trải qua một trong những ngày biểu tình hỗn loạn nhất trong nhiều thập kỷ, với hơn 550.000 người tham gia biểu tình, Bộ Nội vụnước này cho biết.

Các cuộc tuần hành, diễn ra sau nhiều tuần biểu tình của sinh viên, đã biến thành các cuộc đụng độ, cướp bóc và đốt phá sau khi các nhóm cực đoan bạo lực nhắm vào các tòa nhà công cộng, hàng thời trang cao cấp và siêu thị, đồng thời tấn công xe cảnh sát và các sĩ quan cảnh sát.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu cho biết 1.200 người đã bị bắt giữ và 150 cảnh sát bị thương.

Hãng thông tấn AFP của Pháp đưa tin, hàng chục cửa hàng đã bị cướp phá ở Paris, Marseille, Nice, Nantes, Bordeaux, Limoges, Lille, Toulouse và Strasbourg.

Thị trưởng Paris Emmanuel Gregoire cho biết toàn bộ các tuyến phố ở thủ đô "đã bị tàn phá".

Một vụ hỏa hoạn do những người biểu tình đeo mặt nạ gây ra ở Limoges đã phá hủy gần như hoàn toàn tòa thị chính hơn 140 năm tuổi, trong khi các tòa thị chính ở Marseille và Lille cũng bị đột nhập và phá hoại. Tại Lyon, những người biểu tình đã đốt cháy văn phòng du lịch của thành phố.

Tổng thống Emmanuel Macron viết trên X rằng những người chịu trách nhiệm sẽ bị "truy tố và trừng phạt".

Tại thủ đô Brussels của Bỉ – nơi đã chứng kiến các cuộc biểu tình kéo dài nhiều tuần của sinh viên phản đối phí đăng ký đại học – cảnh sát đã bắn hơi cay và dùng vòi phun nước để giải tán người biểu tình vì cáo buộc họ ném đồ vào cảnh sát và đốt phá.

Tại Liege, một thành phố nhỏ hơn nằm phía đông Brussels, cảnh sát cũng đã sử dụng vòi phun nước để giải tán các cuộc biểu tình. Cảnh sát chưa cho biết có bao nhiêu người tham gia.

Trong khi đó, tại thủ đô Lisbon của Bồ Đào Nha, ước tính hàng chục nghìn người biểu tình đã xuống đường phản đối cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt, mức lương thấp và tình trạng khó khăn trong việc tiếp cận nhà ở tại các thành phố lớn. Giá nhà ở Bồ Đào Nha đã tăng hơn gấp đôi kể từ năm 2017, trong khi giá thuê nhà cho các hợp đồng thuê mới cũng tăng gần tương đương.

Bộ trưởng phụ trách các vấn đề nghị viện Bồ Đào Nha, Carlos Abreu Amorim, tuyên bố rằng "chính phủ sẽ không nhượng bộ trước những lời kêu gọi từ đường phố". Những người biểu tình cho rằng các nhà lãnh đạo của họ "không nắm bắt được thực tế" vấn đề.

Tại Milan (Italy), người biểu tình đã đụng độ với cảnh sát, cướp phá các cửa hàng và đốt phá tài sản ở trung tâm thành phố, khiến quảng trường Piazza del Duomo và một khu mua sắm sang trọng thường tấp nập người qua lại trở nên vắng vẻ.

Cuộc tuần hành phản đối chiến tranh và chi phí sinh hoạt tăng cao bắt đầu một cách hòa bình, nhưng những người biểu tình đeo mặt nạ đã ném đá, gạch lát đường và các vật thể khác vào cảnh sát chống bạo động và đốt cháy các rào chắn.

Cảnh sát đã sử dụng vòi phun nước và hơi cay để giải tán đám đông.

Ít nhất 2 sĩ quan cảnh sát bị thương và khoảng 50 người biểu tình, trong đó nhiều người là trẻ vị thành niên, đã bị bắt giữ, theo hãng tin LaPresse (Italy).

Thủ tướng Ý Giorgia Meloni đã lên án bạo lực. "Biểu tình là quyền. Đốt phá các thành phố của chúng ta thì không phải", bà Meloni viết trên X, chỉ trích "những kẻ côn đồ lợi dụng các cuộc biểu tình để gieo rắc hỗn loạn".

Mặc dù các cuộc biểu tình ở các quốc gia khác không đạt đến quy mô tương tự như ở Pháp, nhưng chúng có thể là dấu hiệu cho thấy sự bất mãn đang lan rộng, Alberto Alemanno, giáo sư luật và chính sách EU tại trường kinh doanh HEC Paris, nói với Al Jazeera.

"Pháp là tâm điểm của phong trào này… và hiện nay đã có những dấu hiệu cho thấy nó đang lan rộng ra ngoài nước Pháp", Alemanno nói.

Ông cho rằng các cuộc biểu tình cuối tuần qua có thể không phải là cuộc biểu tình cuối cùng ở các quốc gia này và những điểm nóng mới có thể xuất hiện.

Ông cho biết, tại Hy Lạp, Đức và Áo, "giai đoạn đầu" của biểu tình đang nổi lên, và dự kiến sẽ xảy ra "trong tuần tới".

Alemanno giải thích rằng đây không phải là một phong trào duy nhất, mà là nhiều cuộc biểu tình diễn ra cùng lúc, với một số "nỗi bất bình chung": giáo dục thiếu kinh phí, chi phí sinh hoạt tăng cao và, đối với sinh viên, triển vọng không chắc chắn sau khi tốt nghiệp.

Ông Alemanno cho biết, tình trạng bất ổn này diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với châu Âu, khi lục địa này đang chuẩn bị cho một "chu kỳ bầu cử quốc gia lớn chưa từng có" trong 12 tháng tới, với các cuộc bỏ phiếu dự kiến diễn ra tại Tây Ban Nha, Pháp, Italy và Ba Lan.