Dừng toàn bộ việc xây dựng siêu sân bay rộng gấp 15 lần Nội Bài, tổng vốn dự kiến 173.000 nghìn tỷ: "Đắp chiếu" vì động tới 2,45 triệu cây rừng

Nijgadh International Airport là dự án sân bay quốc tế được Nepal lên kế hoạch xây dựng tại huyện Bara, phía nam đất nước. Mục tiêu dùng sân bay mới để giảm tải cho sân bay quốc tế Tribhuvan ở thủ đô Kathmandu và thúc đẩy kết nối hàng không quốc tế.

Điểm đặc biệt của dự án nằm ở quy mô sử dụng đất khổng lồ. Theo hồ sơ được Tòa án Tối cao Nepal xem xét, chính phủ nước này từng dành 8.045,79 ha, tương đương hơn 80 km², cho dự án sân bay và các hạng mục phát triển liên quan.

Con số này lớn gấp gần 14,8 lần diện tích 544 ha của sân bay quốc tế Nội Bài tại Hà Nội. Nếu hoàn thiện, đây sẽ là sân bay lớn nhất Nam Á và lớn thứ ba trên thế giới về diện tích đất.

Tuy nhiên, không phải toàn bộ khu đất trên đều dành cho đường băng và nhà ga. Phương án ban đầu xác định khoảng 1.900 ha để xây dựng sân bay, bao gồm 1.300 ha giai đoạn đầu và 600 ha giai đoạn tiếp theo. Phần diện tích rộng hơn còn liên quan đến quy hoạch phát triển đô thị sân bay và các hạng mục phụ trợ.

Ngay cả khi chỉ tính 1.900 ha, quy mô dự kiến của Nijgadh vẫn lớn gấp khoảng 3,5 lần diện tích hiện hữu của Nội Bài.

Theo các phương án phát triển được công bố, Nijgadh được kỳ vọng có thể phục vụ tới 60 triệu lượt hành khách mỗi năm khi phát triển đầy đủ.

Không chỉ gây chú ý bởi quy mô đất đai, Nijgadh còn là một trong những dự án đắt đỏ của Nepal. Theo các phương án nghiên cứu trước đây, tổng vốn xây dựng sân bay qua ba giai đoạn lên tới 6,7 tỷ USD (tương đương khoảng 173.000 tỷ VNĐ theo tỷ giá hiện tại).

 Tham vọng khổng lồ vấp phải bài toán hàng triệu cây rừng

Trở ngại lớn nhất của dự án đến từ tác động môi trường.

Theo các hồ sơ được xem xét trong quá trình tố tụng, khu vực quy hoạch rộng hơn 8.000 ha có thể ảnh hưởng tới khoảng 2,45 triệu cây rừng. Riêng phương án sử dụng 1.900 ha đất dự kiến phải chặt hạ hơn 519.000 cây lớn nhỏ.

Ngày 26/5/2022, Tòa án Tối cao Nepal ra phán quyết hủy bỏ các quyết định liên quan đến việc dành quỹ đất rộng hơn 8.000 ha, phê duyệt đánh giá tác động môi trường và triển khai dự án theo phương án cũ.

Tòa án cho rằng việc dành diện tích rừng quá lớn chưa chứng minh được tính cần thiết, đồng thời yêu cầu xem xét các phương án phù hợp hơn về kinh tế, kỹ thuật và bảo vệ môi trường.

Đáng chú ý, phán quyết này không đồng nghĩa Nepal bị cấm vĩnh viễn xây sân bay tại Nijgadh. Chính phủ vẫn có thể tiếp tục nghiên cứu dự án nếu đáp ứng các yêu cầu pháp lý và môi trường.

Sau phán quyết, Nepal từng xem xét phương án thu hẹp quy mô sử dụng đất. Một đề xuất đưa ra diện tích 1.900 ha trong giai đoạn đầu và khả năng mở rộng lên 3.845 ha về sau.

Tuy nhiên, việc điều chỉnh phương án không giúp dự án nhanh chóng bước vào giai đoạn xây dựng chính.

Đến tháng 9/2026, tranh luận về tương lai Nijgadh vẫn tiếp diễn. Báo The Rising Nepal cho biết có những đề xuất giới hạn phạm vi dự án ở khoảng 2.500 ha nhằm giảm tác động đến rừng và đa dạng sinh học.

Trong khi đó, các bên ủng hộ dự án cho rằng Nepal cần một sân bay quốc tế quy mô lớn để đáp ứng nhu cầu hàng không dài hạn, đặc biệt khi sân bay Tribhuvan tại Kathmandu đang chịu áp lực về công suất. 

Tổng hợp