5 thứ trong nhà vẫn âm thầm hoạt động 24/7

Trong một ngôi nhà hiện đại, không phải cứ tắt đèn, tắt tivi rồi đi ngủ là mọi thiết bị điện cũng dừng hoạt động. Có những món được thiết kế để duy trì nguồn điện liên tục; cũng có thiết bị dù trông như đã tắt nhưng một số bộ phận vẫn ở trạng thái chờ để nhận tín hiệu hoặc thực hiện chức năng nền. Điều này không đồng nghĩa cứ hoạt động 24/7 là nguy hiểm hay phải rút điện mỗi tối. Với một số thiết bị, duy trì nguồn điện liên tục chính là cách sử dụng bình thường. Tuy nhiên, vì chúng rất ít khi được tắt hẳn nên người dùng cũng dễ hình thành tâm lý cắm đó rồi quên luôn. Sau nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, những thứ đáng kiểm tra đôi khi lại không nằm ở nút bật tắt mà là vị trí đặt, khe thông gió, dây nguồn, ổ cắm và tình trạng hoạt động của chính thiết bị.

Dưới đây là 5 thứ rất quen thuộc có thể đang hoạt động âm thầm suốt ngày đêm trong nhiều gia đình.

1. Tủ lạnh

Nếu phải chọn một thiết bị đúng nghĩa hoạt động quanh năm trong nhà, tủ lạnh chắc chắn nằm trong nhóm đầu tiên. Tủ không phải lúc nào máy nén cũng chạy liên tục; hệ thống sẽ đóng - ngắt theo nhu cầu làm lạnh. Tuy nhiên, thiết bị vẫn được cấp điện 24/24 để duy trì nhiệt độ bảo quản thực phẩm. Bởi vậy, với tủ lạnh, lời khuyên hợp lý không phải là tối đến rút phích cắm để tiết kiệm điện. Điều đáng quan tâm hơn là để thiết bị có điều kiện tản nhiệt theo hướng dẫn của nhà sản xuất, giữ khu vực thông gió không bị che kín và kiểm tra gioăng cửa. Gioăng không kín khiến hơi lạnh thất thoát, còn bụi bẩn tích tụ tại những khu vực cần thông gió có thể ảnh hưởng tới khả năng làm việc của thiết bị. Ngoài ra, nếu tủ bỗng chạy lâu hơn bình thường, làm lạnh kém, phát tiếng động lạ hoặc khu vực phích cắm, ổ cắm có dấu hiệu nóng bất thường thì không nên xem đó là chuyện nhỏ chỉ vì tủ vẫn còn lạnh. Một thiết bị vốn chạy không ngừng nghỉ quanh năm càng cần được chú ý khi cách vận hành đột nhiên thay đổi.

2. Bộ phát WiFi

Router hay bộ phát WiFi là một trong những thiết bị dễ bị quên nhất trong nhà. Lắp xong, cắm điện, kết nối mạng rồi thiết bị có thể nằm nguyên một góc suốt nhiều tháng. Nhiều gia đình chỉ nhớ tới nó khi mạng chậm hoặc mất kết nối. Việc để router hoạt động 24/24 nhìn chung không phải điều bất thường vì thiết bị vốn được thiết kế để cung cấp kết nối trong thời gian dài. Thứ đáng lưu ý lại là vị trí đặt. Không nên nhét router vào một khoang quá kín, phủ đồ lên trên hoặc đặt sát những nguồn nhiệt khác nếu điều đó cản trở khả năng thoát nhiệt theo thiết kế của thiết bị. Thỉnh thoảng, người dùng cũng nên quan sát bộ nguồn, dây điện và thiết bị. Nếu adapter nóng bất thường, dây hư hỏng, vỏ đổi màu hoặc xuất hiện mùi khét thì cần ngừng sử dụng để kiểm tra. Với router đã dùng nhiều năm, đây là những thứ đáng quan tâm hơn việc mỗi tối có nên tắt WiFi hay không.

3. Máy lọc nước dùng điện

Không phải máy lọc nước nào cũng giống nhau, nhưng khá nhiều loại máy lọc RO gia đình hiện nay cần điện cho bơm, van và các chức năng đi kèm; một số máy còn có chế độ làm nóng hoặc làm lạnh nước. Vì được cắm điện liên tục nên đây cũng là thiết bị rất dễ rơi vào trạng thái dùng hàng ngày nhưng ít ai để ý phía sau máy. Thông thường, máy không có nghĩa là bơm hay bộ phận làm nóng, làm lạnh chạy liên tục 24 giờ. Chúng sẽ hoạt động theo nhu cầu và cơ chế điều khiển của từng model. Vì vậy, nếu máy bỗng chạy bơm rất lâu, đóng ngắt bất thường, rò nước, phát tiếng khác lạ hoặc khu vực điện phía sau có dấu hiệu bất thường thì nên kiểm tra thay vì tiếp tục để máy hoạt động như cũ. Quan trọng hơn, máy lọc nước là thiết bị vừa liên quan đến điện, nước và các bộ phận cần thay thế định kỳ. Lõi lọc nên được kiểm tra, thay theo hướng dẫn của nhà sản xuất và điều kiện sử dụng thực tế; các đầu nối, ống nước cũng cần được để ý để phát hiện rò rỉ sớm.

4. Tivi và nhiều thiết bị điện tử ở chế độ chờ

Bấm nút trên điều khiển khiến màn hình tivi tối đi nhưng trong nhiều trường hợp, thiết bị chưa hoàn toàn bị ngắt khỏi nguồn điện. Nó chuyển sang chế độ chờ để có thể nhận tín hiệu từ điều khiển và khởi động nhanh khi người dùng cần. Một số thiết bị điện tử khác trong nhà cũng hoạt động theo nguyên tắc tương tự. Mức điện tiêu thụ ở chế độ chờ của các thiết bị hiện đại thường thấp hơn rất nhiều so với lúc hoạt động đầy đủ, vì vậy không nên biến câu chuyện này thành nỗi lo rằng một chiếc tivi đang âm thầm ngốn lượng điện khổng lồ cả ngày. Tuy nhiên, nếu trong nhà có nhiều thiết bị luôn cắm nguồn thì phần điện chờ cộng lại vẫn là một yếu tố có thể cân nhắc.

Với những thiết bị sử dụng hàng ngày, để ở chế độ chờ là lựa chọn tiện lợi của nhiều gia đình. Nhưng nếu chuẩn bị đi xa trong thời gian dài, người dùng có thể kiểm tra hướng dẫn của nhà sản xuất và ngắt những thiết bị không cần duy trì nguồn điện, thay vì để tất cả ở trạng thái chờ một cách máy móc.

5. Robot hút bụi nằm trên đế sạc

Nhìn robot hút bụi nằm im trên dock, nhiều người có cảm giác nó đang được cắm sạc liên tục và lo pin nhanh chai. Tuy nhiên, với nhiều robot hút bụi hiện đại, quay về đế sau khi hoàn thành công việc chính là trạng thái sử dụng bình thường. Hệ thống quản lý pin sẽ kiểm soát quá trình sạc thay vì liên tục nạp điện vào pin theo cách đơn giản như nhiều người hình dung. Vì thế, không nhất thiết ngày nào cũng nhấc robot khỏi dock hoặc rút điện đế sạc ngay khi pin đầy. Làm như vậy thậm chí có thể khiến robot không sẵn sàng cho lịch dọn dẹp tự động tiếp theo. Tốt nhất vẫn là làm theo hướng dẫn của đúng model đang sử dụng, đặc biệt nếu gia đình dự định không dùng robot trong thời gian dài. Thứ dễ bị bỏ quên hơn lại là bản thân chiếc đế. Dock nên nằm ở nơi khô ráo, dây nguồn không bị đè hoặc gập bất thường, các điểm tiếp xúc sạc được giữ sạch theo hướng dẫn. Nếu dock, adapter hoặc pin có dấu hiệu quá nóng, phồng, có mùi lạ hay hư hỏng thì cần dừng sử dụng và kiểm tra.

Hoạt động 24/24 không có nghĩa là cứ để đó rồi quên

Điểm chung của 5 thiết bị trên là việc được cấp điện hoặc duy trì hoạt động cả ngày không mặc nhiên là một thói quen sai. Tủ lạnh cần duy trì nhiệt độ; router cần giữ kết nối; máy lọc nước có những chức năng cần nguồn điện; tivi có chế độ chờ; còn robot hút bụi thường được thiết kế để quay về dock sau khi làm việc.

Điều đáng lưu ý nằm ở một thói quen khác: vì những thiết bị này quá quen thuộc và hiếm khi phải bật lại từ đầu, chúng dễ trở thành những món đồ được cắm điện rồi bị quên suốt nhiều năm. Trong khi đó, dây nguồn có thể xuống cấp, ổ cắm có thể lỏng, bụi có thể tích tụ và thiết bị cũng có thể bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu bất thường. Vì vậy, với những thứ phải làm việc liên tục, không cần ngày nào cũng rút điện, nhưng cũng đừng coi chúng là những thiết bị không cần kiểm tra. Một lần để ý tới dây nguồn, ổ cắm, khả năng thông gió, tiếng động, nhiệt độ bất thường và lịch bảo dưỡng đôi khi hữu ích hơn rất nhiều so với việc chỉ chăm chăm tìm xem món nào nên tắt mỗi tối.